Tại Đức, drone chịu sự quản lý cùng lúc của quy định chung trong Liên minh châu Âu và các quy định cụ thể của Đức. Trước khi bay, người điều khiển cần xác định hạng mục hoạt động, yêu cầu đăng ký, chứng chỉ điều khiển, bảo hiểm trách nhiệm dân sự, khu vực được phép bay và các giới hạn liên quan đến quyền riêng tư.
Drone ngày càng phổ biến với người chơi giải trí, nhà sáng tạo nội dung và cả doanh nghiệp. Nhưng tại Đức, việc đưa một thiết bị bay không người lái lên trời không thể làm theo cảm tính.
Một chuyến bay tưởng chừng đơn giản vẫn có thể vi phạm luật nếu bay sai khu vực, thiếu đăng ký, không có bảo hiểm hoặc ghi hình người khác trái phép.
Điểm quan trọng nhất là không thể chỉ nhìn vào trọng lượng drone.
Người điều khiển còn phải biết mình bay ở đâu, bay trong điều kiện nào, drone có gắn camera hay cảm biến không, có bay gần người khác hay khu dân cư không và chuyến bay có vượt khỏi tầm nhìn trực tiếp hay không.
Drone ở Đức chịu quy định nào?
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Việc sử dụng drone tại Đức chủ yếu dựa trên khung quy định chung của Liên minh châu Âu về unmanned aircraft systems, thường gọi là UAS. Khung này được áp dụng cùng với luật hàng không Đức và các quy định về khu vực địa lý được phép hoặc bị hạn chế bay.
Vì vậy, người điều khiển không nên chỉ kiểm tra thông số kỹ thuật của thiết bị. Một chiếc drone nhẹ vẫn có thể phải đăng ký nếu gắn camera.
Một chuyến bay ngắn cũng có thể không hợp lệ nếu diễn ra gần sân bay, cơ sở quân sự, bệnh viện, nhà tù, tuyến giao thông quan trọng hoặc khu bảo tồn thiên nhiên.
Quy định hiện hành đặt trọng tâm vào mức độ rủi ro. Drone càng nặng, bay càng gần người, bay càng cao hoặc hoạt động càng phức tạp thì yêu cầu pháp lý càng chặt.
Ba nhóm hoạt động chính theo hệ thống EU
Theo hệ thống của EU, hoạt động drone được chia thành ba nhóm chính. Đây là cơ sở để xác định người điều khiển có cần xin phép trước hay không, cần chứng chỉ nào và phải tuân thủ giới hạn kỹ thuật ra sao.
- Offene Kategorie: đây là hạng mục mở, dành cho các hoạt động rủi ro thấp. Phần lớn chuyến bay giải trí và một số hoạt động thương mại đơn giản nằm trong nhóm này nếu đáp ứng đủ điều kiện.
- Spezielle Kategorie: đây là hạng mục đặc biệt, áp dụng khi chuyến bay vượt khỏi giới hạn của hạng mục mở. Ví dụ thường gặp là bay ngoài tầm nhìn trực tiếp, bay trong nhiệm vụ phức tạp hơn hoặc hoạt động có mức rủi ro cao hơn.
- Zulassungspflichtige Kategorie: đây là hạng mục phải chứng nhận, dành cho hoạt động rủi ro cao. Nhóm này có thể liên quan đến drone lớn, mục đích đặc biệt hoặc các trường hợp cần kiểm soát an toàn nghiêm ngặt hơn.
Với người dùng phổ thông, hạng mục cần chú ý nhiều nhất thường là offene Kategorie. Tuy nhiên, chỉ cần vượt một điều kiện quan trọng, chuyến bay có thể không còn nằm trong nhóm rủi ro thấp nữa.
Giới hạn cơ bản trong hạng mục mở
Trong hạng mục mở, drone thường phải có khối lượng cất cánh dưới 25 kg. Người điều khiển phải giữ drone trong tầm nhìn trực tiếp và không được bay cao quá 120 m so với mặt đất.
Drone cũng không được chở hàng nguy hiểm. Việc thả vật thể từ drone cũng không được phép trong hạng mục này. Đây là các giới hạn cơ bản nhằm giảm rủi ro cho người dưới mặt đất, công trình, phương tiện giao thông và vùng trời có kiểm soát.
Hạng mục mở tiếp tục được chia thành A1, A2 và A3. Mỗi nhóm có yêu cầu riêng về khoảng cách với người không liên quan, khu dân cư và loại drone được phép sử dụng.
- A1: thường liên quan đến hoạt động gần người hơn, nhưng vẫn có giới hạn rõ về loại drone và cách vận hành.
- A2: cho phép hoạt động trong một số điều kiện gần người hơn so với A3, nhưng yêu cầu năng lực điều khiển cao hơn.
- A3: yêu cầu bay cách xa người không liên quan và thường phù hợp với khu vực thoáng, ít rủi ro hơn.
Người điều khiển cần kiểm tra phân loại của drone và điều kiện bay thực tế. Không nên mặc định rằng mọi drone nhỏ đều được phép bay ở mọi nơi.
Khi nào người khai thác phải đăng ký?
Theo thông tin từ BMV và EASA, người khai thác drone phải đăng ký nếu sử dụng drone có khối lượng từ 250 g trở lên. Đây là ngưỡng rất quan trọng với phần lớn drone tiêu dùng hiện nay.
Drone dưới 250 g cũng không mặc nhiên được miễn. Nếu thiết bị có camera hoặc cảm biến có khả năng thu dữ liệu cá nhân, người khai thác vẫn có thể phải đăng ký. Ngoại lệ có thể áp dụng nếu drone được coi là đồ chơi theo quy định liên quan.
Sau khi hoàn tất đăng ký, số đăng ký người khai thác phải được gắn lên drone theo yêu cầu. Mục đích là giúp xác định người chịu trách nhiệm khi xảy ra vi phạm, sự cố hoặc thiệt hại.
Điểm cần phân biệt là đăng ký người khai thác không đồng nghĩa với cấp phép cho mọi chuyến bay. Người đã đăng ký vẫn phải tuân thủ giới hạn độ cao, khu vực bay, yêu cầu chứng chỉ, bảo hiểm và quyền riêng tư.
Có cần bằng lái drone không?
Với nhiều drone từ 250 g trở lên, người điều khiển cần có chứng chỉ năng lực phù hợp. Trong thực tế, nhiều người gọi đây là bằng lái drone, dù cách gọi chính xác phụ thuộc vào loại chứng chỉ và hạng mục hoạt động.
Với hạng mục A1/A3, chứng chỉ thường được thực hiện qua khóa học và bài kiểm tra trực tuyến của Luftfahrt-Bundesamt, viết tắt là LBA. Đây là bước cần thiết để người điều khiển nắm quy tắc an toàn, quyền ưu tiên trong không phận, giới hạn vận hành và trách nhiệm pháp lý.
Với hạng mục A2, yêu cầu cao hơn. Người điều khiển cần thêm phần tự học thực hành và bài kiểm tra lý thuyết bổ sung tại đơn vị được LBA công nhận.
Không nên xem chứng chỉ chỉ là thủ tục. Khi xảy ra sự cố, việc người điều khiển có đủ năng lực theo quy định hay không có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm pháp lý và bảo hiểm.
Bảo hiểm là yêu cầu bắt buộc
Theo luật hàng không Đức, drone được xem là phương tiện bay. Vì vậy, người khai thác drone phải có bảo hiểm trách nhiệm dân sự để bảo đảm khả năng bồi thường nếu gây thiệt hại.
Thiệt hại có thể không nhỏ. Drone rơi xuống xe, va vào người đi đường, làm hỏng mái nhà, cản trở giao thông hoặc gây nguy hiểm gần khu vực nhạy cảm đều có thể dẫn đến trách nhiệm bồi thường.
Xác nhận bảo hiểm cần được mang theo khi vận hành drone. Người bay cũng nên kiểm tra kỹ điều khoản hợp đồng, vì không phải mọi bảo hiểm trách nhiệm dân sự cá nhân đều tự động bao gồm drone.
Nếu sử dụng drone cho mục đích thương mại, càng cần kiểm tra phạm vi bảo hiểm. Một hợp đồng chỉ bảo vệ hoạt động giải trí có thể không đủ cho hoạt động quay phim, khảo sát, kiểm tra công trình hoặc dịch vụ có thu phí.
Không phải nơi nào cũng được bay
Trước mỗi chuyến bay, người điều khiển cần kiểm tra vùng bay trên dipul hoặc công cụ bản đồ chính thức. Đây là bước không nên bỏ qua, kể cả khi địa điểm bay trông vắng vẻ và an toàn.
Ở Đức có nhiều khu vực địa lý bị cấm hoặc hạn chế bay. Các khu vực này có thể liên quan đến an toàn hàng không, an ninh công cộng, bảo vệ môi trường, quyền riêng tư hoặc cơ sở hạ tầng quan trọng.
- Khu vực gần sân bay hoặc trong vùng kiểm soát bay.
- Khu công nghiệp, cơ sở năng lượng và hạ tầng quan trọng.
- Cơ sở quân sự, nhà tù và khu vực có yêu cầu an ninh đặc biệt.
- Khu bảo tồn thiên nhiên và vùng nhạy cảm về môi trường.
- Bệnh viện, tuyến giao thông quan trọng và khu vực đông người.
- Khu dân cư hoặc nơi việc ghi hình có thể xâm phạm đời sống riêng tư.
DFS cho biết từ ngày 06/08/2026 sẽ có quy định mới liên quan đến việc xin phép trong một số khu vực kiểm soát bay. Vì vậy, khi bay gần sân bay hoặc trong Kontrollzone, người điều khiển cần kiểm tra hướng dẫn mới nhất từ DFS, dipul và cơ quan hàng không của bang.
Quy định vùng bay có thể thay đổi theo thời gian, sự kiện, hoạt động an ninh hoặc tình huống khẩn cấp. Kiểm tra một lần rồi dùng mãi là cách làm rủi ro.
Camera, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư
Drone có camera đem lại nhiều tiện ích, nhưng cũng là nguồn rủi ro pháp lý lớn. Tại Đức, việc quay chụp người khác hoặc khu vực riêng tư không thể thực hiện tùy tiện.
Các cơ quan bảo vệ dữ liệu nhấn mạnh rằng hình ảnh con người, vườn nhà, ban công, cửa sổ, sân riêng hoặc những khu vực sinh hoạt cá nhân có thể liên quan đến quyền cá nhân và dữ liệu cá nhân. Việc ghi hình từ trên cao càng dễ gây tranh cãi vì người bị quay thường không biết hoặc không thể phản đối kịp thời.
Nguyên tắc an toàn là chỉ quay chụp khi có căn cứ hợp pháp. Người điều khiển nên hạn chế ghi hình người không liên quan, tránh bay sát khu nhà riêng và không công bố hình ảnh người khác nếu không có quyền phù hợp.
Nếu dùng hình ảnh drone để đăng mạng xã hội, làm video quảng bá hoặc phục vụ mục đích thương mại, rủi ro càng tăng. Một đoạn phim đẹp có thể trở thành vấn đề pháp lý nếu trong đó có người, biển số xe, khuôn viên riêng hoặc dữ liệu nhận dạng khác.
Cần kiểm tra gì trước khi cất cánh?
Một chuyến bay an toàn nên bắt đầu bằng danh sách kiểm tra ngắn. Danh sách này giúp giảm sai sót và giúp người điều khiển chứng minh mình đã chuẩn bị có trách nhiệm nếu có kiểm tra hoặc sự cố.
- Xác định drone thuộc loại nào, nặng bao nhiêu và có camera hoặc cảm biến thu dữ liệu cá nhân hay không.
- Kiểm tra hoạt động thuộc offene Kategorie, spezielle Kategorie hay zulassungspflichtige Kategorie.
- Kiểm tra có cần đăng ký người khai thác hay không.
- Gắn số đăng ký người khai thác lên drone nếu thuộc diện phải đăng ký.
- Kiểm tra người điều khiển có cần chứng chỉ A1/A3 hoặc A2 hay không.
- Chuẩn bị xác nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
- Kiểm tra vùng bay trên dipul hoặc công cụ chính thức trước chuyến bay.
- Không bay cao quá 120 m trong hạng mục mở.
- Giữ drone trong tầm nhìn trực tiếp nếu quy định yêu cầu.
- Không bay gần khu vực cấm, khu vực hạn chế hoặc nơi có yêu cầu an ninh đặc biệt.
- Tôn trọng quyền riêng tư, tránh ghi hình người và khu vực riêng tư khi không có căn cứ hợp pháp.
Các bước này không mất nhiều thời gian, nhưng có thể giúp tránh tiền phạt, tranh chấp dân sự hoặc rắc rối với bảo hiểm.
Bay drone ở Đức cần trách nhiệm hơn sự hứng thú
Drone mở ra nhiều cách quan sát và ghi hình hấp dẫn. Nhưng tại Đức, quyền bay luôn đi kèm nghĩa vụ tuân thủ luật hàng không, an toàn công cộng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư.
Người điều khiển cần xem việc kiểm tra quy định là một phần bình thường của chuyến bay, không phải thủ tục phiền phức. Đăng ký đúng, có chứng chỉ khi cần, mang theo bảo hiểm, kiểm tra vùng bay và tôn trọng đời sống riêng tư là những nguyên tắc tối thiểu.
Thông điệp sau cùng rất rõ: trước khi cất cánh, hãy kiểm tra. Một chuyến bay hợp pháp và an toàn không chỉ bảo vệ người điều khiển, mà còn bảo vệ những người dưới mặt đất và giữ cho việc sử dụng drone tại Đức không trở thành nguồn rủi ro cho cộng đồng.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc