Một sự cố hiếm hoi đã xảy ra trên bầu trời Moscow ngày 9/10, khi nguy cơ từ drone và khinh khí cầu buộc các sân bay lớn của thủ đô Nga phải tạm dừng hoạt động. Hệ quả là nhiều chuyến bay chính phủ, gồm cả chiếc máy bay thuộc đội phục vụ Tổng thống Vladimir Putin, không thể hạ cánh đúng kế hoạch.
Bầu trời Moscow đột ngột đóng cửa
Vào khoảng 15h40 giờ địa phương, cơ quan quản lý hàng không Nga áp dụng hạn chế cất và hạ cánh tại cả bốn sân bay chính của Moscow: Vnukovo, Sheremetyevo, Domodedovo và Zhukovsky. Biện pháp này được duy trì trong nhiều giờ trước khi dần được nới lỏng vào đầu buổi tối.
Nguyên nhân là các báo cáo về vật thể bay chưa xác định, trong đó có drone và khinh khí cầu, xuất hiện gần khu vực thủ đô. Nhà chức trách Nga cho rằng đây là đợt tấn công bằng UAV của Ukraine, trong khi chính quyền Moscow tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ nhiều mục tiêu trước khi chúng tiếp cận thành phố.
Quy trình khẩn cấp mang tên “Carpet” được kích hoạt. Theo quy định này, máy bay đang trên mặt đất phải ở lại sân bay; những chuyến bay có thể hạ cánh an toàn sẽ được cho phép đáp xuống; số còn lại phải tăng độ cao và chờ hướng dẫn mới.
Máy bay chính phủ phải bay vòng
Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy ít nhất bốn máy bay thuộc đội bay chuyên trách của chính phủ Nga bị vướng vào tình huống hỗn loạn. Chúng đang trên đường trở về từ Turkmenistan, nơi Tổng thống Putin vừa tham dự hội nghị của Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS).
Hai chiếc đầu tiên phải thực hiện các vòng bay bất thường khi tiến vào vùng trời Moscow. Chiếc thứ ba, một máy bay Ilyushin Il-96 cất cánh từ thành phố Turkmenbashi, cuối cùng phải chuyển hướng đến St. Petersburg. Sau đó, chuyến bay này mới tiếp tục hành trình về Moscow.
Theo The New York Times, chiếc Il-96 bị chuyển hướng là một trong những máy bay thuộc đội Il-96-300PU phục vụ tổng thống Nga. Dòng máy bay này có thể được trang bị để vận hành như một trung tâm chỉ huy trên không. Tuy vậy, phía Nga chưa xác nhận chính xác ai có mặt trên chuyến bay bị ảnh hưởng.
Mức độ gián đoạn bất thường
Điều khiến sự cố trở nên đặc biệt là đối tượng bị tác động. Đây không phải những chuyến bay dân dụng thông thường, mà là máy bay thuộc đội chuyên chở lãnh đạo và quan chức cấp cao của Nga.
Một kênh Telegram địa phương có tên Novaya Ploshchad cho biết bốn máy bay của đội bay chính phủ phải bay vòng chờ. Kênh này nhận định, kể từ khi xung đột toàn diện ở Ukraine bùng phát, chưa từng có một sự gián đoạn nghiêm trọng tương tự đối với các chuyến bay quốc tế của chính phủ Nga.
Ảnh hưởng không dừng lại ở các chuyến bay cấp cao. Hàng loạt chuyến bay dân dụng bị hoãn hoặc hủy, trong khi nhiều máy bay từ các nước khác phải hạ cánh khẩn cấp hoặc đổi điểm đến. Với một thủ đô vốn được xem là trung tâm quyền lực được bảo vệ chặt chẽ nhất của Nga, cảnh tượng đó cho thấy áp lực an ninh đã lan đến tận những tuyến hàng không nhạy cảm nhất.
Cảnh báo về không phận Nga
Sự cố diễn ra chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng không phận Nga ngày càng nguy hiểm đối với hàng không. Ông cho rằng cuộc xung đột trên thực tế đang khiến bầu trời Nga gần như đóng cửa với các hoạt động bay an toàn.
Ông Zelensky cũng cáo buộc chính quyền Nga không cung cấp đầy đủ thông tin cảnh báo cho các hãng hàng không quốc tế về rủi ro thực tế. Luận điểm này càng được nhấn mạnh khi chính các sân bay Moscow phải tạm dừng hoạt động vì mối đe dọa từ trên không.
Đối với Nga, đây là một cú sốc cả về an ninh lẫn hình ảnh. Một quốc gia thường khẳng định khả năng kiểm soát tuyệt đối không phận của mình đã phải chấp nhận việc các chuyến bay quan trọng nhất bị xáo trộn bởi mối đe dọa giá rẻ nhưng khó lường: drone.
Sự việc cũng cho thấy chiến tranh Ukraine không còn bó hẹp ở tiền tuyến. Nó đang len lỏi vào các hệ thống hạ tầng, giao thông và những không gian được coi là an toàn nhất của Nga. Khi cả máy bay tổng thống phải đổi lộ trình vì một đợt cảnh báo drone, thông điệp mà Moscow phải đối mặt rất rõ ràng: bầu trời quê nhà không còn là vùng bất khả xâm phạm.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: The New York Times và United24Media
