Nghe bài viết
00:00 / 00:00
Không phát được âm thanh trên trình duyệt này. Vui lòng thử lại sau.
Chia sẻ:FacebookZalo
Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine từ cuối tháng 10/2026 đã ảnh hưởng đến ít nhất chín nhà máy lọc dầu trên khắp nước Nga, trong đó có những cơ sở lớn nhất cả nước. Giới phân tích cảnh báo, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài và các cơ sở tiếp tục bị đánh phá theo chu kỳ, Nga có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu xăng, hạn chế bán nhiên liệu và những sức ép mới đối với nền kinh tế.

 

1 Nga Doi Mat Nguy Co Khung Hoang Nhien Lieu Sau Lan Song Tan Cong Vao Cac Nha May Loc Dau

 

Nga đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu sau làn sóng tấn công của Ukraine nhằm vào các cơ sở lọc dầu từ cuối tháng 10. Ít nhất chín nhà máy trên lãnh thổ Nga đã bị ảnh hưởng, trong đó có những cơ sở lớn nhất cả nước, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung xăng dầu.

Sergey Vakulenko, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Carnegie Berlin về Nga và Á-Âu, ước tính các cơ sở bị ảnh hưởng có thể chiếm khoảng 55% tổng sản lượng xăng của Nga. Theo ông, nếu các cuộc tấn công tiếp diễn với cường độ hiện nay, những khó khăn trước mắt có thể chuyển thành vấn đề nghiêm trọng đối với hoạt động kinh tế.

Nguy cơ không chỉ nằm ở sản lượng nhiên liệu sụt giảm. Khả năng sửa chữa thiết bị, nguồn phụ tùng thay thế và lượng dự trữ hạn chế cũng khiến ngành lọc dầu Nga gặp thêm nhiều trở ngại.

Nhiều nhà máy lọc dầu lớn bị ảnh hưởng

Trong khoảng hai tuần, cả năm nhà máy lọc dầu lớn nhất Nga đều trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Phạm vi các cơ sở bị ảnh hưởng trải dài từ Siberia đến khu vực biển Baltic, cho thấy sức ép không tập trung ở một địa phương riêng lẻ.

Ngày 1/11, nhà máy lọc dầu NORSI của tập đoàn Lukoil, gần thành phố Nizhny Novgorod, bị tấn công. Cơ sở này có công suất thiết kế 17 triệu tấn dầu mỗi năm và là nhà sản xuất xăng ô tô lớn thứ hai của Nga xét theo sản lượng.

Ngày 3 và 5/11, hai cơ sở cung cấp nhiên liệu quan trọng cho khu vực Moskva tiếp tục bị ảnh hưởng. Đó là nhà máy lọc dầu Slavneft-YANOS, có công suất 15 triệu tấn mỗi năm, và nhà máy Ryazan, với công suất 17 triệu tấn.

Ngày 9/11, nhà máy Kinef tại tỉnh Leningrad, có công suất 21 triệu tấn mỗi năm, bị tấn công. Hai ngày sau, nhà máy lọc dầu Omsk tại Siberia, với công suất 22 triệu tấn, cũng trở thành mục tiêu. Đến ngày 13/11, nhà máy lọc dầu Volgograd, có công suất 14 triệu tấn mỗi năm, tiếp tục bị đánh phá.

Ngoài những cơ sở trên, các nhà máy Novokuybyshevsk của Rosneft, Bashneft-UNPZ và Afipsky cũng nằm trong danh sách những địa điểm bị nhắm đến. Tổng công suất thiết kế của các cơ sở này chiếm một phần đáng kể năng lực chế biến dầu của Nga.

Sản lượng lọc dầu giảm mạnh trong tháng 11

Dữ liệu từ các nguồn trong ngành dầu khí cho thấy hoạt động lọc dầu tại Nga đã suy giảm đáng kể. Tính đến ngày 10/11, sản lượng lọc dầu giảm khoảng 30% so với cuối tháng 10, xuống còn gần 500.000 tấn mỗi ngày.

Mức suy giảm này được ghi nhận trước khi các nhà máy tại Volgograd và Omsk tiếp tục bị tấn công. Hai cơ sở có tổng công suất thiết kế hơn 36 triệu tấn dầu mỗi năm, tương đương trên 12% tổng công suất lọc dầu của Nga.

Khoảng cách giữa công suất thiết kế và sản lượng thực tế cần được phân biệt. Một nhà máy có thể sở hữu công suất lớn nhưng không thể vận hành bình thường nếu các bộ phận quan trọng bị hư hỏng hoặc hệ thống sản xuất phải tạm ngừng.

Vakulenko cho rằng những gián đoạn trước đây chủ yếu gây tốn kém và bất tiện cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến tháng 11/2026, mức độ ảnh hưởng có thể đã vượt qua ngưỡng đó. Nếu Ukraine duy trì các cuộc tấn công với quy mô tương tự cứ hai đến ba tuần một lần trong nhiều tháng, hoạt động của nền kinh tế Nga sẽ phải đối mặt với một thực tế khác.

Dự trữ nhiên liệu khó bù đắp gián đoạn kéo dài

Trong tháng 10, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu khí Nga tạm thời giảm xuống. Khoảng thời gian tương đối yên ổn này giúp những doanh nghiệp dầu mỏ có cơ hội tích lũy thêm nhiên liệu dự trữ.

Sự gián đoạn được cho là có liên quan đến sức ép từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và những hạn chế đối với hoạt động của hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink. Tuy nhiên, lượng dự trữ tích lũy được có thể không đủ để bảo đảm nguồn cung trong thời gian dài.

Theo ước tính của Vakulenko, lượng nhiên liệu dự trữ của Nga chỉ đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ toàn quốc trong khoảng một tuần. Đây là khoảng đệm tương đối ngắn nếu nhiều nhà máy lớn cùng ngừng hoạt động hoặc không thể khôi phục sản xuất đúng tiến độ.

Hệ thống lọc dầu có vai trò quan trọng trong việc cung cấp xăng, dầu diesel và các sản phẩm phục vụ vận tải, nông nghiệp, công nghiệp. Khi sản lượng giảm, áp lực có thể lan từ doanh nghiệp phân phối đến các trạm xăng và người tiêu dùng.

Rosneft gặp khó trong sửa chữa nhà máy

Rosneft, tập đoàn dầu mỏ lớn nhất Nga, đang chịu ảnh hưởng đáng kể. Công ty vận hành 12 nhà máy lọc dầu, chiếm khoảng một phần ba tổng công suất lọc dầu của cả nước.

Nhà máy Ryazan, một cơ sở chủ chốt của Rosneft, đã phải ngừng sản xuất nhiên liệu ít nhất bốn lần trong năm 2026. Đến nay, hoạt động của nhà máy vẫn chưa phục hồi hoàn toàn.

Nhà máy Syzran cũng trải qua nhiều tháng hoạt động gián đoạn. Trong phần lớn sáu tháng gần đây, cơ sở này hoặc phải ngừng sản xuất hoàn toàn, hoặc chỉ vận hành ở khoảng một phần ba công suất.

Tại bờ biển Biển Đen, nhà máy lọc dầu Tuapse chưa nối lại hoạt động kể từ khi đóng cửa vào tháng 4. Đây là cơ sở lọc dầu duy nhất của Nga nằm trên bờ biển này, khiến tình trạng ngừng hoạt động kéo dài trở thành một vấn đề đối với năng lực sản xuất của tập đoàn.

Những biện pháp bảo vệ nhà máy bằng lưới chống máy bay không người lái, dây cáp thép và container vận chuyển cũng chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Các nguồn tin am hiểu hoạt động của Rosneft cho biết những biện pháp này không đủ ngăn chặn các cuộc tấn công.

Lệnh trừng phạt khiến quá trình sửa chữa thêm phức tạp

Khó khăn lớn hơn xuất hiện ở các bộ phận xử lý thứ cấp trong nhà máy lọc dầu. Đây là những hệ thống có nhiệm vụ chế biến sâu nguyên liệu để tạo ra nhiên liệu động cơ và các sản phẩm dầu mỏ có giá trị sử dụng cao.

Khác với một số hạng mục cơ bản, thiết bị xử lý thứ cấp thường đòi hỏi phụ tùng và linh kiện có yêu cầu kỹ thuật riêng. Khi một bộ phận quan trọng bị hỏng, nhà máy không nhất thiết có thể thay thế ngay bằng thiết bị tương tự từ nhà cung cấp khác.

Các lệnh trừng phạt của phương Tây khiến nguồn phụ tùng thay thế từ những nhà sản xuất phương Tây không còn sẵn có như trước. Nga phải tìm kiếm các sản phẩm thay thế trong nước hoặc nhập khẩu từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, quá trình cung ứng có thể kéo dài nhiều tháng. Một số linh kiện thay thế cũng không tương thích hoàn toàn với hệ thống thiết bị hiện có. Điều này khiến thời gian sửa chữa kéo dài và làm tăng nguy cơ các nhà máy phải tiếp tục vận hành dưới công suất.

Nguy cơ thiếu xăng và hạn chế bán nhiên liệu

Nếu nhiều nhà máy tiếp tục ngừng hoạt động, tác động có thể nhanh chóng xuất hiện trên thị trường nhiên liệu trong nước. Các trạm xăng có nguy cơ phải đối mặt với tình trạng nguồn cung không ổn định, đặc biệt tại những khu vực phụ thuộc vào các nhà máy bị ảnh hưởng.

Những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất có thể là hàng dài phương tiện chờ tiếp nhiên liệu và các biện pháp giới hạn lượng xăng bán cho mỗi khách hàng. Đây là những tình huống có thể xuất hiện khi nguồn cung không đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ.

Đối với nền kinh tế Nga, nhiên liệu không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại cá nhân. Vận tải hàng hóa, hoạt động sản xuất, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực dịch vụ đều phụ thuộc vào nguồn cung xăng dầu ổn định.

Chi phí nhiên liệu tăng hoặc tình trạng thiếu hụt kéo dài có thể làm gia tăng chi phí vận hành của doanh nghiệp. Nếu các đơn vị vận tải phải điều chỉnh hoạt động, tác động còn có thể lan sang giá hàng hóa và dịch vụ.

Diễn biến trong những tuần tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng khôi phục hoạt động của các nhà máy, tốc độ cung ứng phụ tùng và mức độ gián đoạn mới. Với lượng dự trữ được ước tính chỉ đủ đáp ứng khoảng một tuần tiêu thụ, khả năng duy trì nguồn cung trở thành vấn đề cấp thiết đối với ngành dầu mỏ Nga.

Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Theo: Reuters, Bloomberg

Lan tỏa bài viết này

ở Đức nên biết

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC

Chuyên mục: KHỞI NGHIỆP

banner chuyen muc khoi nghiep o duc 300x200

Cộng đồng quan tâm

Hỏi đáp pháp luật