Thủ tướng Đức Friedrich Merz kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump không tạo ra những bất ngờ trong các cuộc đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin về Ukraina. Lời cảnh báo được đưa ra trước cuộc gặp dự kiến giữa các nhà lãnh đạo tại Trung Quốc vào tuần tới, trong bối cảnh châu Âu lo ngại Washington có thể đạt thỏa thuận với Moskva mà không tham khảo ý kiến các đồng minh.

Ông Merz nhắc lại hội nghị thượng đỉnh Trump - Putin tại Anchorage, bang Alaska, hồi tháng 8. Sự kiện này từng khiến các nước châu Âu đặc biệt quan tâm đến khả năng Mỹ và Nga tự định hình một thỏa thuận liên quan đến Ukraina. Berlin muốn ngăn kịch bản tương tự tái diễn trong những cuộc tiếp xúc sắp tới.
Berlin cảnh báo nguy cơ lặp lại hội nghị Anchorage
Phát biểu về những lo ngại trước cuộc gặp sắp tới, ông Merz cho biết một số người tại Dublin e ngại sự kiện có thể trở thành một phiên bản thứ hai của hội nghị Anchorage. Đây là cách ông nhắc đến cuộc gặp trực tiếp giữa ông Trump và ông Putin diễn ra tại Alaska tháng 8/2025.
Hội nghị Anchorage từng được nhiều nước châu Âu xem là bước ngoặt tiềm năng trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến tranh tại Ukraina. Tuy nhiên, những cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo cũng làm dấy lên câu hỏi về vai trò của Kyiv và các nước châu Âu trong quá trình thương lượng.
Thủ tướng Đức nhấn mạnh Washington cần trao đổi với các đối tác trước khi đưa ra những quyết định có ảnh hưởng đến tương lai Ukraina. Ông muốn Mỹ tiếp tục đứng cùng phía với châu Âu và Ukraina, thay vì tự tiến hành những thỏa thuận có thể khiến các đồng minh bất ngờ.
Thông điệp của Berlin phản ánh mối quan tâm lớn của các nước châu Âu. Một thỏa thuận giữa Washington và Moskva có thể tác động trực tiếp đến lãnh thổ, chủ quyền và các bảo đảm an ninh của Ukraina. Vì vậy, châu Âu muốn tham gia thực chất vào quá trình thảo luận, thay vì chỉ nhận thông báo sau khi các quyết định đã được đưa ra.
Đức muốn gắn ngân sách EU với cam kết hỗ trợ Ukraina
Bên cạnh lời kêu gọi Mỹ phối hợp với châu Âu, ông Merz đang vận động các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) duy trì cam kết hỗ trợ Ukraina trong quá trình thương lượng ngân sách dài hạn mới.
Ngân sách này dự kiến bao phủ chu kỳ bảy năm của EU. Theo Thủ tướng Đức, đề xuất bảo đảm sự ủng hộ dành cho Ukraina trong khuôn khổ ngân sách đã nhận được sự đồng thuận rộng rãi. Tuy nhiên, các bên vẫn còn cách xa một thỏa thuận cuối cùng.
Ngân sách dài hạn của EU quyết định cách phân bổ nguồn lực cho nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp, phát triển khu vực đến các chương trình đối ngoại và hỗ trợ quốc tế. Do đó, những cam kết tài chính dành cho Ukraina sẽ liên quan trực tiếp đến các cuộc thương lượng giữa những quốc gia thành viên.
Đức muốn bảo đảm sự hỗ trợ của châu Âu không chỉ dựa trên những tuyên bố chính trị ngắn hạn. Một cam kết tài chính trong nhiều năm có thể tạo cơ sở để Ukraina duy trì hoạt động của nhà nước và chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, tùy thuộc vào các quyết định cụ thể của EU.
Dù vậy, việc đạt đồng thuận về ngân sách vẫn đòi hỏi các nước thành viên giải quyết những khác biệt về ưu tiên chi tiêu và mức đóng góp. Đây cũng là lý do đề xuất của ông Merz chưa thể nhanh chóng chuyển thành một thỏa thuận chính thức.
Châu Âu chuẩn bị tham gia đàm phán thực chất
Ông Merz xác nhận châu Âu dự kiến lần đầu tiên tham gia vào các cuộc đàm phán thực chất về Ukraina trong những tuần tới. Diễn biến này có thể tạo thêm vai trò cho các nước EU trong quá trình xây dựng khuôn khổ chấm dứt chiến tranh.
Thủ tướng Đức đồng thời bác bỏ đề xuất của Nga về việc đưa cấu trúc an ninh châu Âu trở thành trọng tâm của các cuộc thương lượng. Theo ông, châu Âu đã có một hệ thống an ninh hiện hữu, được xây dựng trên nền tảng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
NATO là liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương, trong đó các thành viên cam kết hỗ trợ lẫn nhau khi một nước bị tấn công. Vai trò của liên minh này luôn gắn chặt với những tính toán an ninh tại châu Âu, đặc biệt sau khi xung đột Nga - Ukraina bùng phát.
Berlin cho rằng các cuộc đàm phán cần tập trung trước hết vào điều kiện bảo đảm an ninh cho Ukraina sau khi hòa bình được thiết lập. Theo ông Merz, các bên phải xác định rõ khuôn khổ bảo vệ Ukraina trong tương lai. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết vẫn là đạt được một thỏa thuận hòa bình.
Vấn đề bảo đảm an ninh được xem là một trong những nội dung khó nhất của tiến trình thương lượng. Nếu không có những cam kết đủ rõ ràng, Ukraina có thể tiếp tục đối mặt với nguy cơ xung đột tái diễn sau khi giao tranh chấm dứt.
Cuộc gặp Trump, Putin và Tập Cận Bình tại Trung Quốc
Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) dự kiến diễn ra tại Thâm Quyến, Trung Quốc, trong hai ngày 18 và 19/11. Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến tham dự sự kiện.
Cuộc gặp giữa ba nhà lãnh đạo thu hút sự chú ý vì có thể tạo cơ hội cho những trao đổi liên quan đến chiến tranh tại Ukraina. Moskva được cho là muốn tận dụng các cuộc tiếp xúc với Washington và Bắc Kinh để thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt xung đột theo những điều kiện có lợi cho Nga.
Tuy nhiên, các thông tin truyền thông cho thấy vấn đề Ukraina có thể không nằm trong chương trình nghị sự chính thức của hội nghị. Trung Quốc được cho là muốn những cuộc thương lượng về cuộc chiến diễn ra trực tiếp giữa Mỹ và Nga.
Cách tiếp cận này khác với mong muốn của Berlin và nhiều đối tác châu Âu. Đức muốn các nước châu Âu có tiếng nói trong những quyết định liên quan đến an ninh của chính khu vực mình. Ukraina cũng cần có vị trí trực tiếp trong mọi cuộc thương lượng quyết định tương lai đất nước.
Cuộc gặp tại Thâm Quyến vì thế được theo dõi không chỉ dưới góc độ quan hệ Mỹ - Trung - Nga, mà còn bởi những tác động tiềm tàng đối với tiến trình hòa bình Ukraina. Trong những tuần tiếp theo, châu Âu dự kiến tham gia các cuộc thảo luận thực chất, trong khi vấn đề bảo đảm an ninh hậu chiến tiếp tục là trọng tâm mà Đức yêu cầu các bên giải quyết.
Thu Hà - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Reuters, UNIAN


