Báo cáo sơ bộ được Cục Điều tra Tai nạn Hàng không Liên bang Đức (BFU) công bố tối 28.09.2026 cho thấy chuyến bay VN34 của Vietnam Airlines đã xảy ra một hiện tượng bất thường ngay trong quá trình chạy đà cất cánh tại sân bay München. Dữ liệu từ hộp đen ghi nhận các thao tác phanh từ phía cơ trưởng trong lúc máy bay đang tăng tốc trên đường băng.
Thông tin này đang được giới hàng không đặc biệt chú ý bởi quá trình cất cánh của chiếc Boeing 787-9 đã diễn ra không theo quỹ đạo thông thường. Máy bay vượt qua khu vực an toàn ở cuối đường băng, tiếp tục lăn trên phần bãi cỏ bên cạnh trước khi thực sự rời mặt đất.
Dữ liệu hộp đen ghi nhận hai lần tác động phanh
Chuyến bay VN36, © BFU
Theo dữ liệu được BFU trích xuất, máy bay nhận lệnh xuất phát lúc 11:55:47 UTC và bắt đầu di chuyển để thực hiện cất cánh. Khoảng 3 giây sau, chế độ Takeoff/Go-Around được kích hoạt và máy bay bắt đầu tăng tốc trên đường băng.
Đến 11:56:15 UTC, hộp đen ghi nhận cả hai bàn đạp phanh ở vị trí ghế phi công bên trái, nơi cơ trưởng điều khiển, đều có chuyển động. Lực phanh được ghi nhận ở mức 15% ở bên trái và 6% ở bên phải, qua đó hạn chế khả năng tăng tốc của máy bay trong giai đoạn chạy đà.
Điểm đáng chú ý là hoạt động phanh không chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc. Thiết bị ghi dữ liệu tiếp tục ghi nhận các lệnh phanh trong phần còn lại của quá trình cất cánh.
Trong đó, mức phanh cao nhất được ghi nhận khoảng 27% ở bên trái và 17% ở bên phải, theo dữ liệu từ Brake and Steering Control Unit (BSCU), hệ thống đảm nhiệm chức năng điều khiển phanh và lái của máy bay. Góc bàn đạp phanh tối đa được ghi nhận là 7,2 độ, trong khi giới hạn tối đa của bàn đạp có thể lên tới 12,5 độ.
Máy bay vẫn tiếp tục tăng lực đẩy và nâng mũi
Chỉ vài giây sau khi dữ liệu ghi nhận lệnh phanh, phi công giám sát tiếp tục tăng lực đẩy động cơ. Lúc 11:57:13 UTC, lực đẩy được ghi nhận tăng từ 100% lên 101% N1.
Một giây sau, lúc 11:57:14 UTC, máy bay bắt đầu thực hiện động tác nâng mũi, hay rotation, ở tốc độ khoảng 163 kt. Trong khi đó, tốc độ được tính toán cho giai đoạn này vào khoảng 175 kt.
Những con số trên cho thấy quá trình cất cánh diễn ra trong điều kiện máy bay vẫn đang chịu tác động của hệ thống phanh. Tuy nhiên, báo cáo sơ bộ không đưa ra kết luận rằng thao tác này là nguyên nhân của sự cố hay giải thích vì sao các bàn đạp phanh được kích hoạt.
Chiếc Boeing 787-9 rời đường băng trên phần bãi cỏ
Chuyến bay VN34 thực hiện cất cánh tại ngưỡng đường băng 08R, tương ứng với cuối đường băng 26L dài 4.000 mét. Sau khi đi hết phần đường băng và khu vực an toàn dài 60 mét, máy bay tiếp tục di chuyển trên phần bãi cỏ bên cạnh.
Dấu vết bánh xe được ghi nhận kết thúc khoảng 240 mét sau ngưỡng đường băng. Trong quá trình này, phần đuôi máy bay và lốp của cả hai càng đáp chính đã va chạm vào hệ thống đèn chiếu sáng tại khu vực đầu đường băng.
Tổng cộng 20 đèn đã bị hư hỏng. Đây là một trong những dấu vết vật chất quan trọng được ghi nhận sau sự việc và sẽ là một phần của quá trình điều tra tiếp theo.
Cơ trưởng có hơn 27.000 giờ bay
Dữ liệu được công bố cũng cho biết cơ trưởng của chuyến bay VN34 khi đó 64 tuổi và có hơn 27.000 giờ bay. Các thành viên khác trong tổ lái cũng được đánh giá là có kinh nghiệm.
Chi tiết này giúp làm rõ thành phần tổ lái tại thời điểm xảy ra sự việc, nhưng chưa thể dùng để xác định nguyên nhân của các thao tác được ghi nhận trên hộp đen. Việc lý giải chính xác những gì đã xảy ra cần dựa trên tổng hợp nhiều nguồn dữ liệu khác nhau.
Đây cũng là điểm cần được phân biệt rõ với những nhận định đang được thảo luận trên mạng Internet sau sự cố. Những phân tích của phi công hoặc chuyên gia hàng không có thể đưa ra các giả thuyết kỹ thuật khác nhau, nhưng không thay thế kết luận điều tra chính thức.
Báo cáo sơ bộ chưa xác định nguyên nhân
BFU nhấn mạnh rằng báo cáo sơ bộ lần này chủ yếu cung cấp các dữ liệu được trích xuất từ hệ thống ghi dữ liệu của máy bay. Tài liệu chưa phải là bản đánh giá tổng thể và cũng chưa đưa ra kết luận cuối cùng về nguyên nhân của sự việc.
Điều này có nghĩa các thông số về lực phanh, vị trí bàn đạp, tốc độ, lực đẩy động cơ và thời điểm máy bay nâng mũi mới phản ánh những gì hệ thống ghi nhận. Chúng chưa tự mình giải thích được nguyên nhân dẫn tới các thao tác đó hoặc toàn bộ diễn biến trong buồng lái.
Việc điều tra sẽ cần tiếp tục đối chiếu dữ liệu hộp đen với tình trạng kỹ thuật của máy bay, hệ thống điều khiển, các thông số vận hành và những thông tin liên quan khác. Chỉ khi các dữ liệu này được phân tích đầy đủ, cơ quan điều tra mới có cơ sở đưa ra đánh giá toàn diện.
Toàn bộ hành khách và phi hành đoàn đều an toàn
Điểm quan trọng nhất sau sự việc là toàn bộ hành khách và phi hành đoàn trên chuyến bay VN34 đã thoát nạn. Dù máy bay gặp tình huống bất thường trong quá trình cất cánh và làm hư hỏng 20 đèn chiếu sáng tại khu vực đầu đường băng, không có thông tin trong báo cáo sơ bộ cho thấy có người thiệt mạng trong sự cố này.
Những dữ liệu mới được công bố giúp làm rõ thêm diễn biến của vài phút quan trọng, đặc biệt là hoạt động phanh trong lúc chiếc Boeing 787-9 tăng tốc. Tuy nhiên, câu hỏi vì sao phanh được tác động và mối liên hệ giữa thao tác này với việc máy bay rời khỏi đường băng vẫn cần được tiếp tục điều tra.
Vì vậy, báo cáo sơ bộ hiện tại nên được xem là một bước cung cấp dữ liệu, thay vì kết luận về nguyên nhân. Các cơ quan chức năng Đức và quốc tế về an toàn hàng không sẽ có thêm cơ sở để đánh giá sự việc khi báo cáo điều tra cuối cùng được hoàn tất.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Cục Điều tra Tai nạn Hàng không Liên bang Đức (BFU)
