Ngày 10 tháng 10, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski công khai nghi ngờ khả năng Nga có đủ nhiên liệu để xuất khẩu, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với diesel Nga. Trong một bài đăng mang giọng mỉa mai trên mạng xã hội X, ông dẫn tình trạng thiếu nhiên liệu tại Nga và thiệt hại đối với năng lực lọc dầu để đặt câu hỏi nguồn cung nào sẽ được dùng cho thị trường quốc tế.
Ngoại trưởng Ba Lan Sikorski - Ảnh: AFP/WOJTEK RADWANSKI
Phát biểu của ông Sikorski xuất hiện giữa lúc Washington vừa bật đèn xanh cho việc đưa nhiên liệu diesel Nga trở lại thị trường Mỹ và toàn cầu, đồng thời được cho là đang gây sức ép lên Ukraina nhằm chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ của Nga.
Tranh cãi cũng gắn với những tuyên bố trước đó của Trump về nguyên nhân khiến giá dầu tăng.
Nga thiếu nhiên liệu ngay tại Moskva
Ông Sikorski nói các nhà ngoại giao Ba Lan ghi nhận tình trạng thiếu nhiên liệu ngay cả ở Moskva, nơi thường được ưu tiên bảo đảm nguồn cung. Chi tiết này, theo lập luận của ông, khiến tuyên bố Nga sẵn sàng bán thêm dầu và sản phẩm dầu mỏ ra nước ngoài trở nên khó thuyết phục.
Ngoại trưởng Ba Lan còn nhắc đến thông tin cho rằng Ukraina đã vô hiệu hóa khoảng 50% công suất lọc dầu của Nga.
Nếu mức thiệt hại này chính xác, Nga sẽ phải đối mặt với sức ép kép: vừa khôi phục nguồn cung trong nước, vừa tìm cách duy trì lượng hàng xuất khẩu.
“Đại sứ quán của chúng tôi báo cáo tình trạng thiếu nhiên liệu ngay cả ở Moskva, nơi luôn được ưu tiên cung cấp.
Hơn nữa, các nguồn tin đáng tin cậy cho biết Ukraina đã vô hiệu hóa khoảng 50% công suất lọc dầu của Nga. Vậy thì lượng dầu dư thừa để xuất khẩu sẽ đến từ đâu?”, ông Sikorski viết.
Câu hỏi của ông không chỉ nhắm vào năng lực sản xuất.
Nó còn đặt ra vấn đề về khoảng cách giữa tuyên bố sẵn sàng cung cấp dầu của Moskva và tình hình nguồn nhiên liệu mà các báo cáo được ông dẫn lại mô tả ở trong nước. Tuy nhiên, nội dung bài đăng không đưa ra số liệu độc lập về mức thiếu hụt hay công suất lọc dầu còn hoạt động.
Tranh cãi quanh sức ép lên Ukraina
Cuộc tranh luận về dầu Nga nóng lên sau khi Trump nới lỏng trừng phạt đối với diesel của nước này, với mục tiêu cho phép nhiên liệu được cung cấp cho thị trường Mỹ và toàn cầu.
Financial Times đưa tin, dẫn lời các nguồn tin, rằng một số quan chức trong chính quyền Trump sau quyết định đó đã gia tăng sức ép lên Ukraina để nước này dừng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Nga.
Theo thông tin mà Financial Times nêu, Washington còn đe dọa ngừng chia sẻ tình báo với Kyiv nếu Ukraina không chấp thuận. Đây là một sức ép đáng kể, bởi thông tin tình báo là một phần trong sự hỗ trợ của Mỹ dành cho Ukraina trong cuộc chiến với Nga. Bài viết gốc không nêu phản hồi chính thức của Nhà Trắng về nội dung được tờ báo dẫn lại.
Việc dừng các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ có thể giúp hạn chế gián đoạn nguồn cung và giảm căng thẳng trên thị trường năng lượng. Nhưng với Kyiv, điều đó cũng đồng nghĩa phải cân nhắc tác động quân sự của việc để các hạ tầng phục vụ ngành dầu Nga tiếp tục hoạt động. Những lựa chọn này trở nên phức tạp hơn khi Washington vừa tìm cách kiềm chế giá dầu, vừa thúc đẩy thay đổi trong cách Ukraina tiến hành chiến dịch.
Trump quy trách nhiệm về giá dầu
Trước đó, Trump đổ lỗi cho Ukraina về đà tăng của giá dầu toàn cầu. Ông nói cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran không làm giá dầu tăng, trái với các cuộc tấn công của Ukraina nhằm vào ngành dầu mỏ Nga. Từ đó, ông yêu cầu Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky chấm dứt các cuộc tấn công.
Ông Zelensky xác nhận Ukraina sẵn sàng dừng hành động này, nhưng gắn điều kiện với việc Nga cũng phải có động thái tương tự. Lập trường đó cho thấy Kyiv không muốn đơn phương ngừng tấn công trong khi các cơ sở dầu mỏ Nga vẫn tiếp tục hoạt động và chiến sự chưa có bước lùi tương ứng từ Moskva.
Những tuyên bố trái chiều đang đặt vấn đề năng lượng vào trung tâm cuộc tranh luận giữa Mỹ, Ukraina và Nga. Sikorski tập trung vào câu hỏi thực tế về khả năng cung ứng của Nga; Trump nhấn mạnh tác động của các cuộc tấn công lên giá dầu; còn Kyiv yêu cầu sự kiềm chế phải có đi có lại.
Khi chưa có dấu hiệu cho thấy các bên thống nhất được điều kiện dừng tấn công, câu hỏi về nguồn dầu Nga và sức ép lên Ukraina vẫn chưa có lời giải.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Financial Times
