Cuộc cách mạng vũ khí thầm lặng
Những xưởng sản xuất nhỏ nằm rải rác khắp Ukraina đang trở thành tâm điểm của một cuộc cách mạng công nghệ quân sự chưa từng có. Theo tờ The Telegraph, tốc độ phát triển vũ khí ở đây nhanh đến mức ngay cả các nước thành viên NATO hàng đầu cũng phải chật vật bắt kịp.
Bộ Quốc phòng Ukraina vừa công bố một con số gây sốc: chỉ riêng trong tháng 5, họ đã chứng nhận 175 hệ thống vũ khí mới sẵn sàng đưa vào chiến đấu. Đáng chú ý, gần 93% trong số đó là sản phẩm nội địa, được phát triển và sản xuất hoàn toàn trong nước.
Bốn năm trước, phần lớn kho vũ khí của Ukraina còn phụ thuộc vào viện trợ phương Tây. Nhưng giờ đây, mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn. Mỗi ngày, quốc gia này chứng nhận trung bình 6 hệ thống vũ khí mới, một con số vượt xa nhiều nền công nghiệp quốc phòng lâu đời.
Sự khác biệt mang tính sống còn
Để so sánh, Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu - chỉ chứng nhận chưa đến 20 hệ thống mới trong suốt cả năm 2024. Trong khi đó, Mỹ, siêu cường quân sự thế giới, chỉ đưa vào sử dụng từ 2 đến 5 hệ thống mỗi năm, với chu kỳ mua sắm kéo dài trung bình 10 năm.
Keir Giles, chuyên gia tại Chương trình Nga và Á Âu thuộc Chatham House, nhận xét: "Tổng hợp tất cả những điều này lại, bạn sẽ thấy một hệ sinh thái mua sắm quốc phòng hoàn toàn khác biệt so với bất kỳ hệ sinh thái nào khác ở châu Âu."
Điều đáng nói, cuộc cách mạng này không bắt đầu từ năm 2022. Ukraina đã âm thầm xây dựng nền tảng từ năm 2014, khi Nga sáp nhập Crimea. "Họ có rất nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là trong việc thu hút khu vực tư nhân. Điều này không được xây dựng từ con số không," Giles giải thích.
Công nghệ mới: UAV, robot và tên lửa
Một trong những sản phẩm nổi bật là máy bay không người lái tấn công Lupynis-10-TFL-1, được trang bị trí tuệ nhân tạo (AI). Công ty The Fourth Law, thành lập năm 2023, đã phát triển nó. Trong phần lớn thời gian bay, con người điều khiển, nhưng ở 500 mét cuối cùng - nơi chiến tranh điện tử của Nga gây nhiễu mạnh nhất - AI tự động tiếp quản, xác định và nhắm mục tiêu mà không cần can thiệp.
"Về cơ bản, đây là một thị trường vũ khí nội địa, nơi mọi nhà sản xuất và mọi ý tưởng đều có cơ hội được hiện thực hóa. Cuối cùng, những phát triển tốt nhất và hiệu quả nhất sẽ chiếm ưu thế," Dmytro Zhmailo, Giám đốc điều hành Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraina, chia sẻ.
Ukraina cũng phát triển UAV Sichen, mang đầu đạn nặng 40 kg, tầm bắn lên đến 1.400 km, có khả năng vô hiệu hóa hệ thống tác chiến điện tử của đối phương. Bên cạnh đó, robot mặt đất Ratel X đóng vai trò quan trọng trên tiền tuyến, thực hiện trinh sát, rải mìn, sơ tán thương binh và phóng UAV FPV.
"Sự xuất hiện của các 'vùng tử thần' - khu vực tiền tuyến sâu tới 20 km, nơi hỏa lực dày đặc từ cả hai phía - buộc chúng tôi phải đưa robot vào thay thế binh lính. Điều này giảm thiểu tổn thất về con người, tài sản quý giá nhất," Zhmailo nhấn mạnh.
Chương trình tên lửa nội địa và phản ứng của phương Tây
Không chỉ dừng lại ở UAV, Ukraina đang âm thầm xây dựng chương trình tên lửa riêng. Tên lửa đạn đạo FP-7 có tầm bắn 200 km. Trong khi đó, FP-9 với tầm bắn 850 km, có thể vươn tới Moskva, dự kiến thử nghiệm vào mùa hè này.
Đặc biệt, tên lửa hành trình FP-5 Flamingo sở hữu tầm bắn 3.000 km và đầu đạn nặng 1.150 kg. Nó đã tấn công các mục tiêu sâu hơn 1.500 km bên trong lãnh thổ Nga. "Ukraina không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phát triển các phương án thay thế của riêng mình, bởi vì Mỹ không muốn cho phép chúng tôi tấn công Nga," Giles nói.
Anatoly Khrapchinsky, cựu sỹ quan không quân, cho biết khả năng tấn công tầm xa của Ukraina không chỉ khiến Nga lo ngại, mà còn làm các đối tác phương Tây - cả ở Mỹ và châu Âu - e dè. "Trước đây, Washington được coi là độc quyền trong phát triển vũ khí hiện đại. Giờ đây, các quốc gia khác đang thể hiện sự quan tâm đến vũ khí của Ukraina," ông nói.
Bài học cho NATO và tương lai
Cách tiếp cận của Ukraina trái ngược hoàn toàn với Nga. Trong khi Moskva tập trung vào các nhà máy độc quyền nhà nước như Alabuga, sản xuất một loại vũ khí duy nhất trên quy mô lớn, Ukraina dựa vào hàng trăm nhà máy nhỏ do các cựu thường dân thành lập, tạo ra sự cạnh tranh và đổi mới không ngừng.
Robert Tollust, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh, đánh giá: "Cách tiếp cận của Ukraina hiệu quả hơn. Ban đầu, chúng tôi học hỏi từ họ, nhưng giờ đây, nó đã trở thành sự trao đổi song phương về nhân tài và vật liệu."
Giles kết luận: "Ukraina phải thắng cuộc chiến. Và châu Âu cần Ukraina vì nước này đã phát triển tất cả các công nghệ và năng lực đó." Hệ sinh thái vũ khí độc đáo này không chỉ là công cụ sinh tồn, mà còn là một hình mẫu cho tương lai của ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo The Telegraph/ UNIAN
Ý kiến bạn đọc