Tổng thống Ukraine Zelensky tuyên bố Kyiv sẽ không đơn phương chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga khi Moscow vẫn tiếp tục nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Lập trường này cho thấy chính quyền Ukraine không chấp nhận từ bỏ công cụ gây sức ép quân sự nếu phía Nga không có động thái tương ứng.
Kyiv khẳng định bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào liên quan đến lĩnh vực năng lượng cũng phải dựa trên nguyên tắc có đi có lại. Theo đó, cả hai bên cần đưa ra những cam kết đáng tin cậy và thực hiện các biện pháp tương xứng, thay vì để một phía tự hạn chế hoạt động quân sự trong khi phía còn lại vẫn tiếp tục tấn công.
Ukraine phát đi tín hiệu sẵn sàng giảm leo thang, nhưng không đồng nghĩa với việc chấp nhận ngừng các đòn đánh vào những mục tiêu năng lượng của Nga mà không nhận được sự bảo đảm tương tự từ Moscow.
Quan điểm này cũng đặt ra thách thức đối với những nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng giữa hai nước.
Trump công bố kế hoạch đưa hơn 300.000 tấn dầu diesel từ Nga ra thị trường
Căng thẳng giữa Kyiv và Washington gia tăng sau khi Tổng thống Mỹ Trump thông báo về một thỏa thuận liên quan đến nguồn cung dầu diesel của Nga. Sau cuộc trao đổi với Tổng thống Nga Putin, ông Trump cho biết hai bên đã thống nhất về việc nhanh chóng đưa hơn 300.000 tấn dầu diesel ra thị trường Mỹ và thị trường quốc tế.
Thông tin được ông Trump đăng tải trên nền tảng mạng xã hội Truth Social. Theo nội dung công bố, lượng nhiên liệu này sẽ sớm được cung cấp để phục vụ nhu cầu tại Mỹ và góp phần bổ sung nguồn cung cho thị trường thế giới.
Động thái trên gây phản ứng tại Ukraine, nơi các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng vẫn là vấn đề an ninh cấp bách. Từ góc nhìn của Kyiv, việc thúc đẩy nguồn cung nhiên liệu từ Nga trong khi yêu cầu Ukraine hạn chế các cuộc tấn công vào ngành năng lượng của Moscow có thể tạo ra sức ép không cân xứng đối với phía Ukraine.
Giá nhiên liệu gây sức ép lên Trump trước bầu cử giữa nhiệm kỳ
Thông báo về thỏa thuận dầu diesel được đưa ra khi ông Trump phải đối mặt với áp lực chính trị trong nước do giá nhiên liệu tăng cao. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần, khiến vấn đề chi phí sinh hoạt và giá xăng dầu trở thành những chủ đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng của đảng Cộng hòa.
Những tuần gần đây, một số nghị sĩ Cộng hòa đã công khai chỉ trích cuộc chiến với Iran và cho rằng xung đột này góp phần đẩy giá nhiên liệu lên cao. Việc các thành viên trong chính đảng của ông Trump lên tiếng về vấn đề này cho thấy áp lực chính trị không chỉ đến từ phe đối lập.
Trong hoàn cảnh đó, nguồn cung dầu diesel được xem là một vấn đề có ý nghĩa đối với thị trường nhiên liệu và chương trình nghị sự trong nước của chính quyền Mỹ. Tuy nhiên, việc công bố kế hoạch nhập khẩu nhiên liệu từ Nga cũng làm nổi bật sự khác biệt giữa ưu tiên kinh tế của Washington và những lo ngại an ninh mà Ukraine đang phải đối mặt.
Ông Trump từng nhiều lần đề cập đến các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào hệ thống cung ứng nhiên liệu của Nga. Giữa tháng 9, phát biểu trước báo giới tại khu nghỉ dưỡng của mình ở Doonbeg, trên bờ biển phía tây Ireland, Tổng thống Mỹ cho rằng ông Zelensky cần chấm dứt việc làm gián đoạn nguồn cung dầu diesel của Nga.
Những phát biểu này được đưa ra trong lúc chính quyền Trump chịu sức ép từ hậu quả của cuộc chiến với Iran và tình hình phức tạp tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động vận chuyển dầu khí toàn cầu. Việc nhấn mạnh các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở năng lượng Nga cũng được xem là một cách ông Trump chuyển trọng tâm tranh luận khỏi những tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông.
Washington gia tăng sức ép, Kyiv bảo vệ lập trường của mình
Tranh cãi về dầu diesel không chỉ liên quan đến thương mại năng lượng mà còn phản ánh bất đồng sâu sắc hơn về cách xử lý cuộc xung đột Nga - Ukraine. Trong khi Washington thúc đẩy những lựa chọn nhằm giảm áp lực về giá nhiên liệu, Kyiv nhấn mạnh rằng mọi biện pháp giảm leo thang phải đi kèm với những bước đi tương ứng từ phía Nga.
Đối với Ukraine, việc dừng các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga trong khi hạ tầng năng lượng trong nước tiếp tục bị nhắm mục tiêu sẽ làm suy giảm khả năng gây sức ép lên đối phương. Vì vậy, chính quyền Zelensky yêu cầu mọi thỏa thuận phải có điều kiện rõ ràng, cơ chế thực hiện đáng tin cậy và sự bảo đảm từ cả hai phía.
Lập trường này cũng cho thấy Kyiv không muốn để các quyết định liên quan đến an ninh quốc gia bị chi phối hoàn toàn bởi những ưu tiên chính trị hoặc kinh tế tại Mỹ. Ukraine có thể cân nhắc các biện pháp giảm căng thẳng, nhưng việc thực hiện phải gắn với những cam kết cụ thể về việc bảo vệ các cơ sở năng lượng của mình.
Tranh cãi về thỏa thuận nhiên liệu kéo theo yêu cầu thay thế Zelensky
Sau khi ông Trump công bố thỏa thuận dầu diesel với Nga, phản ứng từ Ukraine trở nên gay gắt. Diễn biến tiếp theo là ông Trump yêu cầu thay thế Tổng thống Zelensky, làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Washington và Kyiv.
Yêu cầu này đưa tranh cãi vượt ra ngoài phạm vi một thỏa thuận cung ứng nhiên liệu. Những bất đồng vốn xoay quanh cách Ukraine tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng Nga nay gắn với vấn đề lãnh đạo và định hướng chính trị của Kyiv.
Trước những chỉ trích nhằm vào Tổng thống Ukraine, một số chính trị gia Ukraine đã lên tiếng ủng hộ ông Zelensky. Phản ứng này cho thấy sức ép từ bên ngoài không nhất thiết khiến giới chính trị Ukraine thay đổi lập trường về các điều kiện ngừng bắn.
Diễn biến trên đặt ra câu hỏi về khả năng dung hòa những ưu tiên khác nhau giữa Mỹ và Ukraine. Washington phải tính đến áp lực giá nhiên liệu và lợi ích chính trị trong nước, trong khi Kyiv đặt trọng tâm vào việc bảo vệ hạ tầng thiết yếu và duy trì khả năng tự vệ.
Trong lúc chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên đã thống nhất được một cơ chế ngừng bắn năng lượng, tuyên bố của Zelensky tiếp tục xác lập giới hạn của Ukraine: Kyiv không loại trừ khả năng giảm leo thang, nhưng sẽ không tự mình chấm dứt các cuộc tấn công nếu Moscow không có hành động tương xứng. Khả năng đạt được thỏa thuận vì thế phụ thuộc vào những cam kết cụ thể từ cả hai phía, thay vì chỉ dựa trên sức ép chính trị hoặc các thỏa thuận về nguồn cung nhiên liệu.
Chính phủ Đức tiếp tục duy trì chính sách trừng phạt Nga
Chính phủ Đức tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì các biện pháp trừng phạt chống lại Nga, bất chấp thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Putin về việc cung cấp diesel. Theo chính phủ liên bang, lập trường của Đức và các đối tác châu Âu không thể lay chuyển.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
