Tôi tôn trọng văn hóa Đức, yêu quý con người nơi đây, nhưng vẫn phải thú nhận rằng có những cây xúc xích khiến tôi vừa ăn vài miếng đã khát khô cổ. Chuyện tưởng chỉ là khẩu vị cá nhân, vậy mà lại khiến tôi suy nghĩ về sức khỏe, sự hòa nhập và cách chúng ta tôn trọng những khác biệt văn hóa.
Có những món ăn chỉ cần nếm một lần là nhớ mãi vì quá ngon. Nhưng cũng có những món khiến bạn phải đặt nĩa xuống, uống một ngụm nước rồi tự hỏi: liệu mình có đang quá khó tính không?
Với tôi, sống ở Đức và thưởng thức ẩm thực bản địa là một hành trình như thế. Tôi trân trọng những nét văn hóa lâu đời của người Đức, nhưng có một điều vẫn chưa thể quen: một số loại xúc xích Đức mặn đến mức chỉ ăn vài miếng đã thấy khát nước.
Người bên cạnh vẫn ăn ngon lành, còn tôi thì loay hoay với phần thức ăn trên đĩa. Ban đầu, tôi nghĩ đơn giản rằng mình chưa quen món địa phương. Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra câu chuyện không chỉ nằm ở việc ai thích ăn mặn, ai thích ăn nhạt.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Vì sao xúc xích Đức có vị mặn đậm đến vậy?
Muốn hiểu hương vị của xúc xích Đức, có lẽ cần nhìn lại lịch sử ẩm thực của đất nước này. Từ lâu, việc bảo quản thịt đã gắn liền với những phương pháp chế biến truyền thống, trong đó muối đóng vai trò quan trọng. Muối không chỉ giúp bảo quản mà còn góp phần tạo nên hương vị và kết cấu đặc trưng của nhiều loại xúc xích.
Qua nhiều thế hệ, các công thức chế biến được gìn giữ và phát triển. Những hương vị từng hình thành từ nhu cầu thực tế dần trở thành một phần quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Đức.
Vì thế, khi một người Đức thưởng thức cây xúc xích mà họ yêu thích từ nhỏ, vị mặn có thể không khiến họ bận tâm. Đó đơn giản là hương vị họ đã quen thuộc, gắn với những bữa ăn thường ngày và đôi khi cả những kỷ niệm gia đình.
Còn tôi lớn lên với khẩu vị Việt Nam. Một bữa cơm quen thuộc thường có rau, canh, cá, thịt và nhiều món ăn phối hợp với nhau. Vị đậm của một món có thể được cân bằng bằng vị thanh của món khác. Khi chuyển sang một nền ẩm thực có cách nêm nếm khác, cảm nhận của tôi cũng thay đổi.
Thành thật mà nói, chẳng có lý do gì để biến chuyện này thành cuộc tranh luận xem ẩm thực nước nào ngon hơn. Người Đức có thói quen ăn uống của người Đức. Người Việt có khẩu vị của người Việt. Khác biệt không đồng nghĩa với việc bên nào đúng, bên nào sai.
Quen ăn mặn không có nghĩa là có thể bỏ qua sức khỏe
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn không phải là cây xúc xích có hợp khẩu vị hay không, mà là lượng muối chúng ta đưa vào cơ thể mỗi ngày.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5 gam muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê gạt ngang. Con số này tính tổng lượng muối từ tất cả các nguồn thực phẩm, chứ không chỉ từ phần muối chúng ta chủ động thêm khi nấu ăn.
Trong khi đó, xúc xích là thực phẩm chế biến có hàm lượng muối khác nhau tùy loại, công thức và cách sản xuất. Một số sản phẩm có vị đậm rõ rệt, nhưng không thể chỉ dựa vào cảm giác mặn trên đầu lưỡi để xác định chính xác lượng muối trong từng khẩu phần.
Cũng cần nói rõ rằng không phải cứ ăn một cây xúc xích là gây hại cho sức khỏe. Điều đáng quan tâm là tổng lượng muối tiêu thụ thường xuyên, cùng với thói quen ăn uống và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Ăn mặn quá mức trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch. Bởi vậy, thay vì chỉ dựa vào cảm giác quen miệng, chúng ta nên dành chút thời gian đọc nhãn dinh dưỡng, xem lượng muối hoặc natri trong sản phẩm và cân nhắc khẩu phần phù hợp.
Với tôi, đó là một bài học khá thực tế khi sống ở nước ngoài. Học cách thích nghi với món ăn bản địa là điều tốt, nhưng thích nghi không có nghĩa là bỏ qua những gì cơ thể đang phản hồi. Nếu một món ăn quá mặn đối với mình, tôi hoàn toàn có thể chọn loại khác hoặc ăn ít hơn.
Lưỡi có thể dần quen với một hương vị. Nhưng điều đó không có nghĩa chúng ta nên mặc định rằng mọi thói quen ăn uống đã tồn tại lâu năm đều phù hợp với sức khỏe.
Tôi không chê nước Đức, tôi chỉ đang nói thật về khẩu vị của mình
Đây mới là điều tôi muốn chia sẻ rõ ràng nhất. Tôi sống ở Đức không có nghĩa là phải thích tất cả món ăn Đức. Và việc tôi không ăn quen một số loại xúc xích cũng không đồng nghĩa với chuyện tôi thiếu tôn trọng văn hóa nơi mình đang sinh sống.
Nếu một người Đức nói rằng xúc xích quê hương họ rất ngon, tôi sẵn sàng lắng nghe và tôn trọng cảm nhận ấy. Nhưng nếu tôi nói món đó quá mặn đối với mình, tại sao lời nhận xét về khẩu vị cá nhân lại phải bị hiểu thành sự chê bai cả một đất nước?
Hãy thử nhìn theo chiều ngược lại. Một người nước ngoài đến Việt Nam có thể không quen mùi mắm tôm, vị đậm của nước mắm hay một số món ăn đặc trưng khác. Chúng ta có thể giải thích cách thưởng thức, kể câu chuyện đằng sau món ăn hoặc mời họ thử một lần nữa. Nhưng ép buộc họ phải thích thì chẳng giúp món ăn trở nên ngon hơn trong cảm nhận của họ.
Ẩm thực vốn rất riêng tư. Nó chịu ảnh hưởng từ nơi chúng ta lớn lên, những gì gia đình thường nấu, nguyên liệu quen thuộc và cả những ký ức gắn với bữa cơm tuổi thơ.
Tôi có thể yêu quý nước Đức, trân trọng những điều tốt đẹp ở đây, học hỏi cách người Đức làm việc và gìn giữ truyền thống. Đồng thời, tôi vẫn có thể mỉm cười nói một câu rất bình thường: "Xin lỗi, món này mặn quá, tôi ăn không quen!"
Với tôi, đó không phải sự từ chối văn hóa. Đó chỉ là cách thành thật với cảm nhận của bản thân mà không làm tổn thương người khác.
Sống ở nước ngoài, hòa nhập đến đâu là đủ?
Sau một thời gian sống xa quê, tôi nhận ra hòa nhập không phải là thay đổi mọi thứ thuộc về mình để trở nên giống người bản địa. Hòa nhập là học cách hiểu những điều khác biệt, biết vì sao người khác có những thói quen ấy và cư xử với họ bằng sự tôn trọng.
Chúng ta có thể thử những món ăn mới, học cách sử dụng nguyên liệu địa phương và dần khám phá những hương vị từng xa lạ. Có món ban đầu không thích nhưng sau này lại thấy ngon. Cũng có món dù đã thử nhiều lần vẫn không thể hợp khẩu vị. Cả hai khả năng đều hoàn toàn bình thường.
Điều quan trọng là đừng dùng sở thích cá nhân để đánh giá cả một nền văn hóa. Nhưng cũng đừng bắt người khác phải khen ngợi mọi thứ chỉ để chứng minh rằng họ đã hòa nhập.
Một người hiểu biết không cần phải đồng ý với tất cả mọi thứ để thể hiện sự tôn trọng. Một người tự tin cũng không cần chê bai lựa chọn của người khác để bảo vệ quan điểm của mình.
Tôi không mong người Đức thay đổi cách nêm nếm để phù hợp với khẩu vị Việt Nam. Tôi chỉ mong người Việt sống ở Đức có thể nói thật về trải nghiệm ăn uống của mình mà không bị xem là khó tính hay thiếu thiện chí.
Một cây xúc xích và bài học về sự tôn trọng
Cuối cùng, câu chuyện về xúc xích Đức có lẽ không đáng để tranh cãi xem ai đúng, ai sai. Một món ăn có thể hấp dẫn với người này nhưng quá mặn với người khác. Cùng một hương vị, mỗi người lại có một cách cảm nhận, và điều đó không cần phải được phân định bằng thắng thua.
Sống ở nước ngoài giúp tôi hiểu rằng khác biệt không nhất thiết tạo ra khoảng cách. Đôi khi, chỉ cần mỗi người chịu khó lắng nghe thêm một chút, chúng ta đã có thể hiểu nhau hơn rất nhiều.
Tôi vẫn sẽ tiếp tục khám phá ẩm thực Đức, thử những món mới và trân trọng những truyền thống đáng quý của nơi mình sinh sống. Nhưng nếu gặp một cây xúc xích quá mặn, tôi cũng sẽ không cố ăn hết chỉ vì sợ người khác nghĩ mình chưa hòa nhập.
Bởi suy cho cùng, tôn trọng một nền văn hóa không có nghĩa là phải yêu thích tất cả những gì thuộc về nền văn hóa ấy. Đó là khả năng sống cùng những khác biệt mà không áp đặt khẩu vị, suy nghĩ hay lựa chọn của mình lên người khác.
Còn bạn thì sao? Nếu đang sống ở Đức, bạn có thấy một số loại xúc xích quá mặn, hay bạn đã quen với hương vị ấy từ lâu? Và nếu sống ở nước ngoài, bạn nghĩ chúng ta nên thích nghi với văn hóa bản địa đến mức nào mà vẫn giữ được thói quen và sở thích riêng?
Tôi tin rằng những chia sẻ chân thành, dù đến từ Việt Nam hay Đức, đều có thể giúp chúng ta hiểu nhau hơn. Bởi một bữa ăn ngon có thể cần thời gian để làm quen, nhưng sự tôn trọng lẫn nhau thì nên bắt đầu ngay từ đầu.
Thùy Linh
Theo: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
