Luca Durham, 12 tuổi, sống tại Miami, Florida – thành phố cứ mưa lớn là ngập như cơm bữa. Đường phố chìm trong nước, xe cộ chết máy, cuộc sống tê liệt. Cậu bé không chỉ than phiền. Cậu bắt tay vào giải quyết.
“Mỗi lần mưa to, mình thấy đường phố như biến thành sông. Mình muốn làm gì đó để nước mưa có chỗ đi,” Luca nhớ lại. Từ đó, ý tưởng về một loại bê tông biết “ngậm” nước mưa ra đời.
Đảo ngược logic mặt đường
Thay vì làm mặt đường chống thấm nước như bê tông truyền thống, Luca chọn cách cho nước xuyên qua. Cốt lõi là tạo ra vật liệu có vô số lỗ nhỏ li ti để nước mưa thấm xuống đất, thay vì chảy tràn trên bề mặt và gây ngập.
Nhưng bài toán khó nhằn: càng xốp thì bê tông càng yếu. Làm sao để thoát nước tốt mà vẫn đủ sức chịu lực? Luca mày mò tìm phụ gia phù hợp từ chính những thứ người ta vứt đi.
Khi vỏ hàu và than củi trở thành vật liệu xây dựng
Luca thử nghiệm với vỏ hàu nghiền nhỏ – chúng tạo ra khoảng trống nhờ hình dạng không đều. Than củi cũng góp mặt: vừa tạo lỗ rỗng, vừa lọc nước tự nhiên. Đá dăm trộn vào để giúp hỗn hợp chắc hơn.
Qua nhiều mẻ trộn, kết quả khả quan nhất lại đến từ một thứ bất ngờ: đất tảo cát (diatomite). Hỗn hợp gồm 30% đất tảo cát – một loại bột từ tảo hóa thạch có khả năng hút nước cực tốt – và 70% xi măng cùng đá dăm cho hiệu quả thấm nước vượt trội mà vẫn đảm bảo độ bền.
“Cháu cứ tưởng vỏ hàu hay than củi sẽ là đáp án cuối cùng, nhưng số liệu lại chỉ ra điều khác. Cháu chỉ việc tin vào thí nghiệm,” Luca nói. Đúng tinh thần khoa học: không áp đặt, chỉ làm theo dữ liệu.
Sắp tới: bê tông siêu bền nhờ sợi carbon
Chưa dừng lại ở đó, Luca đang lên kế hoạch tích hợp các dải sợi carbon vào hỗn hợp. Mục tiêu: tăng cường khả năng chịu lực, chống nứt vỡ cho bê tông, để có thể ứng dụng trên cả những tuyến đường xe cộ tải trọng lớn, không chỉ vỉa hè hay bãi đỗ xe.
Giải thưởng và tầm nhìn cho Miami
Nhờ sáng chế này, Luca đã giành giải Lemelson Award dành cho Nhà phát minh trẻ tại Hội chợ Khoa học và Kỹ thuật Nam Florida năm 2025 – một trong những sân chơi khoa học dành cho học sinh lớn nhất khu vực, dưới sự bảo trợ của Society for Science.
Với Miami, phát minh này không chỉ là một bài tập khoa học. Thành phố nằm ở vùng trũng thấp, lại bị bê tông hóa nặng nề, cộng thêm mực nước biển dâng cao – ba yếu tố cùng lúc biến mỗi cơn mưa thành thảm họa. Bê tông thấm nước của Luca mở ra một lối thoát.
Ý tưởng bê tông thấm nước vốn đã được áp dụng ở một số đô thị trên thế giới như một phần của mô hình “thành phố bọt biển”. Nhưng đóng góp quan trọng của cậu bé lớp 6 là tìm ra những chất phụ gia rẻ tiền, bền vững, tận dụng phế thải như vỏ hàu và than củi – giúp hạ giá thành và tăng tính ứng dụng.
Từ một cậu học trò chán ngấy cảnh phố ngập, Luca Durham đã chứng minh rằng đôi khi, những thứ người ta vứt đi lại có thể giải quyết những vấn đề đô thị nhức nhối. Và quan trọng hơn, tuổi tác không phải là rào cản để tạo ra thay đổi.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc