Chính phủ Đức ngày 18/11/2026 thông qua dự thảo cải cách quyền nuôi dưỡng và quyền thăm nom con. Mục tiêu là bảo vệ trẻ tốt hơn trước bạo lực gia đình và tăng quyền tham gia của trẻ vào các quyết định liên quan đến cuộc sống của mình.

Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Dự thảo đặt lợi ích của trẻ làm nguyên tắc trung tâm. Nếu được Quốc hội liên bang thông qua, tòa án gia đình sẽ có thêm cơ sở pháp lý để ngăn một phụ huynh gặp con khi có nguy cơ bạo lực.
Bạo lực với người cũ
Theo đề xuất, tòa án gia đình có thể cấm một phụ huynh tiếp xúc với con. Điều kiện là người này có hành vi bạo lực với phụ huynh còn lại.
Quy định mới làm rõ rằng trẻ không nhất thiết phải trực tiếp bị đánh mới chịu ảnh hưởng của bạo lực. Việc chứng kiến cha hoặc mẹ bị hành hung cũng có thể gây tổn thương tâm lý nghiêm trọng.
Trẻ có thể gặp rối loạn giấc ngủ, lo âu kéo dài hoặc khó tập trung học tập. Vì vậy, khi đánh giá, cơ quan chức năng không chỉ xem xét vết thương trên cơ thể trẻ.
Dự thảo cũng cho phép loại trừ quyền thăm nom khi việc tiếp xúc đe dọa tính mạng, tự do hoặc quyền tự quyết về tình dục của một phụ huynh. Quyết định này phải phù hợp với lợi ích của trẻ.
Hiện pháp luật Đức có xu hướng coi việc trẻ gặp cả hai cha mẹ là có lợi cho trẻ. Dự thảo sửa lại giả định này trong các vụ có bạo lực gia đình. Tòa án sẽ phải xem xét bạo lực theo tiêu chí chặt chẽ thay vì mặc định rằng gặp gỡ luôn tốt cho trẻ.
Phân biệt hai quyền
Cần phân biệt quyền nuôi dưỡng và quyền thăm nom. Quyền nuôi dưỡng quyết định ai đại diện pháp lý cho con và quyết định các vấn đề lớn như giáo dục, y tế hay nơi cư trú.
Quyền thăm nom quyết định việc gặp gỡ và liên lạc giữa cha mẹ với con. Một phụ huynh có thể vẫn giữ quyền nuôi dưỡng nhưng bị hạn chế hoặc cấm thăm nom nếu điều đó cần thiết để bảo vệ trẻ.
Trẻ từ 14 tuổi có tiếng nói
Trẻ từ 14 tuổi dự kiến được tham gia nhiều hơn vào các quyết định về quyền nuôi dưỡng. Phạm vi này gồm cả tuyên bố về quyền nuôi con.
Tuyên bố về quyền nuôi con là văn bản cha mẹ cùng ký để nhận quyền nuôi dưỡng chung. Theo dự thảo, với trẻ từ 14 tuổi, việc này cần có sự đồng ý của trẻ.
Ý kiến của trẻ về việc tiếp xúc với ông bà hoặc anh chị em cũng được coi trọng hơn. Tuy nhiên, mong muốn của trẻ không thay thế quyết định của tòa án.
Quy định mới chỉ làm cho tiếng nói của trẻ có trọng lượng lớn hơn trong quá trình xem xét. Tòa án vẫn phải cân nhắc độ tuổi, mức độ trưởng thành và lợi ích thực tế của trẻ.
Cha mẹ không kết hôn
Hiện nay, khi cha mẹ không kết hôn, người mẹ mặc định có quyền nuôi con một mình. Người cha phải thực hiện các thủ tục riêng để được công nhận quyền nuôi dưỡng chung.
Dự thảo cho phép việc công nhận quan hệ cha con đồng thời dẫn tới quyền nuôi dưỡng chung. Điều kiện là không phụ huynh nào phản đối.
Thay đổi này giảm bớt thủ tục cho các cặp sống chung mà chưa kết hôn. Người cha không còn phải nộp đơn riêng để được công nhận quyền nuôi con.
Ly thân và sinh hoạt hằng ngày
Trong thời gian trực tiếp chăm sóc con, mỗi phụ huynh được tự quyết những việc thông thường. Ví dụ, người chăm sóc có thể cho con nghỉ học ở nhà khi con bị ốm.
Người đó không phải xin ý kiến phụ huynh kia cho từng việc nhỏ. Quy định mới nhằm giảm tranh cãi trong sinh hoạt hằng ngày sau khi cha mẹ ly thân.
Các quyết định lớn như chọn trường hoặc điều trị y tế vẫn cần cả hai bên bàn bạc. Dự thảo không thay đổi nguyên tắc cha mẹ cùng quyết định những vấn đề trọng đại.
Bước tiếp theo
Sau khi chính phủ thông qua, dự thảo được chuyển tới Quốc hội liên bang để thảo luận và bỏ phiếu. Nếu được thông qua, luật mới có hiệu lực sau khi được công bố.
Đến thời điểm này, các quy định vẫn là dự thảo. Việc thực hiện cụ thể sẽ phụ thuộc vào kết quả lập pháp và cách tòa án gia đình áp dụng luật mới.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bundesregierung và Tagesschau


