Tuy nhiên, Điều 616 Bộ luật Dân sự Đức (BGB) đã đưa ra những quy định khá cụ thể để bảo vệ quyền lợi của người lao động trong các trường hợp này. Điều luật này quy định rằng nhân viên vẫn có quyền nhận lương nếu họ không thể làm việc trong một khoảng thời gian ngắn vì lý do cá nhân khách quan.
Điều quan trọng là sự vắng mặt này không phải do lỗi của người lao động và họ không có cách nào khác để sắp xếp công việc. Đây là nền tảng pháp lý giúp giải quyết các vấn đề từ đi khám bệnh đến xử lý các tình huống gia đình khẩn cấp.

Bác sĩ kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhân tại một phòng khám chuyên khoa tại Đức.
Các trường hợp đi khám bệnh vẫn được tính lương đầy đủ
Không phải mọi cuộc hẹn với bác sĩ đều được tính là thời gian làm việc có hưởng lương. Tuy nhiên, có những trường hợp đặc thù mà chủ lao động bắt buộc phải thanh toán thù lao cho bạn dựa trên các tiêu chí cụ thể.
- Trường hợp khẩn cấp: Nếu bạn gặp tai nạn lao động, đau bụng dữ dội hoặc có các triệu chứng bệnh lý xuất hiện đột ngột cần can thiệp y tế ngay lập tức.
- Lịch khám không thể thay đổi: Một số xét nghiệm đặc biệt như lấy máu vào sáng sớm hoặc các kỹ thuật chẩn đoán chỉ thực hiện vào khung giờ cố định của phòng khám.
- Khám bác sĩ chuyên khoa: Do tình trạng khan hiếm lịch hẹn tại Đức, nhiều phòng khám chuyên khoa thường chỉ định giờ khám mà bệnh nhân không có quyền lựa chọn hay dời lịch.
- Quyền lợi của phụ nữ mang thai: Theo Luật Bảo vệ Thai sản, các bà mẹ tương lai được phép đi khám thai định kỳ trong giờ làm mà không cần làm bù và vẫn hưởng lương đầy đủ.
Những tình huống người lao động không được hưởng lương
Ngược lại, nếu việc đi khám hoàn toàn có thể sắp xếp vào thời gian rảnh hoặc không mang tính chất cấp thiết, chủ lao động có quyền từ chối trả lương. Nhân viên cần lưu ý điều này để tránh các rủi ro về mặt pháp lý hoặc gây căng thẳng trong mối quan hệ lao động.
- Khám sức khỏe tự nguyện: Các cuộc kiểm tra tổng quát định kỳ hoặc phẫu thuật thẩm mỹ không vì lý do sức khỏe bắt buộc thường không được tính lương.
- Có thể đặt lịch ngoài giờ: Nếu phòng khám có mở cửa vào buổi tối hoặc thứ Bảy nhưng bạn vẫn chọn giờ làm việc để đi khám mà không có lý do chính đáng.
- Vi phạm nguyên tắc làm bù: Trong những trường hợp này, sếp có thể yêu cầu bạn dùng giờ nghỉ phép hoặc làm bù vào thời gian khác để bù đắp cho phần thời gian đã nghỉ.
Lưu ý quan trọng về việc loại trừ Điều 616 BGB
Một điểm cực kỳ quan trọng mà người lao động tại Đức cần kiểm tra kỹ trong hợp đồng lao động là các điều khoản bổ sung. Nhiều doanh nghiệp đưa vào câu chữ: Điều 616 BGB bị loại trừ (wird ausgeschlossen) để hạn chế quyền lợi này.
Khi điều khoản này xuất hiện, quyền tự động được hưởng lương khi đi khám bệnh của bạn sẽ không còn hiệu lực pháp lý mặc định. Trong tình huống đó, bạn bắt buộc phải sử dụng quỹ ngày nghỉ phép hoặc thỏa thuận làm bù với chủ lao động.
Việc nắm rõ nội dung hợp đồng trước khi ký kết giúp bạn chủ động hơn và tránh được những tranh chấp không đáng có khi cần chăm sóc sức khỏe. Hãy luôn kiểm tra kỹ các quy định về thời gian làm việc linh hoạt của công ty bạn.
Nghĩa vụ của nhân viên khi đi khám trong giờ hành chính
Để đảm bảo quyền lợi và duy trì sự chuyên nghiệp, người lao động cần tuân thủ một số quy tắc ứng xử và thủ tục giấy tờ tối thiểu. Việc minh bạch thông tin sẽ giúp quá trình phê duyệt của bộ phận nhân sự diễn ra suôn sẻ hơn.
- Thông báo sớm nhất có thể: Ngay khi nhận được lịch hẹn từ bác sĩ, hãy báo cho quản lý trực tiếp để họ có phương án sắp xếp nhân sự thay thế tại văn phòng.
- Yêu cầu giấy xác nhận từ phòng khám: Giấy này cần ghi rõ họ tên bệnh nhân, ngày giờ bắt đầu và kết thúc buổi khám để nộp cho công ty.
- Chứng minh tính khách quan: Nếu có thể, hãy nhờ phòng khám xác nhận rằng cuộc hẹn này không thể thực hiện ngoài giờ làm việc của bạn để tránh bị khiếu nại.
Thời gian di chuyển và đi lại có được tính lương không?
Một thắc mắc phổ biến là liệu thời gian ngồi trên tàu xe đến phòng khám có được tính vào giờ làm việc hay không. Theo các diễn giải pháp lý hiện hành tại Đức, nếu cuộc hẹn đó thuộc diện được trả lương theo Điều 616 BGB, thì thời gian đi và về cũng được tính.
Quy định này bao gồm cả quãng đường từ nơi làm việc đến phòng khám và từ phòng khám quay trở lại công ty để tiếp tục làm việc. Tuy nhiên, người lao động cũng cần chọn những phòng khám có khoảng cách hợp lý để tránh việc lạm dụng thời gian di chuyển quá dài.
Sự trung thực và tinh thần hợp tác luôn là yếu tố then chốt để duy trì môi trường làm việc hài hòa. Việc hiểu rõ luật pháp giúp bạn tự tin bảo vệ sức khỏe bản thân mà không lo ngại về những thiệt hại tài chính không đáng có.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

