Động thái ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh Trump quyết định tạm hoãn các biện pháp mang tính "tối hậu thư". Ông đã đồng ý thiết lập một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần để các bên có thời gian xem xét kỹ lưỡng các điều khoản thỏa thuận.
Theo thông tin từ phía Tehran, các nguyên tắc trong bản kế hoạch đã được Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei trực tiếp phê chuẩn. Việc xung đột có thể kết thúc hoàn toàn hay không hiện phụ thuộc rất lớn vào phản ứng từ phía Mỹ đối với các nội dung này.
Dự kiến, một tiến trình đàm phán chi tiết sẽ được khởi động vào ngày 10/4 tới đây tại thành phố Islamabad, Pakistan. Đây được xem là nỗ lực quan trọng nhằm hạ nhiệt những căng thẳng đang đe dọa sự ổn định của toàn khu vực.
Nội dung chi tiết bản kế hoạch 10 điểm của Iran
Bản đề xuất của phía Iran tập trung vào các yêu cầu về chủ quyền, kinh tế và quyền lợi quân sự của nước này tại Trung Đông. Các điểm chính trong văn bản bao gồm:
- Chính phủ Mỹ phải cam kết tuyệt đối không thực hiện bất kỳ hành động nào xâm phạm đến chủ quyền lãnh thổ của Iran.
- Iran phải được duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, đồng thời thiết lập một nghị định thư đảm bảo an toàn cho hoạt động quá cảnh tại tuyến hàng hải này.
- Mỹ phải chấp nhận và tôn trọng quyền làm giàu uranium phục vụ mục đích hòa bình của Tehran.
- Washington phải dỡ bỏ hoàn toàn và ngay lập tức tất cả các lệnh trừng phạt đang áp đặt chống lại Iran.
- Toàn bộ tài sản và bất động sản của Iran hiện đang bị phong tỏa ở nước ngoài phải được giải tỏa để nước này sử dụng.
- Hủy bỏ toàn bộ các nghị quyết trước đây của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc liên quan đến cuộc xung đột với Iran.
- Bãi bỏ tất cả các nghị quyết của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.
- Phía Mỹ phải có trách nhiệm bồi thường cho những thiệt hại về kinh tế và vật chất mà họ đã gây ra cho Iran trong thời gian qua.
- Washington phải thực hiện lộ trình rút quân hoàn toàn khỏi các căn cứ quân sự tại khu vực Trung Đông.
- Ngừng mọi hoạt động giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả các hành động quân sự chống lại lực lượng kháng chiến Hồi giáo tại Lebanon.
Phản ứng của Donald Trump và triển vọng hòa bình
Ngay sau khi nhận được bản đề xuất, Tổng thống Donald Trump đã có những đánh giá khá tích cực về tiềm năng của văn bản này. Ông mô tả đây là một "cơ sở khả thi" để hai quốc gia có thể bắt đầu các cuộc thương lượng thực chất.
Tổng thống Mỹ chia sẻ rằng hầu hết các điểm bất đồng lớn trước đây giữa Washington và Tehran dường như đã tìm được tiếng nói chung. Ông cảm thấy vinh dự khi một vấn đề kéo dài nhiều năm đang tiến gần hơn tới một giải pháp hòa bình cuối cùng.
Tuy nhiên, trước khi bản đề xuất này được công bố, ông Trump cũng từng thể hiện sự quyết liệt trên mạng xã hội Truth Social. Ông từng cảnh báo về sự sụp đổ của một nền văn minh nếu các bên không tìm được lối thoát cho cuộc xung đột hiện tại.
Những hoài nghi và cảnh báo về an ninh quốc tế
Dù Tổng thống Donald Trump có thái độ cởi mở, nhiều chính trị gia tại Mỹ lại tỏ ra lo ngại về các điều kiện mà Iran đưa ra. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy đã bày tỏ sự nghi ngờ sâu sắc về tính khả thi của thỏa thuận này.
Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy
Phát biểu trên kênh truyền hình CNN, ông Murphy cho rằng nếu Mỹ trao quyền kiểm soát eo biển Hormuz cho Iran thì đó sẽ là một thảm họa. Đây là tuyến đường thủy huyết mạch của thế giới, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong vận tải năng lượng toàn cầu.
Ông Murphy nhấn mạnh rằng thật đáng kinh ngạc khi các hành động quân sự của ông Trump dường như lại mang lại lợi thế chiến lược cho phía đối phương. Vị Thượng nghị sĩ này lo ngại đây là một sự tính toán sai lầm có thể gây hậu quả lâu dài.
Hiện nay, dư luận quốc tế đang hồi hộp theo dõi liệu cuộc đàm phán tại Islamabad có thực sự mang lại kết quả như mong đợi. Liệu đây sẽ là khởi đầu của một kỷ nguyên hòa bình hay chỉ là một quãng nghỉ tạm thời trong cuộc đối đầu căng thẳng này?
Thu Phương - © Báo Tin Tức Việt Đức
Theo AP
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
