Chủ tịch Quốc hội Moldova Igor Grosu ngày 15/11/2026 bác bỏ thông tin cho rằng Nga đề xuất liên bang hóa Moldova. Ông nói những ý tưởng này giống như “được lấy ra khỏi tủ đựng đồ cũ” và không có giá trị với Chișinău.
Theo ông Grosu, con đường hội nhập châu Âu của Moldova không phải là một lựa chọn chính trị tạm thời.
Người dân đã bỏ phiếu trong trưng cầu dân ý, và Hiến pháp Moldova hiện ghi nhận mục tiêu gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Phát biểu của ông Grosu được đưa ra sau khi báo chí Đức và Nga đưa tin về một danh sách điều kiện có thể liên quan đến đàm phán chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine. Trong đó, Moldova được cho là có thể phải chuyển thành một nước cộng hòa liên bang gồm cả Transnistria và Gagauzia.
Tuy nhiên, các báo cáo không xác định nhóm đàm phán nào đưa ra danh sách này. Cơ quan Kremlin cũng chưa xác nhận đó là lập trường chính thức của Nga.

Phương án liên bang hóa
Theo thông tin được đăng tải ngày 12/11/2026, phương án nêu khả năng Moldova trở thành một nước cộng hòa liên bang có sự tham gia của Transnistria và Gagauzia. Đây là hai vùng hiện được cộng đồng quốc tế công nhận là một phần của Moldova.
Transnistria là vùng ly khai, tự tuyên bố độc lập từ đầu thập niên 1990 nhưng không được phần lớn quốc gia công nhận. Gagauzia là vùng tự trị nằm trong lãnh thổ Moldova.
Phương án được đưa tin còn nêu rằng, nếu Moldova gia nhập EU, hai vùng này có thể được phép tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập. Như vậy, đề xuất không nhằm sáp nhập lãnh thổ mới vào Moldova, mà nhằm tái cấu trúc đất nước và có thể mở đường cho sự tách biệt.
Danh sách điều kiện được đưa tin cũng bao gồm khả năng Nga rút quân khỏi Transnistria, đổi lại Moldova chấp nhận địa vị không liên kết. Thông tin này chưa được xác nhận chính thức.
Lập trường của Chișinău
Ông Grosu trả lời trên kênh truyền hình quốc gia TVR Moldova rằng lập trường của Moldova là “siêu chính thức”. Ông nhấn mạnh người dân đã biểu quyết và Hiến pháp đã ghi nhận hướng đi châu Âu.
“Chúng tôi đã tổ chức trưng cầu dân ý, người dân đã bỏ phiếu, và chúng tôi đã ghi vào Hiến pháp rằng định hướng của Cộng hòa Moldova là hội nhập châu Âu. Hết. Tất cả những ý tưởng khác mà Liên bang Nga lấy ra khỏi tủ đựng đồ cũ đều không có ý nghĩa gì với chúng tôi”, ông Grosu nói.
Theo chủ tịch Quốc hội, tương lai phát triển của Moldova gắn với tiến trình gia nhập EU. Ông khẳng định hướng đi của nước này hướng về Liên minh châu Âu.
Lập trường này cho thấy Chișinău không coi liên bang hóa là một vấn đề kỹ thuật về tổ chức nhà nước. Với chính quyền Moldova, đó là câu hỏi về chủ quyền và quyền tự quyết định tương lai của đất nước.
Quyết định đã ghi vào Hiến pháp
Ngày 20/10/2024, Moldova tổ chức trưng cầu dân ý về việc sửa đổi Hiến pháp nhằm mở đường cho gia nhập EU. Kết quả được Tòa án Hiến pháp xác nhận ngày 31/10/2024.
50,35% cử tri bỏ phiếu ủng hộ sửa đổi Hiến pháp. Sau đó, lời tựa Hiến pháp bổ sung nội dung về bản sắc châu Âu của người dân Moldova và tính không thể đảo ngược của con đường châu Âu.
Hiến pháp cũng xác định hội nhập EU là mục tiêu chiến lược của Moldova. Ngoài ra, văn bản bổ sung quy định về việc gia nhập các hiệp định sáng lập EU và ưu tiên áp dụng luật EU so với quy định trong nước có nội dung xung đột.
Những quy định này là cơ sở pháp lý mà ông Grosu viện dẫn khi phản đối phương án liên bang hóa. Ông cho rằng Moscow không có quyền định hình lại Moldova chỉ bằng cách đưa nước này vào một danh sách yêu cầu trong đàm phán.
Ý nghĩa của phản ứng
Phản ứng của ông Grosu diễn ra trong bối cảnh Moldova đang là quốc gia ứng viên gia nhập EU. Đất nước này đối mặt với áp lực chính trị và an ninh từ khu vực Transnistria, nơi có sự hiện diện của quân đội Nga.
Việc Nga vẫn có các công cụ ảnh hưởng tại Moldova là thực tế mà Chișinău phải tính đến. Tuy nhiên, chính quyền Moldova phân biệt giữa ảnh hưởng và thẩm quyền quyết định.
Thông điệp từ Quốc hội Moldova là rõ ràng: hướng đi châu Âu là quyết định của người dân Moldova. Đó không phải là một điều kiện mà Moscow có thể thương lượng trong các cuộc đàm phán về chiến tranh Ukraine.
Ở thời điểm hiện tại, phương án liên bang hóa vẫn chỉ là thông tin báo chí chưa được xác nhận chính thức.
Nhưng phản ứng nhanh của ông Grosu cho thấy Chișinău muốn ngăn mọi kịch bản về tương lai Moldova trở thành một phần của thỏa thuận giữa các bên trong chiến tranh Nga–Ukraine.
Thanh Mai - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC


