Những ngày gần đây, quân đội Ukraine liên tục ghi nhận những thành công mới trong cuộc chiến phòng thủ trước Nga. Tận dụng đà này, Tổng thống Zelensky đang tìm cách chuyển hóa lợi thế quân sự thành một bước đột phá ngoại giao.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, giới phân tích phương Tây lại dấy lên nỗi lo về một kịch bản đen tối: Nga có thể đang chuẩn bị bao vây ba quốc gia thành viên NATO ở khu vực Baltic.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài CBS News, ông Zelensky thẳng thắn tuyên bố:
"Mọi chuyện bắt đầu từ tháng 12 năm 2025, khi Nga bắt đầu mất thế chủ động trên chiến trường."
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, hiện tại là một "khoảng thời gian" quý giá mà Kiev cần phải tận dụng triệt để. Ông nhấn mạnh Nga không thể chiếm thêm lãnh thổ nhiều hơn những gì Ukraine giành lại được.
Cơ hội cho bàn đàm phán
Ông Zelensky tin rằng đây là thời điểm chín muồi để tìm kiếm một giải pháp ngoại giao. "Tôi nghĩ chúng ta phải tìm ra một con đường ngoại giao - ngồi xuống và đàm phán - trước khi mùa đông năm sau đến", ông nói. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần có áp lực nội bộ lên Điện Kremlin và các lệnh trừng phạt mạnh mẽ hơn từ Mỹ và châu Âu. Ông cũng đề xuất một định dạng đàm phán ba bên với sự tham gia của Anh, Pháp và Đức.
Những nỗ lực hòa giải trước đây đều thất bại vì các yêu cầu tối hậu của Moscow. Một trong số đó là yêu cầu Kiev rút quân khỏi những khu vực ở Donbass mà Nga chưa chiếm được, bao gồm các tỉnh Donetsk và Luhansk.
Đáng chú ý, Tổng thống Zelensky chỉ trích việc nới lỏng trừng phạt Nga trong bối cảnh cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu. "Nới lỏng trừng phạt đồng nghĩa với việc giúp đỡ binh lính Nga bằng cách hỗ trợ nền công nghiệp Nga", ông nói. Theo ông, động thái này không mang lại lợi ích kinh tế như kỳ vọng mà chỉ bị Moscow coi là dấu hiệu của sự yếu kém.
Kịch bản bao vây ba nước Baltic
Trong khi đó, giới chuyên gia quân sự phương Tây bày tỏ quan ngại sâu sắc về khả năng Nga mở rộng chiến dịch về phía Baltic. Nhà sử học Jan Claas Behrends từ Đại học Viadrina nhận định với tờ Bild: "Khu vực Baltic có ý nghĩa lịch sử và địa lý quan trọng đối với Putin."
Ba quốc gia Estonia, Latvia và Litva từng nằm dưới sự kiểm soát của Moscow cho đến khi Liên Xô sụp đổ năm 1991. "Điện Kremlin coi chúng là vùng ảnh hưởng chính đáng của mình", ông Behrends nói thêm. Nguy cơ lớn nhất nằm ở hành lang Suwalki, một dải đất hẹp nối liền Litva với Ba Lan và phần còn lại của EU, nằm giữa Belarus và tỉnh Kaliningrad của Nga.
Chuyên gia phân tích quân sự Áo Franz-Stefan Gady chỉ ra rằng Nga không cần phải đưa quân tràn qua biên giới để cô lập khu vực này. "Chỉ cần mìn điều khiển từ xa, máy bay không người lái và pháo binh tầm xa là đủ để kiểm soát hỏa lực toàn bộ khu vực", Gady giải thích. Như vậy, ba nước Baltic có thể bị cô lập mà không cần một người lính Nga nào vượt biên giới.
Trước đó, ông Zelensky từng cáo buộc Nga tìm cách lôi kéo Belarus vào cuộc chiến. Moscow được cho là đang xem xét các kế hoạch tấn công từ lãnh thổ Belarus nhằm vào miền bắc Ukraine hoặc một quốc gia NATO. Ukraine đã yêu cầu quân đội xây dựng kế hoạch phản ứng và tăng cường phòng thủ ở phía bắc.
Khi những diễn biến trên chiến trường thay đổi từng ngày, câu hỏi lớn nhất vẫn là liệu Ukraine có thể tận dụng được "khoảng thời gian" quý giá này để đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi, hay những toan tính của Nga ở Baltic sẽ đẩy cả châu Âu vào một cuộc khủng hoảng an ninh mới, nghiêm trọng hơn nhiều.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc