Từ ngày 1/1/2027, Đức dự kiến nâng các trần thu nhập tính đóng bảo hiểm xã hội. Người có thu nhập cao có thể phải đóng thêm, dù mức lương không thay đổi.
Đức dự kiến điều chỉnh các mức tính bảo hiểm xã hội từ ngày 1/1/2027. Theo phương án Nội các liên bang thông qua ngày 7/10/2026, trần thu nhập tính đóng bảo hiểm y tế và chăm sóc dài hạn sẽ tăng lên 6.375 euro mỗi tháng, tương đương 76.500 euro mỗi năm.
Đây là thay đổi có ý nghĩa trực tiếp với người lao động có thu nhập cao. Tuy nhiên, không phải mọi người đều sẽ phải đóng nhiều hơn. Với những ai có thu nhập thấp hơn các trần hiện hành, việc nâng trần không tự động làm tăng khoản đóng bảo hiểm.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Những con số mới từ năm 2027
Việc điều chỉnh dựa trên mức tăng tiền lương năm 2025 là 4,38%. Nội các liên bang đã thông qua nghị định về các mức tính bảo hiểm xã hội năm 2027. Tại thời điểm cập nhật, nghị định này vẫn cần được Bundesrat chấp thuận.
Vì vậy, các con số dưới đây là phương án đã được Nội các thông qua, chứ chưa nên hiểu là quy định đã hoàn tất mọi thủ tục pháp lý.
- Trần thu nhập tính đóng bảo hiểm y tế và chăm sóc dài hạn tăng từ 5.812,50 euro mỗi tháng năm 2026 lên 6.375 euro mỗi tháng năm 2027, tương đương từ 69.750 euro lên 76.500 euro mỗi năm.
- Trần thu nhập tính đóng bảo hiểm hưu trí thông thường và bảo hiểm thất nghiệp tăng từ 8.450 euro lên 8.850 euro mỗi tháng, tương đương từ 101.400 euro lên 106.200 euro mỗi năm.
- Ngưỡng thu nhập năm thông thường để được miễn nghĩa vụ tham gia bảo hiểm y tế công tăng từ 77.400 euro lên 84.150 euro mỗi năm, tương đương 7.012,50 euro mỗi tháng.
Như vậy, trần tính đóng bảo hiểm y tế tăng thêm 562,50 euro mỗi tháng. Trần hưu trí và thất nghiệp tăng thêm 400 euro mỗi tháng. Đây là mức tăng của cơ sở thu nhập chịu đóng, không phải số tiền bảo hiểm mà người lao động phải nộp thêm.
Bảo hiểm y tế được nâng ngưỡng thêm 300 euro mỗi tháng
Điểm đáng lưu ý là ngoài điều chỉnh thường niên theo tiền lương, trần tính đóng và ngưỡng bắt buộc của bảo hiểm y tế còn được nâng thêm 300 euro mỗi tháng. Quy định này nằm trong các biện pháp ổn định mức đóng của bảo hiểm y tế công GKV.
Mục tiêu là tăng đóng góp từ nhóm người có thu nhập cao nhằm củng cố tài chính của hệ thống bảo hiểm y tế công. Vì vậy, tác động sẽ tập trung vào người lao động có mức lương gần hoặc vượt các trần hiện hành.
Beitragsbemessungsgrenze là gì?
Beitragsbemessungsgrenze là trần thu nhập dùng để tính khoản đóng cho từng loại bảo hiểm xã hội. Phần thu nhập vượt trần sẽ không tiếp tục được tính vào cơ sở đóng của loại bảo hiểm đó.
Với người làm công hưởng lương, cơ sở thu nhập chịu đóng thường bằng mức thấp hơn giữa tiền lương chịu đóng và trần tương ứng. Khi trần tăng, một phần thu nhập trước đây nằm ngoài cơ sở tính đóng có thể được đưa trở lại.
Điều này giải thích vì sao người có thu nhập cao có thể phải đóng nhiều hơn, dù mức lương không tăng. Nhưng mức tăng thực tế còn phụ thuộc vào tỷ lệ đóng và phần người lao động phải chịu.
Ai có thể phải đóng nhiều hơn?
Các ví dụ dưới đây giả định người lao động nhận lương tháng đều đặn, không có thưởng hay thu nhập khác, và thuộc diện tham gia các loại bảo hiểm tương ứng.
- Lương 4.000 euro mỗi tháng: thấp hơn cả hai trần hiện hành. Cơ sở tính đóng không tăng chỉ vì trần được nâng.
- Lương 6.000 euro mỗi tháng: cơ sở tính đóng bảo hiểm y tế tăng từ 5.812,50 euro lên 6.000 euro, tức thêm 187,50 euro mỗi tháng. Tuy nhiên, không phải toàn bộ khoản chênh lệch này đều bị trừ vào lương thực nhận.
- Lương 9.000 euro mỗi tháng: cơ sở tính đóng bảo hiểm y tế tăng thêm 562,50 euro mỗi tháng, còn cơ sở tính đóng hưu trí và thất nghiệp tăng thêm 400 euro mỗi tháng.
Số tiền thực tế tăng thêm phải tính theo tỷ lệ đóng áp dụng, phần người lao động chịu và các yếu tố cá nhân. Không thể lấy chênh lệch trần rồi coi đó là mức giảm lương thực nhận. Cần phân biệt rõ tác động của việc nâng trần với thay đổi tỷ lệ đóng bảo hiểm.
Jahresarbeitsentgeltgrenze khác trần tính đóng
Jahresarbeitsentgeltgrenze, còn gọi là Versicherungspflichtgrenze, quyết định nghĩa vụ tham gia bảo hiểm y tế công của người làm công hưởng lương. Đây không phải trần dùng để tính khoản đóng.
Vượt ngưỡng này không đồng nghĩa với việc bắt buộc chuyển sang bảo hiểm y tế tư. Người đủ điều kiện vẫn có thể tiếp tục tham gia GKV theo hình thức tự nguyện.
Việc xét ngưỡng dựa trên thu nhập lao động thường xuyên trong cả năm, không chỉ dựa vào một tháng lương cao. Theo § 6 khoản 4 SGB V, khi người đang thuộc diện bắt buộc vượt ngưỡng trong năm, nghĩa vụ bảo hiểm thường kết thúc vào cuối năm đó, với điều kiện thu nhập cũng vượt ngưỡng áp dụng từ đầu năm tiếp theo.
Ví dụ, một người có thu nhập thường xuyên 80.000 euro mỗi năm sẽ vượt ngưỡng năm 2026, nhưng vẫn thấp hơn mức thông thường dự kiến năm 2027 là 84.150 euro. Nếu chỉ dựa vào con số năm 2026 để quyết định chuyển bảo hiểm, người lao động có thể đánh giá sai tình huống của mình.
Một số trường hợp còn có ngưỡng hoặc quy định riêng. Vì vậy, người lao động nên xác nhận trực tiếp với Krankenkasse trước khi đưa ra quyết định về bảo hiểm y tế.
Cần kiểm tra gì trên bảng lương?
Người lao động nên đối chiếu ba điểm trên bảng lương: tiền lương brutto chịu đóng, cơ sở tính đóng của từng loại bảo hiểm và tỷ lệ đóng đang áp dụng. Đây là các yếu tố quyết định khoản bảo hiểm xã hội thực tế phải nộp.
Với người đang cân nhắc thay đổi bảo hiểm y tế, cần xem xét thu nhập năm thường xuyên và ngưỡng áp dụng của năm tiếp theo. Các ví dụ về tiền lương trong bài chỉ mang tính minh họa, không thay thế việc tính khoản đóng cho từng hồ sơ cụ thể.
Nếu Bundesrat chấp thuận, các mức mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Người lao động có thu nhập cao nên theo dõi bảng lương đầu năm để nhận biết sự thay đổi trong cơ sở tính đóng bảo hiểm xã hội.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: BMAS
