Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 19/11/2026 chủ trì hội nghị thượng đỉnh Liên minh những nước sẵn sàng tại Berlin, với đại diện 37 quốc gia tham dự. Các đồng minh của Ukraine muốn thống nhất kế hoạch hỗ trợ Kiev, bảo đảm an ninh lâu dài và phối hợp lập trường trong những cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh với Nga.
Cuộc gặp diễn ra tại Văn phòng Thủ tướng Đức, quy tụ phần lớn nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ. Đây là một trong những hội nghị thượng đỉnh quốc tế có quy mô lớn nhất được tổ chức tại Đức trong nhiều thập niên. Berlin muốn thể hiện vai trò điều phối của châu Âu trong vấn đề Ukraine.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy trên sân thượng Phủ Thủ tướng ở Berlin [Ralf Hirschberger/Pool via AP]
Liên minh những nước sẵn sàng hỗ trợ Ukraine
Liên minh những nước sẵn sàng (Coalition of the Willing) được thành lập đầu năm 2025 nhằm tập hợp các quốc gia tự nguyện hỗ trợ Ukraine. Hiện liên minh có gần 40 thành viên, trong đó có Nhật Bản, Ba Lan và Canada.
Các nước thành viên đóng góp theo nhiều hình thức. Một số cung cấp vũ khí và trang thiết bị quân sự. Những nước khác hỗ trợ tài chính, nhân đạo và các lĩnh vực thiết yếu của Ukraine.
Mục tiêu của liên minh không chỉ là duy trì khả năng phòng thủ của Ukraine. Các thành viên còn muốn phối hợp để bảo đảm nước này không bị đặt vào tình thế bất lợi trong những cuộc thương lượng với Nga.
37 quốc gia cử đại diện tham dự
Ngoài Thủ tướng Friedrich Merz, các nhân vật chủ chốt tham dự gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Andy Burnham. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng dự kiến có mặt.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nằm trong danh sách khách mời. Tổng cộng 37 quốc gia có đại diện tham dự, phần lớn ở cấp lãnh đạo cao nhất.
Phía Mỹ cử hai nhà đàm phán Steve Witkoff và Jared Kushner đến Berlin. Cả hai tham gia vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Ukraine và Nga.
Sự hiện diện của các đại diện Mỹ đặc biệt được quan tâm. Washington có vai trò quan trọng trong các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến tranh. Những cuộc trao đổi tại Berlin vì thế cũng liên quan đến khả năng phối hợp giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu.
Bảo đảm an ninh là trọng tâm thảo luận
Hội nghị mang chủ đề "Cùng nhau vì hòa bình tại Ukraine và an ninh châu Âu". Phía Đức xác định bảo đảm an ninh cho Ukraine là một trong những vấn đề chính.
Các nước tham gia muốn thảo luận khả năng thành lập một lực lượng đa quốc gia nhằm hỗ trợ bảo đảm an ninh cho Ukraine. Tuy nhiên, thành phần, nhiệm vụ và phương thức triển khai lực lượng này vẫn chưa được xác định cụ thể.
Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong tương lai. Ukraine muốn tránh nguy cơ Nga tiếp tục tấn công sau khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Các đồng minh cũng cần thống nhất mức độ cam kết và trách nhiệm của từng quốc gia.
Bên cạnh vấn đề an ninh, hội nghị tập trung vào việc duy trì hỗ trợ quân sự, tài chính và phối hợp các bước ngoại giao. Các nước châu Âu muốn có tiếng nói chung trong những cuộc thương lượng liên quan đến tương lai Ukraine.
Chương trình làm việc và cuộc họp báo chung
Trước phiên họp toàn thể, Merz, Macron và Burnham sẽ gặp Tổng thống Zelenskyy trong khuôn khổ cuộc trao đổi cấp lãnh đạo. Nhóm này được gọi là E3.
E3 cùng Italy, Ba Lan và các cơ quan Liên minh châu Âu đang phối hợp đại diện phía châu Âu trong các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga. Sau cuộc gặp ban đầu, đại diện các nước sẽ tham dự phiên họp chính thức tại tầng một Văn phòng Thủ tướng Đức.
Kết thúc hội nghị, Merz, Macron, Burnham và Zelenskyy sẽ cùng hai nhà đàm phán Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tổ chức họp báo. Đây là dịp công bố kết quả trao đổi và thể hiện lập trường chung của các bên tham dự.
Hội nghị Berlin diễn ra sau cuộc gặp tại Trung Quốc
Hội nghị ở Berlin diễn ra chỉ vài giờ sau một cuộc gặp cấp cao khác tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc. Tại đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gặp nhau.
Cuộc gặp tại Trung Quốc kết thúc vào sáng sớm ngày 19/11 theo giờ Đức. Trong tuyên bố hòa bình công bố sau đó, vấn đề Ukraine không được đề cập.
Tổng thống Zelenskyy trước đó cảnh báo nguy cơ xuất hiện một "Yalta thứ hai". Ông nhắc đến Hội nghị Yalta năm 1945 trên bán đảo Crimea. Khi ấy, các cường quốc chiến thắng trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã bàn về việc sắp xếp trật tự châu Âu sau chiến tranh.
Việc bố trí hội nghị Berlin ngay sau cuộc gặp tại Thâm Quyến được phía Đức tính toán trước. Chính phủ Đức muốn các đồng minh có thể phản ứng nhanh chóng, thống nhất và có sự chuẩn bị trước những diễn biến ngoại giao tại Trung Quốc.
Món quà đặc biệt từ Bức tường Berlin
Mỗi khách mời tham dự hội nghị sẽ nhận được một mảnh nhỏ của Bức tường Berlin. Bức tường từng chia cắt thành phố trong suốt 28 năm, trước khi sụp đổ năm 1989.
Thông qua món quà này, Merz muốn nhấn mạnh ý nghĩa của sự đoàn kết và quyết tâm chung. Sự sụp đổ của bức tường là minh chứng cho những thay đổi có thể đạt được khi nhiều quốc gia cùng hành động.
Thủ tướng Đức cũng nhắc lại bài phát biểu của Zelenskyy trước Quốc hội Đức tháng 3. Khi đó, chỉ vài tuần sau khi Nga mở cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine, Tổng thống Ukraine đã so sánh cuộc chiến với một bức tường đang chia cắt châu Âu.
Zelenskyy cho rằng mỗi quả bom rơi xuống Ukraine và mỗi quyết định không được đưa ra đều khiến bức tường ấy lớn thêm. Ông trực tiếp kêu gọi Thủ tướng Đức khi đó là Olaf Scholz phá bỏ bức tường và đảm nhận vai trò lãnh đạo xứng đáng của Đức.
Trong bài phát biểu, Zelenskyy cũng nhắc đến lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Ronald Reagan dành cho lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev. Trong chuyến thăm Berlin năm 1987, Reagan từng yêu cầu ông Gorbachev phá bỏ Bức tường Berlin.
Đức hiện là quốc gia hỗ trợ Ukraine nhiều nhất, theo đánh giá được nêu tại cuộc gặp. Hội nghị ngày 19/11 tại Berlin tiếp tục đặt vấn đề duy trì viện trợ và xây dựng các bảo đảm an ninh cho Ukraine lên bàn thảo luận của các đồng minh.
Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC


