Khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới cuối cùng cũng đã trở thành hiện thực. Sau hàng chục năm thương thảo, các nước EU đã bỏ phiếu tán thành việc thiết lập quan hệ đối tác kinh tế chặt chẽ với các quốc gia Mercosur. Thị trường chung mới hình thành này hiện bao gồm hơn 800 triệu dân, tạo ra một quy mô kinh tế khổng lồ chưa từng có.

Một buổi họp quan trọng của các thành viên khối Mercosur nhằm thảo luận về các thỏa thuận kinh tế chung giữa Nam Mỹ và châu Âu.
Tìm hiểu về khối thị trường chung Mercosur
Mercosur là tên viết tắt của cụm từ tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "Thị trường chung phương Nam". Đây là một khu vực thương mại tự do được thành lập từ năm 1991 bởi bốn quốc gia tại khu vực Nam Mỹ. Mô hình hoạt động của khối này có nhiều nét tương đồng với khu vực thương mại tự do trong nội bộ Liên minh châu Âu.
Cơ cấu thành viên của khối Mercosur bao gồm nhiều quốc gia với các vai trò khác nhau:
- Các thành viên chính thức: Brasil, Argentina, Paraguay, Uruguay và Bolivia (vừa gia nhập năm 2023).
- Các quốc gia liên kết: Chile, Peru, Colombia, Ecuador, Guyana, Suriname và Panama.
- Các quốc gia quan sát viên: Mexico và New Zealand.
Tương tự như EU, các nước Mercosur đã xóa bỏ hoàn toàn thuế quan nội khối và thống nhất các chính sách thương mại với bên thứ ba. Họ cũng đạt được sự đồng bộ về luật pháp trong các lĩnh vực trọng yếu như nông nghiệp, công nghiệp và giao thông. Thậm chí, người dân trong khối cũng sử dụng mẫu hộ chiếu chung có in tên của liên minh này.
Tiềm năng kinh tế và quan hệ thương mại với Đức
Tính cả các quốc gia liên kết, Mercosur sở hữu dân số khoảng 400 triệu người trên diện tích rộng lớn gần 17 triệu km vuông.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của khối đạt khoảng 4,3 nghìn tỷ USD, trong đó Brasil đóng góp gần một nửa. Để so sánh, GDP của cả khối tương đương với nước Đức nhưng dân số lại đông gấp 5 lần.
Hiện nay, các nước Nam Mỹ vẫn chưa nằm trong nhóm đối tác thương mại hàng đầu của Đức nhưng tiềm năng còn rất lớn. Brasil đứng thứ 23 trong danh sách các thị trường xuất khẩu của Đức với giá trị đạt 13,2 tỷ euro vào năm 2024.
Tổng kim ngạch thương mại giữa Đức và toàn khối Mercosur đạt mức 41,7 tỷ euro, mang lại thặng dư 4,7 tỷ euro cho Berlin.

Các ngành công nghiệp chủ lực hưởng lợi trực tiếp
Điểm mấu chốt của hiệp định này là việc Mercosur sẽ xóa bỏ thuế quan đối với 90% hàng hóa công nghiệp nhập khẩu từ EU. Điều này mở ra cơ hội vàng cho các thế mạnh xuất khẩu của nước Đức. Các doanh nghiệp Đức sẽ giảm bớt được gánh nặng tài chính đáng kể khi đưa hàng hóa vào thị trường năng động này.
Ngành công nghiệp xe hơi là bên bày tỏ sự vui mừng lớn nhất đối với thỏa thuận mới:
- Các dòng xe hơi và linh kiện từ châu Âu hiện đang phải chịu mức thuế nhập khẩu lên tới 35%.
- Ngành chế tạo máy và hóa chất cũng được giảm thuế từ mức 14-20% xuống mức thấp hơn nhiều.
- Thủ tục cấp phép và các tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ được đơn giản hóa, tiệm cận với chuẩn mực của châu Âu.
EU ước tính rằng hiệp định thương mại tự do này sẽ giúp tạo ra hoặc bảo đảm khoảng 440.000 việc làm trên toàn châu lục.
Trong số đó, riêng nước Đức dự kiến sẽ có khoảng 110.000 vị trí công việc được duy trì hoặc tạo mới. Hiện có khoảng 12.500 doanh nghiệp Đức đang xuất khẩu sang vùng này, phần lớn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Giải đáp những lo ngại về nông nghiệp và tiêu dùng
Đối với người tiêu dùng bình thường, hiệp định này có thể không tạo ra những thay đổi ngay lập tức trong cuộc sống hằng ngày. Tranh cãi lớn nhất hiện nay nằm ở lĩnh vực nông nghiệp khi các hội nông dân lo sợ hàng hóa giá rẻ từ Nam Mỹ. Họ quan ngại rằng thịt bò, đường và gia cầm từ Brasil hay Argentina sẽ làm ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.
Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định những lo ngại này phần lớn là chưa có cơ sở thực tế. Nông sản từ Nam Mỹ sẽ không được nhập khẩu tự do hoàn toàn mà được kiểm soát chặt chẽ thông qua hệ thống hạn ngạch. Ví dụ, lượng thịt bò tăng thêm chỉ chiếm khoảng 1,6% tổng mức tiêu thụ toàn EU, một con số rất khiêm tốn.
Bên cạnh đó, các sản phẩm đặc sản vùng miền của châu Âu như phô mai Parmesan hay Feta vẫn được bảo hộ nghiêm ngặt. Hệ thống thuế cao sẽ lập tức được áp dụng nếu lượng hàng hóa nhập khẩu vượt quá hạn ngạch đã định sẵn.
Do đó, các siêu thị tại Đức sẽ không xảy ra tình trạng tràn ngập hàng hóa giá rẻ làm lấn át nông sản nội địa.
Tầm quan trọng chiến lược trong tình hình mới
Dù đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP có thể không quá lớn, nhưng hiệp định này là một bước đi chiến lược quan trọng. Trong bối cảnh Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump có xu hướng dựng lên các hàng rào thuế quan, Đức cần tìm kiếm những thị trường mới. Việc đa dạng hóa đối tác giúp nền kinh tế Đức giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống đang gặp khó khăn.
Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Friedrich Merz, nước Đức đang nỗ lực mở rộng tầm ảnh hưởng kinh tế tại các khu vực giàu tài nguyên. Hiệp định Mercosur giúp các doanh nghiệp Đức tiếp cận dễ dàng hơn với nguồn nguyên liệu thô và các thị trường mới nổi. Đây là biện pháp hữu hiệu để tránh tình trạng suy giảm kinh tế sâu hơn trong bối cảnh cạnh tranh với Trung Quốc ngày càng gay gắt.
Hiệp định này hiện đang ở những bước cuối cùng để chính thức có hiệu lực trên toàn bộ hệ thống. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen dự kiến sẽ sớm có chuyến thăm đến Paraguay để tiến hành nghi thức ký kết. Điều này đánh dấu một chương mới trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai châu lục đầy tiềm năng.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Ngân hàng Trung ương Đức cảnh báo Thủ tướng Merz về rủi ro mất kiểm soát ngân sách quốc gia 25/12/2025
- Lái xe lao vào trạm dừng xe buýt tại Đức khiến nhiều người bị thương 23/12/2025
- Vụ trộm chấn động tại ngân hàng Sparkasse: Hơn 3.200 két sắt bị phá và 30 triệu euro biến mất 30/12/2025
- Bắn pháo hoa tại Đức: quy định và những rủi ro pháp lý cần tránh 26/12/2025

