Khái niệm 'nghèo' ở Đức: Vượt xa ngưỡng thu nhập thông thường

Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Nghèo tương đối và ngưỡng thu nhập

Đức, một trong những nền kinh tế lớn nhất châu Âu, luôn tự hào về hệ thống phúc lợi xã hội vững mạnh của mình. Tuy nhiên, đằng sau sự thịnh vượng đó, vấn đề nghèo đói và bất bình đẳng xã hội vẫn là một thách thức đáng kể mà các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt. Việc hiểu rõ "nghèo" được định nghĩa và đánh giá như thế nào là điều cần thiết để xây dựng các chính sách hỗ trợ hiệu quả, phù hợp với thực tế đời sống của người dân. Các cuộc thảo luận về vấn đề này thường xuyên được phản ánh trên các báo chí lớn của Đức như Spiegel và Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Theo các tiêu chuẩn chính thức của Liên minh châu Âu và được Đức áp dụng, một người được xem là có nguy cơ nghèo nếu thu nhập khả dụng của họ (sau thuế và các khoản đóng góp xã hội) thấp hơn 60% mức thu nhập trung vị của toàn xã hội. Đây là một phương pháp tiếp cận "nghèo tương đối", phản ánh sự phân bố thu nhập trong một cộng đồng cụ thể, thay vì một mức sống tối thiểu tuyệt đối.

Vào năm 2025, ngưỡng thu nhập này đã được điều chỉnh như sau:

• 1.446 euro mỗi tháng (thu nhập ròng) đối với một người sống độc thân.
• 3.036 euro mỗi tháng đối với hộ gia đình bao gồm hai người lớn và hai trẻ em dưới 14 tuổi.

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi một người có đủ tiền để đáp ứng các nhu cầu cơ bản, họ vẫn có thể được coi là có nguy cơ nghèo nếu thu nhập của họ thấp hơn đáng kể so với mức sống trung bình của đa số dân cư. Việc xác định ngưỡng này giúp các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội nắm bắt được tình hình và đề xuất các biện pháp hỗ trợ phù hợp.

Khái niệm mở rộng: Nghèo và loại trừ xã hội

Bên cạnh khía cạnh thu nhập, khái niệm "nghèo hoặc bị loại trừ xã hội" ở Đức còn được mở rộng hơn rất nhiều. Một cá nhân hoặc hộ gia đình có thể rơi vào nhóm này nếu họ đối mặt với ít nhất một trong ba tình huống sau, theo các báo cáo từ Văn phòng Thống kê Liên bang Đức (Destatis) và các nghiên cứu xã hội:

• Thu nhập thấp dưới ngưỡng nghèo đã định.
• Thiếu thốn vật chất và xã hội nghiêm trọng, ví dụ như không đủ khả năng sưởi ấm căn nhà một cách phù hợp, không thể mua sắm các đồ dùng thiết yếu hoặc tham gia vào các hoạt động giải trí xã hội cơ bản.
• Sống trong một hộ gia đình có mức độ tham gia thị trường lao động rất thấp, dẫn đến thiếu hụt nguồn thu nhập ổn định và độc lập.

Điều này nhấn mạnh rằng vấn đề nghèo đói không chỉ dừng lại ở việc không có đủ tiền mặt. Nó còn bao gồm khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, văn hóa và khả năng hòa nhập vào đời sống xã hội. Khi một người không đủ khả năng tham gia các hoạt động cộng đồng, tiếp cận các dịch vụ công hoặc duy trì các mối quan hệ xã hội, họ đang đối mặt với nguy cơ bị "loại trừ xã hội", một hình thức nghèo đói hiện đại sâu sắc hơn.

Các nhóm dân cư có nguy cơ cao

Dữ liệu thống kê từ các tổ chức nghiên cứu xã hội tại Đức chỉ ra rằng một số nhóm dân cư đặc biệt dễ bị tổn thương và có nguy cơ rơi vào tình trạng nghèo cao hơn mặt bằng chung. Đây là những nhóm cần sự quan tâm và hỗ trợ đặc biệt từ chính phủ và cộng đồng.

• Người thất nghiệp: Với gần 65% số người thất nghiệp nằm dưới ngưỡng nghèo, đây là nhóm chịu rủi ro cao nhất. Sự mất việc làm không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn gây ra những áp lực tâm lý và xã hội nặng nề.
• Người sống một mình: Hơn 30% những người sống độc thân có nguy cơ nghèo, thường do họ không có ai để chia sẻ gánh nặng chi phí sinh hoạt và không được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp gia đình.
• Cha/mẹ đơn thân: Gần 29% các gia đình do cha hoặc mẹ đơn thân nuôi dạy con cái đối mặt với nguy cơ nghèo. Họ phải gánh vác trách nhiệm kép vừa nuôi con vừa kiếm sống, thường gặp khó khăn trong việc cân bằng công việc và cuộc sống.
• Người nghỉ hưu: Khoảng 19% người về hưu hiện đang đối mặt với nguy cơ nghèo, đặc biệt là những người có mức lương hưu thấp hoặc không có các nguồn thu nhập bổ sung khác.

Những con số này cảnh báo về sự cần thiết của các chính sách an sinh xã hội mạnh mẽ và linh hoạt, nhằm bảo vệ những nhóm yếu thế và đảm bảo một xã hội công bằng hơn.

Nỗ lực và thách thức trong cuộc chiến chống nghèo đói

Chính phủ Đức dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Friedrich Merz, cùng với các đảng phái khác, đã và đang triển khai nhiều chương trình nhằm giảm thiểu nguy cơ nghèo đói và thúc đẩy sự hòa nhập xã hội.

Các biện pháp này bao gồm cải thiện trợ cấp xã hội, đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề, cũng như hỗ trợ nhà ở và y tế cho người dân có thu nhập thấp. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và những biến động kinh tế toàn cầu.

Theo các phân tích từ DPA và Tagesschau, việc đảm bảo mọi công dân đều có cơ hội bình đẳng trong việc tiếp cận các nguồn lực và tham gia vào đời sống xã hội là mục tiêu hàng đầu.

Cuộc chiến chống nghèo đói ở Đức không chỉ là một vấn đề kinh tế mà còn là một cam kết về giá trị xã hội và nhân văn.

Thu Phương ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC