Trump đón Tập Cận Bình long trọng nhưng các đài truyền hình Mỹ tẩy chay. Một câu nói của Chủ tịch Trung Quốc đã thể hiện thái độ coi thường Mỹ.
Trump đón Tập long trọng nhưng tẩy chay truyền hình
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình với nghi thức long trọng và những lời ca ngợi. Tuy nhiên, do các đài truyền hình Mỹ tẩy chay sự kiện, người dân Mỹ hầu như không được chứng kiến những hình ảnh đón tiếp đó. Dường như Trump cũng không nhận ra thông điệp ẩn sau những lời nói của Tập.
Chỉ bằng một câu nói đầy ẩn ý, Tập Cận Bình đã thể hiện rõ ông ta coi thường nước Mỹ đến mức nào.© Ảnh AP/Alex Brandon
Chiều thứ năm, một đám đông phóng viên tụ tập trước Cánh Tây Nhà Trắng. Các máy quay truyền hình phát trực tiếp những gì đang diễn ra, nhưng đó không phải là lúc Tập Cận Bình bước vào Nhà Trắng, mà là sự xuất hiện của phóng viên CNN Betsy Klein.
Nhà Trắng ban đầu từ chối thực hiện lệnh của một thẩm phán liên bang ban hành đêm trước, yêu cầu khôi phục quyền tiếp cận khuôn viên Nhà Trắng cho các phóng viên của CNN, MSNBC và Politico. Trump rút quyền tiếp cận của các phóng viên này từ thứ sáu tuần trước, với cáo buộc họ đưa tin “tin giả”. Một thẩm phán liên bang sau đó ban hành lệnh tạm thời ngăn chặn quyết định này. Mãi đến trưa thứ năm, một số phóng viên mới được phép trở lại.
Để phản đối việc các phóng viên bị loại khỏi Nhà Trắng, các đài truyền hình Mỹ đồng loạt tẩy chay việc đưa tin về chuyến thăm cấp nhà nước của Tập Cận Bình. Trớ trêu thay, những hình ảnh mà Trump muốn người Mỹ nhìn thấy nhất lại không xuất hiện trên truyền hình Mỹ.
Một sự châm chọc tinh tế
Trump muốn tận dụng chuyến thăm này để phô diễn hình ảnh quan hệ gần gũi với Tập Cận Bình. Ông luôn tự hào có quan hệ tốt với các đối thủ của Mỹ và sẵn sàng gặp gỡ họ. Một chuyến thăm thành công của Tập sẽ củng cố hình ảnh Trump là một “nhà kiến tạo thỏa thuận”. Bề ngoài, mọi thứ dường như hòa hợp, nhưng giữa những dòng phát biểu lại xuất hiện những tín hiệu bất đồng rõ ràng.
Trump không tiếc lời xã giao, nói việc từng đến thăm Tập tại Bắc Kinh là một “đặc ân lớn” và đón ông tại Washington là một “vinh dự”. Ông tuyên bố giữa hai người có một “tình bạn thực sự tuyệt vời” và hợp tác giữa hai nước sẽ “định hình một tương lai tốt đẹp hơn”. Trump thậm chí đích thân ra sân bay đón Tập tối thứ tư – một nghi thức chỉ từng dành cho Giáo hoàng trong lịch sử gần đây.
Tối thứ năm, Trump tổ chức quốc yến chiêu đãi Tập. Đến thứ sáu, hai người dự kiến tham quan Cục Lưu trữ Quốc gia Mỹ, nơi lưu giữ Hiến pháp Mỹ, Tuyên ngôn Độc lập và Tuyên ngôn Nhân quyền. Trump tránh chỉ trích Trung Quốc, mặc dù theo báo cáo tình báo Mỹ, Bắc Kinh đang hỗ trợ Iran và tấn công mạng vào các công ty Mỹ.
Tập Cận Bình châm chọc Trump với “Bẫy Thucydides”
Tập dành cho Trump những lời ca ngợi và tâng bốc. “Chủ tịch Trump và tôi tôn trọng lẫn nhau”, Tập nói, cảm ơn sự tiếp đón nồng hậu và chúc mừng “đất nước xinh đẹp” nhân 250 năm ngày độc lập.
Tập nhắm đến cách tiếp cận “được–mất” trong chính sách đối ngoại của Trump. “Chúng ta cần hợp tác một cách chân thành”, ông nói, cảnh báo cạnh tranh nên là “một cuộc đua mà hai bên cùng nỗ lực vượt lên”, chứ không phải “một cuộc chiến mà một bên thắng và bên kia thua”. Tập nói như Mỹ và Trung Quốc là hai quốc gia ngang hàng, cùng có cơ hội giành ưu thế.
Nhưng nếu lắng nghe kỹ, có thể nhận ra thông điệp tinh tế hơn trong câu nói của Tập: “Cái bẫy Thucydides có thể được vượt qua.”
“Bẫy Thucydides” là gì?
Khái niệm “Bẫy Thucydides” bắt nguồn từ sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides, nghiên cứu cuộc chiến Peloponnesus giữa Athens và Sparta. Theo nhà khoa học chính trị Mỹ Graham Allison, “Bẫy Thucydides” mô tả căng thẳng giữa một cường quốc thống trị và một cường quốc đang trỗi dậy, có thể dẫn tới chiến tranh.
Allison thống kê rằng trong 16 trường hợp cạnh tranh quyền lực lớn trong lịch sử, 12 trường hợp đã dẫn đến chiến tranh. Tập trước đây nhiều lần sử dụng khái niệm này để mô tả quan hệ Trung–Mỹ, đặt Trung Quốc vào vị trí cường quốc đang trỗi dậy.
Việc Tập nhắc đến “Bẫy Thucydides” ngay trước mặt Trump là một sự châm chọc rất tinh tế.
Chuyến thăm không mang lại nhiều điều mới
Tập cho rằng “cái bẫy” có thể vượt qua, đồng thời gửi thông điệp tới Washington: xung đột có thể tránh được – nếu Mỹ để Bắc Kinh tự do hành động đối với vấn đề Đài Loan.
Chuyến thăm không mang lại nhiều điều mới về thực chất. Những nội dung quan trọng nhất đã được thống nhất trước. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent công bố thỏa thuận gia hạn thêm hai tháng việc đình chỉ các mức thuế quan. Về trí tuệ nhân tạo, hai bên đã nhất trí thiết lập một đường dây nóng để xử lý các sự cố liên quan đến an toàn AI.
Trump không muốn đi xa hơn, tuyên bố muốn giữ nguyên tình trạng hiện tại trong lĩnh vực AI. Trong khi đó, Tập kêu gọi hai nước hợp tác chống việc lạm dụng công nghệ.
Tập có thể hài lòng với chuyến thăm
Tập Cận Bình có thể hài lòng với chuyến thăm. Ông thành công trong việc củng cố cảm giác của Trump rằng giữa hai người tồn tại một tình bạn chân thành. Điều này có thể khiến Trump tránh theo đuổi chính sách đối đầu mạnh hơn nhằm kiềm chế Trung Quốc.
Trump có được một sự kiện ngoại giao hoành tráng để phô diễn. Nhưng có một nghịch lý: phần lớn người Mỹ lại không được xem những hình ảnh đó.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Reuters, AP và DPA
