Từ giữa tháng 9/2026, khu vực biên giới Nga giáp Estonia tiếp tục nằm trong tầm theo dõi sát của Tallinn.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Những biện pháp hạn chế đi lại được Nga áp dụng tại một số khu vực gần biên giới, cùng khả năng Moscow tiến hành tổng động viên, đang khiến Estonia phải chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau.
Vấn đề không chỉ nằm ở hoạt động quân sự. Nếu một lệnh tổng động viên bắt buộc được công bố, Estonia lo ngại số người Nga tìm cách rời khỏi đất nước để tránh nhập ngũ có thể tăng mạnh, tạo thêm sức ép lên hệ thống kiểm soát biên giới và các nước châu Âu.
Nga hạn chế đi lại gần biên giới Estonia
Từ ngày 16 đến 26/9/2026, Nga hạn chế hoạt động đi lại vào ban đêm của người dân và phương tiện bên ngoài các khu dân cư trong phạm vi 5 km tính từ biên giới Estonia, tại hai huyện Kingisepp và Slantsy thuộc tỉnh Leningrad.
Đây là khu vực nằm sát biên giới Estonia, vì vậy bất kỳ thay đổi nào về kiểm soát đi lại hoặc hoạt động an ninh tại đây đều được Tallinn theo dõi chặt chẽ. Estonia cũng duy trì các biện pháp kiểm soát biên giới ở mức cao trong bối cảnh môi trường an ninh tại khu vực Baltic đã thay đổi đáng kể kể từ khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.
Tallinn sẵn sàng đóng biên giới nếu tình hình thay đổi
Ngày 17/9/2026, Thủ tướng Estonia Kristen Michal cho biết nước này có thể lập tức đóng biên giới với Nga nếu đánh giá về mối đe dọa an ninh thay đổi, trong đó có trường hợp Moscow công bố tổng động viên.
Quyết định sẽ phụ thuộc vào hình thức và quy mô của bất kỳ đợt động viên nào cũng như đánh giá thực tế của các cơ quan chức năng. Estonia hiện đã giảm thời gian hoạt động tại một số cửa khẩu và tăng cường kiểm soát hải quan, đồng thời duy trì khả năng đóng nhanh các điểm qua lại nếu cần thiết.
Điều này cho thấy Tallinn không chờ đến khi một cuộc khủng hoảng thực sự xảy ra mới xây dựng phương án. Các kịch bản liên quan đến tổng động viên của Nga đã được đưa vào những cuộc thảo luận về an ninh của Estonia.
Lo ngại làn sóng người Nga tìm đường sang châu Âu
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna cảnh báo rằng một đợt tổng động viên bắt buộc trên diện rộng có thể làm gia tăng căng thẳng trong nội bộ Nga. Một trong những hệ quả mà Tallinn phải tính đến là số người Nga tìm cách rời khỏi nước này để tránh lệnh nhập ngũ có thể tăng lên.
Với Estonia, đây không đơn thuần là câu chuyện về di cư. Một dòng người lớn xuất hiện trong thời gian ngắn tại các cửa khẩu có thể tạo sức ép lên lực lượng biên phòng, hệ thống kiểm tra an ninh và khả năng kiểm soát người nhập cảnh.
Trong trường hợp tình hình thay đổi nhanh, các nước láng giềng của Nga cũng có thể phải đưa ra quyết định trong thời gian rất ngắn về việc duy trì, hạn chế hay tạm đóng cửa khẩu.
Estonia từng cảnh báo về nguy cơ từ người né lệnh động viên
Quan điểm của Estonia về vấn đề này không phải mới xuất hiện. Năm 2023, nước này từng tuyên bố việc muốn tránh nghĩa vụ quân sự hoặc không muốn thực hiện lệnh động viên tại Nga không tự động trở thành lý do đủ để một công dân Nga được phép nhập cảnh Estonia.
Khi đó, Bộ Nội vụ Estonia cảnh báo rằng việc mở biên giới cho hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn nam giới Nga tìm cách tránh lệnh động viên có thể tạo ra rủi ro an ninh đáng kể.
Thông điệp này phản ánh cách Tallinn nhìn nhận vấn đề: kiểm soát biên giới không chỉ nhằm quản lý dòng người mà còn liên quan đến việc xác định danh tính, mục đích nhập cảnh và những nguy cơ an ninh có thể phát sinh.
Môi trường an ninh tại sườn phía đông NATO thay đổi
Kể từ khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, Estonia cùng các quốc gia ở sườn phía đông NATO đã duy trì mức cảnh giác cao hơn đối với Moscow. Biên giới phía đông của Estonia đồng thời là một phần biên giới bên ngoài của Liên minh châu Âu, khiến mọi biến động lớn tại Nga đều có thể tạo ra tác động vượt ra ngoài phạm vi song phương.
Estonia cũng đã tăng cường năng lực bảo vệ biên giới trong những năm qua. Các biện pháp này bao gồm phát triển hạ tầng biên giới, hệ thống giám sát và khả năng phản ứng nhanh trước những tình huống bất thường.
Trong bối cảnh đó, một lệnh tổng động viên mới của Nga sẽ được Tallinn xem xét không chỉ dưới góc độ quân sự. Nó còn có thể tác động trực tiếp đến hoạt động kiểm soát biên giới, chính sách nhập cảnh và an ninh của các quốc gia lân cận.
Một quyết định tại Moscow có thể tạo áp lực dọc biên giới
Điều Estonia đang chuẩn bị không phải là một kết luận rằng Nga chắc chắn sẽ tiến hành tổng động viên, mà là khả năng phải phản ứng nhanh nếu kịch bản này xảy ra. Chính phủ Estonia đã công khai cho biết các đánh giá an ninh sẽ được cập nhật tùy theo diễn biến thực tế.
Nếu Moscow ban hành một lệnh động viên quy mô lớn, Tallinn sẽ phải đồng thời cân nhắc nhiều yếu tố: quy mô dòng người có thể xuất hiện, tình trạng tại các cửa khẩu, khả năng kiểm soát an ninh và mức độ đe dọa đối với Estonia.
Vì thế, một quyết định về nhân lực quân sự bên trong nước Nga có thể nhanh chóng trở thành vấn đề đối với các nước láng giềng. Với Estonia, biên giới không chỉ là đường phân cách giữa hai quốc gia mà còn là tuyến đầu cần được kiểm soát trong một môi trường an ninh đang tiếp tục biến động.
Trong những ngày tới, mọi động thái mới từ Moscow liên quan đến tổng động viên, kiểm soát biên giới và hoạt động quân sự sẽ tiếp tục được Tallinn theo dõi sát. Phản ứng của Estonia sẽ phụ thuộc vào mức độ thay đổi của tình hình thực tế và đánh giá an ninh tại thời điểm đó.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
