Một trường hợp tử vong nghi liên quan đến bệnh dịch hạch tại vùng Irkutsk, miền Đông Siberia của Nga, đang làm dấy lên sự chú ý của giới y tế quốc tế. Chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp phòng ngừa, theo dõi hàng trăm người từng tiếp xúc với nạn nhân và áp dụng chế độ cách ly tại nhiều cơ sở y tế nhằm ngăn nguy cơ lây lan.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Thông tin ban đầu được công bố vào cuối tuần qua cho biết người tử vong là một phụ nữ 28 tuổi, làm việc trong lĩnh vực nghiên cứu phòng chống dịch bệnh. Tuy nhiên, giới chức sau đó điều chỉnh thông tin và cho biết nguyên nhân tử vong hiện vẫn đang được điều tra, trong đó khả năng liên quan đến dịch hạch chưa bị loại trừ.
Người phụ nữ được cho là làm việc tại một cơ sở nghiên cứu về dịch hạch ở Irkutsk. Một số thông tin địa phương cho rằng cô có thể đã tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh trong quá trình làm việc tại phòng thí nghiệm, song nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác nhận.
Dịch hạch thể phổi là dạng nguy hiểm nhất
Các thông tin ban đầu cho thấy nạn nhân có thể mắc dịch hạch thể phổi. Đây là một trong những thể bệnh nghiêm trọng nhất do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra.
Khác với dịch hạch hạch thông thường, dịch hạch thể phổi có thể lây truyền trực tiếp giữa người với người thông qua giọt bắn đường hô hấp. Nếu không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh và gây tử vong.
Triệu chứng thường bao gồm sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, khó thở, ho và suy hô hấp. Trong các thể bệnh khác, người mắc có thể xuất hiện các hạch bạch huyết sưng to và đau, kèm hiện tượng xuất huyết dưới da.
Hàng trăm người được giám sát sức khỏe
Giới chức địa phương cho biết khoảng 200 người từng tiếp xúc với nạn nhân đã được đưa vào diện theo dõi y tế hoặc cách ly phòng ngừa. Đồng thời, năm bệnh viện tại khu vực Irkutsk được áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt.
Một số cơ sở y tế liên quan, trong đó có cả khoa sản, được tăng cường quy trình phòng dịch. Các hoạt động tập trung đông người tại thành phố Irkutsk cũng được xem xét điều chỉnh hoặc hủy bỏ để giảm nguy cơ phát sinh lây nhiễm.
Cơ quan chức năng Nga đã mở cuộc điều tra nhằm làm rõ liệu có tồn tại sai sót trong việc tuân thủ quy định an toàn sinh học hay không. Đây là bước đi quan trọng để xác định nguyên nhân sự việc và ngăn ngừa các rủi ro tương tự trong tương lai.
Mỹ theo dõi diễn biến vụ việc
Không chỉ Nga, diễn biến tại Irkutsk cũng nhận được sự quan tâm từ phía Mỹ. Một quan chức thuộc chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết Washington đã được thông báo về tình hình và đang theo dõi các thông tin liên quan.
Dù chưa có dấu hiệu cho thấy nguy cơ bùng phát trên diện rộng, việc các nước lớn theo sát sự việc phản ánh mức độ thận trọng của cộng đồng quốc tế đối với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đặc biệt sau những bài học từ đại dịch COVID-19.
Vì sao dịch hạch từng khiến châu Âu kinh hoàng?
Dịch hạch là một trong những căn bệnh gây hậu quả nặng nề nhất trong lịch sử nhân loại. Đợt đại dịch nổi tiếng nhất diễn ra trong giai đoạn 1347–1352, thường được gọi là “Cái chết Đen”.
Vi khuẩn Yersinia pestis lưu trú chủ yếu ở các loài gặm nhấm và có thể lây sang người qua bọ chét mang mầm bệnh. Từ châu Á, dịch bệnh lan theo các tuyến thương mại sang Trung Đông rồi tiến vào châu Âu.
Chỉ trong vài năm, dịch bệnh đã xuất hiện tại Sicilia, Ý, Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Anh và nhiều khu vực khác của châu Âu. Các nghiên cứu hiện đại ước tính khoảng 30 đến 50% dân số châu Âu đã thiệt mạng trong thế kỷ XIV.
Thời điểm đó, con người chưa hiểu về vi khuẩn, cơ chế lây truyền hay phương pháp điều trị hiệu quả. Nỗi sợ hãi lan rộng khi các thành phố thiếu người chăm sóc bệnh nhân, thiếu nhân lực mai táng và nhiều cộng đồng gần như tê liệt.
Dịch hạch không biến mất hoàn toàn sau thế kỷ XIV mà tiếp tục xuất hiện theo từng đợt trong nhiều thế kỷ sau đó. Những trận dịch lớn từng xảy ra tại London, Marseille và nhiều thành phố khác trước khi căn bệnh dần được kiểm soát nhờ tiến bộ của y học hiện đại.
Y học hiện đại giúp giảm nguy cơ nhưng không thể chủ quan
Ngày nay, dịch hạch vẫn tồn tại tại một số khu vực trên thế giới nhưng đã có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Hệ thống giám sát dịch tễ, kháng sinh và các biện pháp kiểm soát y tế giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra thảm họa như trong lịch sử.
Tuy vậy, sự việc tại Siberia cho thấy các tác nhân gây bệnh nguy hiểm vẫn luôn hiện hữu. Việc duy trì các tiêu chuẩn an toàn sinh học nghiêm ngặt, phát hiện sớm và phối hợp quốc tế vẫn là những yếu tố quyết định để ngăn chặn các rủi ro y tế trong tương lai.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: FOCUS, Moscow Times và Axios
