Tình hình tại điện Kremlin đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết, khi những dấu hiệu cho thấy niềm tin vào một chiến thắng quyết định đang dần phai nhạt. Một chuyến thăm bất ngờ của quan chức tình báo cấp cao Mỹ tới Moscow, cùng với những thông tin rò rỉ từ giới tinh hoa kinh tế Nga, vẽ nên một bức tranh về áp lực và sự bế tắc mà Tổng thống Putin đang đối mặt.
Chuyến thăm bí ẩn và sự nguội lạnh trong quan hệ
Chuyến công du không báo trước của giám đốc CIA John Ratcliffe tới Moscow gần đây đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận quốc tế. Đây là một sự kiện hiếm hoi, bởi các giám đốc CIA thường chỉ viếng thăm thủ đô Nga trong những thời điểm khủng hoảng nghiêm trọng.
Trước đó, William Burns từng đến Moscow vào tháng 11 năm 2021 để cố gắng thuyết phục điện Kremlin từ bỏ ý định ở Ukraine, và John Brennan đã thảo luận về tình hình Syria với các đồng nghiệp FSB vào tháng 3 năm 2016. Ba cuộc gặp trong một thập kỷ đầy biến động là con số rất ít ỏi, cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc hội đàm lần này.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và Nga đang ở mức thấp kỷ lục. Các cuộc tiếp xúc cấp cao đã giảm đáng kể: Stephen Witkoff, người từng sáu lần tới Moscow năm ngoái, chỉ bay đến đó một lần vào cuối tháng 1 năm 2026. Tương tự, số cuộc điện đàm giữa Donald Trump và Putin cũng giảm từ nhiều lần năm ngoái xuống chỉ còn hai cuộc trong năm nay, trong đó một cuộc vào tháng 7 được lên lịch trùng với kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ, mang tính hình thức nhiều hơn.
Áp lực thời gian: lợi thế tạm thời và tâm lý vội vàng
Tổng thống Putin dường như đang chịu áp lực rất lớn về thời gian. Ông đã đặt cược vào lợi thế rõ ràng của Nga về tên lửa tấn công, trong bối cảnh phương Tây còn thiếu hụt hệ thống phòng thủ tên lửa, đặc biệt là ở Ukraine. Putin muốn nhanh chóng chuyển hóa lợi thế này thành những thắng lợi quân sự và chính trị cụ thể.
Sự vội vàng này xuất phát từ nhận thức rằng lợi thế hiện tại chỉ là tạm thời. Các nguồn lực khổng lồ đang được phương Tây đổ vào để giải quyết vấn đề này về lâu dài. Mục tiêu là cân bằng lại sự bất đối xứng hiện tại bằng cách tăng số lượng và tầm bắn của hệ thống phòng thủ tên lửa, đồng thời tăng cường khả năng tên lửa của chính Ukraine. Điều này có nghĩa là Putin phải giáng cho Ukraine một thất bại không thể khắc phục trước khi cán cân lực lượng thay đổi.
Niềm tin rạn nứt trong giới tinh hoa Nga
Bên cạnh áp lực từ bên ngoài, tâm trạng ngày càng xấu đi trong nội bộ nước Nga cũng đang thúc đẩy Putin. Nhóm tin tặc Black Mirror gần đây đã công bố thư từ của German Gref, người đứng đầu ngân hàng Sberbank, tiết lộ những dự báo đáng lo ngại.
Vào tháng 4, các nhà phân tích của Sberbank đã đưa ra kịch bản về diễn biến cuộc chiến, trong đó xác suất Nga giành chiến thắng quyết định chỉ được ước tính là 7%. Khả năng đạt được hòa bình có lợi cho Nga cũng chỉ là 12%. Tất cả các lựa chọn khác đều được đánh giá là bất lợi cho Moscow. Đáng chú ý, những kết luận này còn được đưa ra trước khi Ukraine tăng cường các cuộc tấn công tầm trung, phong tỏa một phần Crimea, gây ra khủng hoảng xăng dầu và phá hủy các trung tâm hậu cần quan trọng của Nga.
Điều đáng nói ở đây không phải là khả năng dự báo của các nhà phân tích Nga, mà là việc họ không ngần ngại thể hiện sự hoài nghi về một chiến thắng mà Putin luôn khẳng định chắc chắn.
Gần đây, Andrei Klepach, kinh tế trưởng của ngân hàng VEB, đã bị sa thải sau khi dám tuyên bố tại một buổi gặp mặt đồng nghiệp rằng Nga không có cơ hội thắng cuộc cạnh tranh với Mỹ và Trung Quốc, và triển vọng của nước này trong một số khía cạnh còn tồi tệ hơn cả Ukraine.
Klepach là một chuyên gia có kinh nghiệm sâu rộng, từng đứng đầu bộ phận dự báo kinh tế vĩ mô tại Bộ Phát triển Kinh tế dưới thời Gref và sau đó giữ chức thứ trưởng.
Khi ông đưa ra tuyên bố vào tháng 5, chúng không gây sốc cho ai, bởi dường như phản ánh quan điểm của một số lượng đáng kể các nhà kinh tế Nga. Tuy nhiên, khi thông tin này được công khai, người bi quan này đã phải chịu sự trừng phạt. Điều này cho thấy điện Kremlin đang chuẩn bị cho một cuộc chiến khốc liệt hơn nữa, và bất kỳ cảm giác thất bại nào cũng đều không thể chấp nhận được trong bối cảnh hiện tại.
Bước ngoặt lịch sử
Giới phân tích phương Tây đang nỗ lực giải mã những gì đang diễn ra trong giới lãnh đạo Nga khi nước này bước vào vòng leo thang mới. Họ muốn hiểu rõ mức độ nhận thức về những hậu quả tiềm tàng, và liệu niềm tin vào thành công của điện Kremlin có thực sự vững chắc hay không.
Hay đó chỉ là ảo vọng của một nhân vật đã tự đẩy mình và đất nước vào một ngõ cụt lịch sử không lối thoát? Câu trả lời có thể sẽ định hình lại không chỉ tương lai của Nga mà còn cả trật tự thế giới trong những năm tới.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
