
Phán quyết của tòa án là một bước lùi đối với nỗ lực gây áp lực của Tổng thống Trump lên người đứng đầu Fed © REUTERS/Jonathan Ernst
Thẩm phán chỉ trích các động thái của chính quyền
Trong văn bản giải trình, vị thẩm phán đã đưa ra những nhận định vô cùng khắt khe đối với hành động của chính phủ. Tòa án cho rằng có nhiều dấu hiệu cho thấy các lệnh triệu tập này thực chất chỉ là một "vỏ bọc" nhằm mục đích chính trị. Mục tiêu cuối cùng là ép buộc ông Jerome Powell phải hạ lãi suất hoặc phải từ chức.
Đáng chú ý, thẩm phán nhấn mạnh rằng phía chính quyền đã không đưa ra được bất kỳ bằng chứng xác thực nào cho thấy ông Powell vi phạm pháp luật. Điều này khiến các yêu cầu pháp lý từ Bộ Tư pháp trở nên thiếu cơ sở và mang tính chất áp đặt. Phán quyết này bảo vệ sự độc lập cốt yếu của ngân hàng trung ương trước những can thiệp chính trị trực tiếp.
Trước đó, vào tháng 1, chính Chủ tịch Fed đã công khai thông tin về việc mình bị triệu tập. Bộ Tư pháp thậm chí còn đưa ra những đe dọa về việc truy tố hình sự đối với ông. Các cáo buộc thời điểm đó tập trung vào những vấn đề sau:
- Nghi vấn ông Jerome Powell đưa ra lời khai sai sự thật trước Thượng viện.
- Các nội dung liên quan đến dự án cải tạo kéo dài nhiều năm tại trụ sở của ngân hàng trung ương ở Washington.
- Yêu cầu cung cấp toàn bộ tài liệu nội bộ về chi phí và quy trình thực hiện việc sửa chữa tòa nhà.
Ông Powell đã kiên quyết bác bỏ mọi cáo buộc này và khẳng định sự minh bạch trong quá trình điều hành. Cuộc chiến pháp lý này là đỉnh điểm của những mâu thuẫn âm ỉ giữa Nhà Trắng và Fed trong suốt thời gian qua.
Áp lực hạ lãi suất từ Tổng thống Trump
Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần công khai tấn công người đứng đầu Fed trên các phương tiện truyền thông. Ông liên tục thúc ép ngân hàng trung ương phải giảm mạnh lãi suất cơ bản để tạo đà tăng trưởng cho nền kinh tế Mỹ. Dù Fed đã thực hiện một số bước giảm lãi suất gần đây, nhưng đối với ông Trump, bấy nhiêu vẫn là chưa đủ.
Sự độc lập trong các quyết định chính sách tiền tệ của Fed là điều khiến Tổng thống không hài lòng. Ông thường xuyên dùng những lời lẽ nặng nề để chỉ trích ông Powell, thậm chí đã từng đề cập đến ý định sa thải vị chủ tịch này. Tuy nhiên, một nỗ lực cách chức chính thức vẫn chưa bao giờ được thực hiện do những rào cản pháp lý phức tạp.
Nhiệm kỳ của ông Jerome Powell trên cương vị người chèo lái ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới sẽ kết thúc vào tháng 5 tới. Theo nguyện vọng của Tổng thống Trump, cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh đã được lựa chọn để thay thế vị trí này. Tuy nhiên, sự thay đổi nhân sự này vẫn cần phải chờ đợi cái gật đầu từ Thượng viện Mỹ.
Nhiều chuyên gia kinh tế và các nhà phê bình đang bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về tương lai của Fed. Họ lo sợ rằng dưới sự dẫn dắt của một nhân vật do Tổng thống chỉ định trực tiếp, tính độc lập của ngân hàng trung ương có thể bị lung lay. Nếu Fed không còn giữ được sự khách quan, các quyết định kinh tế quan trọng có rủi ro bị thao túng bởi các mục tiêu chính trị ngắn hạn.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo AP

