Áp lực mới từ Washington
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã tuyên bố áp đặt các gói trừng phạt kinh tế bổ sung đối với Iran. Quyết định này được Washington kỳ vọng sẽ tạo thêm sức ép đáng kể lên chính quyền Tehran, buộc nước này phải thay đổi hành vi trong khu vực và chương trình hạt nhân của mình.
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích chính sách đối ngoại lại tỏ ra hoài nghi. Họ cho rằng mối đe dọa này dường như "thiếu sắc bén" bởi những biện pháp cụ thể mà Mỹ sẽ áp dụng vẫn còn chưa rõ ràng.
Bên cạnh đó, việc tìm kiếm sự đồng thuận và ủng hộ từ các đối tác quốc tế cũng đang là một trở ngại lớn đối với chính quyền Trump.
Chính sách ngoại giao "thất thường" và sự cô lập
Thực tế cho thấy, chính sách đối ngoại được mô tả là "ngắn hạn và thất thường" của Trump đã khiến không ít đồng minh truyền thống của Mỹ cảm thấy xa lánh. Từ những tuyên bố gây tranh cãi về an ninh khu vực cho đến các chính sách thuế quan đơn phương, uy tín của Washington trên trường quốc tế đã ít nhiều bị suy giảm nghiêm trọng.
Trong bối cảnh đó, giới lãnh đạo Iran dường như không quá bận tâm trước những động thái mới từ Mỹ.
Thậm chí, họ còn tìm cách tận dụng tình hình hiện tại để củng cố vị thế của mình trong khu vực. Đáng chú ý, các cường quốc khác như Trung Quốc, Nga và Ấn Độ vẫn giữ thái độ khá bình thản, không có động thái rõ ràng nào ủng hộ hay phản đối chính sách của Mỹ.
Những hệ lụy khó lường từ chiến lược mới
Mặc dù động thái áp đặt trừng phạt có thể giúp ngăn chặn các cuộc tấn công quân sự trực tiếp của Mỹ vào Iran, và ngược lại, tránh được các đòn trả đũa từ Iran nhắm vào các quốc gia Vùng Vịnh, nhưng đây không hẳn là một tin tốt lành hoàn toàn. Giá năng lượng dự kiến sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, gây thêm gánh nặng cho nền kinh tế toàn cầu vốn đang đối mặt với nhiều thách thức.
Trong nội bộ Iran, chính quyền vẫn tiếp tục các chính sách gây áp lực lên người dân.
Tại Mỹ, dù chính quyền Trump coi đây là một sự điều chỉnh chiến lược, nhưng chỉ những người hâm mộ trung thành nhất mới tin rằng Tổng thống có thể kiểm soát mọi thứ bằng những lời lẽ mạnh mẽ của mình. Thực tế, người dân Mỹ đang phải gánh chịu hậu quả từ giá cả leo thang, không chỉ riêng thực phẩm.
Điều chỉnh chiến lược hay bế tắc lựa chọn?
Sự điều chỉnh trong chính sách của Trump không giải quyết được vấn đề cốt lõi mà ông đang đối mặt.
Washington hiện chỉ có hai lựa chọn không mấy khả quan: hoặc là rút lui hoàn toàn khỏi các vấn đề liên quan đến Iran, hoặc là tìm kiếm một giải pháp ngoại giao thỏa hiệp, trong đó Iran có thể được phép thu phí quá cảnh qua eo biển Hormuz.
Việc sử dụng quân sự gần như là một lựa chọn bất khả thi. Một cuộc tấn công trên bộ liên quan đến Iran chắc chắn sẽ dẫn đến những hậu quả thảm khốc, vượt xa khả năng kiểm soát và chấp nhận của bất kỳ bên nào. Điều này cho thấy động thái áp trừng phạt kinh tế hiện tại là một sự thừa nhận ngầm rằng xung đột với Iran khó có thể giải quyết dứt điểm bằng biện pháp quân sự hay ngoại giao trong ngắn hạn.
Thay vào đó, các biện pháp trừng phạt kinh tế dài hạn được kỳ vọng sẽ từ từ làm suy yếu nền kinh tế và buộc chính quyền Iran phải nhượng bộ trên bàn đàm phán.
Liệu "chiến lược kinh tế" này có thực sự mang lại kết quả như Washington mong muốn, hay chỉ là một giải pháp tạm thời trong bối cảnh thiếu vắng những lựa chọn tốt hơn?
Tình hình Iran tiếp tục là một điểm nóng phức tạp trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Dù Tổng thống Trump đã điều chỉnh chiến lược bằng cách tập trung vào các biện pháp trừng phạt kinh tế, hiệu quả và khả năng tập hợp đồng minh vẫn còn là dấu hỏi lớn.
Thế giới đang theo dõi liệu cách tiếp cận này có thể thay đổi cục diện, hay chỉ đơn thuần kéo dài một cuộc đối đầu không lối thoát, với những hệ lụy khó lường cho cả khu vực và nền kinh tế toàn cầu.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
