Trên thực tế, ông Trump đã không ít lần khẳng định Mỹ không cần bất kỳ sự hỗ trợ nào từ các quốc gia khác. Thậm chí, trong nhiều năm qua, ông đã dành không ít thời gian để chỉ trích và làm mất lòng các đối tác chiến lược lâu đời nhất. Sự thay đổi thái độ đột ngột này đang khiến giới quan sát quốc tế đặc biệt chú ý.
Vào Chủ nhật vừa qua, tổng thống Mỹ bắt đầu tăng cường các lời kêu gọi hỗ trợ một cách công khai. Phát biểu trên chuyên cơ Air Force One, ông nhấn mạnh rằng sự hiện diện của các quốc gia khác trong việc giám sát khu vực này là điều cần thiết. Ông cũng lưu ý rằng phần lớn lượng dầu mỏ mà Trung Quốc nhập khẩu đều phải đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này.
Lời kêu gọi vai trò của NATO và các đồng minh
Trong các phát biểu gần đây, ông Trump đặc biệt nhấn mạnh rằng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nên có những hành động can thiệp cụ thể. Ông nhắc lại việc Mỹ đã sát cánh cùng NATO trong vấn đề Ukraine như một lý lẽ để yêu cầu sự đáp đền. Ông cho rằng việc giữ cho eo biển Hormuz luôn thông thoáng chỉ là một "việc nhỏ" mà các quốc gia nên chung tay thực hiện.
[Trump và các cộng sự đang đối mặt với áp lực lớn từ tình hình giá cả leo thang và căng thẳng địa chính trị]
Tại một cuộc họp ở Nhà Trắng hôm thứ Hai, tổng thống đã công khai chỉ trích những đồng minh mà ông cho là thiếu nhiệt tình. Ông bày tỏ sự thất vọng đối với những quốc gia đã nhận được sự bảo vệ của Mỹ trong nhiều năm nhưng lại tỏ ra do dự vào thời điểm hiện tại. Đối với ông Trump, mức độ nhiệt tình và cam kết của các đồng minh là thước đo quan trọng cho mối quan hệ song phương.
Dù tuyên bố đã nhận được một số phản hồi tích cực, nhưng ông Trump lại từ chối nêu tên cụ thể bất kỳ quốc gia nào đã cam kết gửi viện trợ. Điều này đặt ra dấu hỏi lớn về tính xác thực của các thông tin trên, nhất là khi chưa có quốc gia nào công khai xác nhận kế hoạch can thiệp quân sự hay hỗ trợ hậu cần tại khu vực này.
Sự mâu thuẫn trong các phát ngôn tiền hậu bất nhất
Nhìn lại những phát ngôn chỉ trong vòng vài tuần qua, có thể thấy một sự mâu thuẫn sâu sắc trong cách tiếp cận của tổng thống Mỹ. Vào đầu tháng 3, khi Tây Ban Nha từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ không quân, ông Trump đã ngay lập tức buông lời coi thường. Ông khẳng định quốc gia này không có bất kỳ điều gì mà Mỹ cần, ngoại trừ "những con người tuyệt vời nhưng thiếu những nhà lãnh đạo tài ba".
Tình hình tương tự cũng xảy ra với Vương quốc Anh vào ngày 7 tháng 3. Khi London cân nhắc việc điều động tàu sân bay đến khu vực, ông Trump đã đăng tải trên mạng xã hội rằng sự trợ giúp đó là hoàn toàn không cần thiết. Ông thậm chí còn mỉa mai Thủ tướng Keir Starmer rằng Mỹ không cần những người chỉ xuất hiện sau khi chiến thắng đã được định đoạt.
Đến ngày 9 tháng 3, ông Trump vẫn giữ thái độ tự tin khi tuyên bố rất vinh dự được đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz một mình. Ông lập luận rằng vì các quốc gia như Trung Quốc hưởng lợi nhiều nhất từ tuyến đường này, nên họ mới là bên cần lo lắng. Sự tự tin này dường như đã bốc hơi hoàn toàn khi áp lực thực tế bắt đầu đè nặng lên vai chính quyền Mỹ.
Tàu hải quân UAE tuần tra cạnh tàu chở hàng tại eo biển Hormuz, minh chứng cho sự căng thẳng tại tuyến đường thủy chiến lược này
Áp lực lên các đối tác quốc tế
Sự thay đổi quan điểm nhanh chóng của ông Trump thể hiện rõ nhất qua cách ông đối xử với các lãnh đạo đồng minh hiện nay. Ông đã công khai chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì đã không lập tức cam kết hỗ trợ lực lượng Mỹ. Những yêu cầu khắt khe và mang tính áp đặt của ông đang tạo ra một bầu không khí căng thẳng trong quan hệ ngoại giao giữa các nước phương Tây.
Danh sách những lần ông làm mất lòng đồng minh trong nhiệm kỳ này đang ngày một dài thêm, bao gồm:
- Gây áp lực buộc Đan Mạch phải giao nộp lãnh thổ Greenland dưới đe dọa can thiệp quân sự.
- Đưa ra những phát ngôn mang tính khiêu khích về việc biến Canada thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ.
- Áp đặt các biện pháp thuế quan cứng rắn lên hàng hóa của các quốc gia đồng minh thân cận nhất.
- Thường xuyên chỉ trích các thành viên NATO là "kẻ ăn bám" và coi nhẹ những hy sinh của binh lính liên quân tại Afghanistan.
Hệ quả của lối ngoại giao đơn phương
Việc ông Trump từng khẳng định "chưa bao giờ thực sự yêu cầu bất cứ điều gì từ NATO" giờ đây đang trở thành rào cản lớn cho chính ông. Những bình luận xúc phạm đến sự hy sinh của binh lính đồng minh trong quá khứ đã để lại những vết thương lòng khó chữa lành. Giờ đây, khi ông quay lưng và yêu cầu họ hy sinh thêm một lần nữa cho một cuộc chiến do chính ông thúc đẩy, sự nhiệt tình chắc chắn sẽ không còn như trước.
Mặc dù vậy, các quốc gia đồng minh vẫn có thể cảm thấy bị buộc phải can thiệp do tầm quan trọng kinh tế của eo biển Hormuz. Bất kỳ sự tắc nghẽn nào tại đây cũng có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế của mọi quốc gia. Tuy nhiên, sự thay đổi đột ngột này đã cho thấy tổng thống Mỹ có lẽ đang phải gánh vác một khối lượng công việc vượt quá khả năng dự tính ban đầu.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo CNN
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
