Trong khi cuộc chiến với Nga kéo dài và ngày càng khốc liệt, quân đội Ukraina đã chuyển mình thành một lực lượng chiến đấu công nghệ cao, dựa trên drone, robot và sáng tạo chiến thuật. Le Point dành trang nhất và hồ sơ cho chủ đề này.
Một chiến binh thuộc tiểu đoàn drone Corsar của lữ đoàn thủy quân lục chiến độc lập 38 chuẩn bị phóng một chiếc drone thám sát Leleka do Ukraina sản xuất, ở gần tiền tuyến vùng Donetsk ngày 22/05/2026. REUTERS - Anatolii Stepanov
Ukraina, từ biểu tượng kháng chiến đến mô hình quân sự mới của châu Âu
Xã luận của Le Point đặt vấn đề « Nếu Ukraina giải phóng châu Âu ? ».
Với lòng tự hào, táo bạo và tính sáng tạo: Tấm gương kháng chiến của người Ukraina nên là nguồn cảm hứng cho một châu Âu đôi khi thiếu tự tin. Hồi năm 2022, André Markowicz, dịch giả các tác phẩm của Dostoïevski và Gogol, đã có bài tiểu luận mang tựa đề như trên.
Ông hy vọng qua cuộc chiến này người Nga có thể nhìn thấy sự thật cụ thể và tống khứ Vladimir Putin, mà theo ông là « nỗi nhục của nước Nga ». Chẳng ai biết Markowicz có lý hay không, hoặc là khi nào giả thiết của ông thành hiện thực.
Ngược lại, một Ukraina bị tàn sát, bị Vladimir Putin tiếp tục trút hỏa tiễn vẫn ngẩng cao đầu, có thể là người giải phóng phương Tây theo một cách khác, về tâm lý.
Trước hết là tinh thần kháng chiến. Người Ukraina mà vào sáng sớm 24/02/2022 không ai đặt cược một xu nhỏ, đã dạy cho châu Âu rằng không nên lùi bước. Sự xuống dốc mà châu Âu thường than thở dù sao cũng không tệ bằng bị xâm lăng.
Đặc phái viên Boris Mabillard của Le Point đã xuôi ngược những con đường và chiến hào của đất nước này từ bốn năm qua, thuật lại những thành tích của các chiến binh Kiev, và cả sức sống của hậu phương.
Lãnh vực quốc phòng được tự do hóa, hàng trăm start-up nở rộ, sáng chế ra các drone và robot với tốc độ đáng nể, vượt qua bộ máy Nhà nước Nga. Không chỉ có Thung lũng Silicon, người ta còn sáng tạo ở thung lũng Dniepr.
Liệu cú sốc từ phép lạ Ukraina có đánh thức lương tâm và làm thay đổi lịch sử châu Âu hay không ?
Chiến trường Pokrovsk, nơi đối đầu của drone và robot
Phóng sự của Le Point tả lại một cảnh phía sau mặt trận Pokrovsk, một chiếc xe tải nhẹ màu nhà binh ẩn trong bụi rậm, phủ một tấm bạt đen. Khi cửa cuốn phía sau mở lên, thay cho băng ghế ngồi là một bộ điều khiển phòng không công nghệ cao.
Hai quân nhân theo dõi tất cả những vật thể bay trên bầu trời, từ phi cơ đến drone ta, drone địch, hỏa tiễn, bom lượn, chim chóc và cả những túi ni lông bị gió thổi bay.
Họ chỉ chú tâm đến drone Shahed, và có loại vũ khí mà tất cả các nước vùng Vịnh đang thèm muốn : drone đánh chặn P1-Sun. Từ tháng Giêng đến nay, các drone P1-Sun đã hạ được trên 4.000 Shahed đánh vào Ukraina. Nghi ngờ đã bị nhận ra vị trí, chỉ trong năm phút họ đã thu dọn chiến trường và chiếc xe biến mất.
Chiến tranh bây giờ không hề giống như các trận đánh bộ binh, pháo và xe tăng như hồi đầu cuộc xâm lăng tháng 2/2022. Cuộc chiến drone đủ loại đã giúp người Ukraina chống lại kẻ xâm lược Nga vượt trội về người và vũ khí.
Tháng Tư, lần đầu tiên Nga bị mất đất, nhưng đồng thời ít nhất 209 thường dân Ukraina thiệt mạng và 1.146 bị thương, là tháng đẫm máu nhất. Hôm 24/05, Nga dùng hỏa tiễn đạn đạo siêu thanh Oreshnik đến lần thứ ba trong một cuộc tấn công phối hợp vào Kiev và vùng phụ cận làm ít nhất 4 người chết và khoảng 100 bị thương, hệ thống xử lý nước, mấy chục tòa nhà, nhiều trường học và một ngôi chợ bị hư hại.
Nữ thủ tướng Ioulia Svyrydenko phẫn nộ viết : « Không thể đánh bại Ukraina, chịu tổn thất quân sự và kinh tế to lớn, nhà độc tài Nga già nua chẳng biết làm gì khác ».
Kiev khẳng định ưu thế trong cuộc chiến công nghệ với Nga
Hiện nay các drone tấn công lẫn nhau trên trời và dưới đất, chiến trường Ukraina trở thành phòng thí nghiệm cho những cuộc chiến tương lai.
Từ đầu năm nay, mỗi lữ đoàn đều có một tiểu đoàn chuyên trách về drone. Quân đoàn Phản ứng Nhanh số 7 của binh chủng nhảy dù có một tiểu đoàn đi đầu trong sáng tạo với các drone, cánh tay cơ học và hệ thống robot. Chiến tuyến thậm chí biến mất, được thay bằng « kill zone » (tử địa), khu vực rộng vài chục cây số vuông bị các drone sát thủ quần thảo, mọi sự di chuyển đều dẫn đến cái chết. Hậu quả là ngày càng khó luân chuyển binh lính, Ukraina dùng drone để tiếp tế nhưng vẫn phải cần đến thiết giáp.
Thám sát, oanh tạc, gài mìn, hậu cần, tải thương, phòng không…các drone hoạt động trong mọi lãnh vực ; nhưng thách thức hiện nay là làm sao để các « viên ngọc công nghệ » trang bị trí thông minh nhân tạo này tương tác với nhau.
Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 13/04 khẳng định lần đầu tiên trong lịch sử một vị trí địch đã bị drone và robot chiếm lĩnh.
Tuy có phóng đại phần nào, nhưng đúng là các drone không chiến đã giúp bắt giữ lính Nga : Một video cho thấy một nhóm quân Nga bị drone đe dọa đã phải tuân theo những mệnh lệnh từ loa phóng thanh. Sắp tới sẽ là những trận đánh không có binh lính ? Một sĩ quan Ukraina cho biết đã bắt đầu sử dụng robot tác chiến, vấn đề còn lại chỉ là thời gian.
Từ « kill zone » đến xa lộ tử thần
Courrier International dẫn Defense Express và Kyiv Post cho biết từ nhiều tuần qua, lực lượng Ukraina oanh kích không ngơi nghỉ trục đường chiến lược M14 dẫn đến Crimée.
Các drone loại mới mang tên Hornet, hợp tác với công ty Mỹ Swift Beat, tầm bay 200 kilomet đã phá hủy mấy chục xe tải nặng, xe bồn và thiết bị quân sự. Trên tuyến đường dọc theo biển Azov, la liệt xe quân sự Nga bị cháy thành than khiến M14 được mệnh danh là « xa lộ tử thần ».
The Economist nhận định Ukraina đang thắng trong cuộc chiến. Theo tất cả tiêu chí thông thường, Kiev lẽ ra đã phải thua.
Ukraina đang chận lại một đối thủ có dân số gấp 4,5 lần, diện tích đất gấp 28 lần và nền kinh tế lớn hơn gấp 12 lần. Mỗi tháng có đến 35.000 lính Nga thương vong, mục tiêu của Ukraina là nâng lên 50.000.
Matxcơva có thể nướng quân đến bao giờ ?Nguồn: RFI
Ý kiến bạn đọc