Việc đón bố mẹ sang Đức đoàn tụ là mong muốn của rất nhiều người Việt đang sinh sống tại đây. Tuy nhiên, giữa “mong muốn” và “luật pháp Đức” luôn tồn tại một khoảng cách rất lớn.
Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Bài viết này dựa trên quá trình tìm hiểu Luật Cư trú Đức (Aufenthaltsgesetz) và thực tế áp dụng tại các Sở ngoại kiều, nhằm cung cấp cái nhìn đúng đắn để mọi người tránh hiểu sai cũng như mất thời gian, tiền bạc không cần thiết.
Nguyên tắc của luật đoàn tụ gia đình Đức
Việc đoàn tụ gia đình được quy định tại Chương 2, Mục 6 của Luật Cư trú Đức. Theo điều §27, luật pháp Đức bảo vệ quyền đoàn tụ gia đình. Tuy nhiên, trên thực tế, luật ưu tiên rất rõ ràng vợ/chồng và con cái dưới 18 tuổi. Cha mẹ là người trưởng thành không thuộc diện đoàn tụ mặc nhiên.
Sự thật quan trọng: đón bố mẹ sang Đức không dễ
Đức không có chính sách bảo lãnh cha mẹ phổ biến như một số quốc gia khác. Trên thực tế, việc này không phải cứ muốn là làm được, mà chỉ được xét trong những trường hợp rất đặc biệt và tỷ lệ bị từ chối khá cao.
Phân biệt giữa thăm thân và định cư
- Visa thăm thân (Schengen): Cho phép ở tối đa 90 ngày trong mỗi 180 ngày với thủ tục đơn giản hơn. Đây không phải là diện định cư lâu dài.
- Đoàn tụ lâu dài: Thuộc diện xét duyệt đặc biệt, phụ thuộc vào từng hồ sơ, từng bang và từng hoàn cảnh cụ thể.
Các trường hợp có thể đón bố mẹ
Trường hợp 1: hoàn cảnh đặc biệt (§36 AufenthG – Härtefall)
Đây là con đường phổ biến nhất nhưng cũng khó nhất. Để áp dụng, người nộp đơn phải chứng minh một “trường hợp đặc biệt nghiêm trọng” (Außergewöhnliche Härte).
- Ví dụ: Bố mẹ bệnh nặng không thể tự chăm sóc, không còn người thân nào khác tại Việt Nam, hoặc hoàn toàn phụ thuộc vào con cái ở Đức.
- Lưu ý quan trọng: Nếu mục đích chỉ là đón bố mẹ sang để chăm sóc tốt hơn, hồ sơ thường sẽ bị từ chối. Sở ngoại kiều thường cho rằng có thể hỗ trợ từ xa thay vì cấp phép đoàn tụ.
Trường hợp 2: lao động tay nghề cao hoặc Blue Card
Nếu bạn thuộc nhóm Blue Card EU hoặc là lao động tay nghề cao trong các lĩnh vực như IT, kỹ sư, bác sĩ, hồ sơ có thể được xem xét linh hoạt hơn trong một số trường hợp. Các điều kiện bao gồm thu nhập cao, ổn định, khả năng tự lo 100% tài chính, có nhà ở phù hợp và bảo hiểm y tế cho bố mẹ. Tuy nhiên, đây vẫn không phải là quyền được đoàn tụ tự động.
Trường hợp có con mang quốc tịch Đức
Theo điều §28 của Luật Cư trú Đức, trường hợp này chỉ áp dụng khi con là công dân Đức và dưới 18 tuổi. Khi đó, cha hoặc mẹ có thể được ở Đức để chăm sóc con.
Khi con đã trên 18 tuổi, quyền tự động đoàn tụ không còn. Việc xét duyệt chỉ được thực hiện nếu có trường hợp đặc biệt theo điều §36 AufenthG. Điều này chỉ áp dụng cho cha/mẹ của đứa trẻ, không áp dụng cho ông bà hoặc người thân khác.
Điều kiện bắt buộc đối với người bảo lãnh tại Đức
Theo điều §29 AufenthG, người bảo lãnh tại Đức cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Có giấy tờ cư trú hợp lệ (visa dài hạn, định cư hoặc quốc tịch).
- Có hợp đồng lao động ổn định.
- Có thu nhập đủ để nuôi thêm bố mẹ.
- Có nhà ở đủ diện tích.
- Có bảo hiểm y tế cho người được bảo lãnh.
Điều kiện nhà ở thực tế
Trên thực tế, điều kiện về nhà ở yêu cầu khoảng 12–15m² diện tích sống cho mỗi người, tùy thuộc vào từng bang. Người được bảo lãnh cần có chỗ ở riêng và phải đăng ký cư trú (Anmeldung).
Tài chính và bảo hiểm y tế là yếu tố quan trọng
Tài chính và bảo hiểm y tế là những yếu tố then chốt, thường là lý do nhiều hồ sơ bị từ chối.
- Bảo hiểm y tế: Người lớn tuổi thường khó tham gia bảo hiểm công và phải mua bảo hiểm tư nhân, với chi phí có thể từ 500€ đến hơn 1.000€ mỗi tháng.
- Thu nhập: Sau khi trừ đi các chi phí sinh hoạt, nhà ở và bảo hiểm, người bảo lãnh vẫn phải chứng minh đủ khả năng tài chính để nuôi thêm bố mẹ.
Nếu đang nhận các khoản hỗ trợ như Bürgergeld hoặc Sozialhilfe, hồ sơ gần như chắc chắn sẽ bị từ chối.
Hồ sơ từ phía Việt Nam
- Hộ chiếu.
- Giấy khai sinh hoặc các giấy tờ chứng minh quan hệ.
- Hồ sơ gia đình.
- Hồ sơ y tế (nếu thuộc diện đặc biệt).
Cơ quan quyết định cuối cùng
Dù đã đáp ứng đủ các điều kiện, không có gì đảm bảo chắc chắn về việc được cấp phép đoàn tụ. Quyết định cuối cùng thuộc về Ausländerbehörde (Sở ngoại kiều). Mỗi bang có thể có cách áp dụng khác nhau và cơ quan này có thể yêu cầu bổ sung hồ sơ bất kỳ lúc nào.
Thời gian xét duyệt thực tế
Thời gian xét duyệt không cố định, thường kéo dài từ 6 tháng đến hơn 1 năm, tùy thuộc vào từng hồ sơ cụ thể và từng bang.
Cảnh báo về các dịch vụ quảng cáo
Hiện nay có nhiều dịch vụ quảng cáo với những lời hứa hẹn như “bao đậu đoàn tụ bố mẹ” hay “cam kết 100% visa”.
Tuy nhiên, trên thực tế, không có gì đảm bảo 100%, không có “cửa sau” hợp pháp nào để lách luật. Người nộp đơn có thể mất tiền nhưng không đạt được kết quả mong muốn.
Nguyễn Cẩm Chi ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
