Ngày 6/5 đánh dấu tròn một năm cầm quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Nguồn: Tân Hoa xã)
Trong một loạt các cuộc phỏng vấn lớn gần đây, ông Merz đã dành nhiều thời gian để nhìn lại chặng đường 365 ngày qua. Các chuyên gia phân tích từ DW đặt dấu hỏi lớn về việc liệu đây là một chiến dịch truyền thông kỷ niệm hay là nỗ lực để xoa dịu những bất ổn đang bủa vây chính phủ. Dư luận đang theo dõi sát sao từng bước đi của ông để xem liệu vị thủ tướng này có thể trụ vững hay không.
Sức ép từ một liên minh mong manh
Xuất hiện trên chương trình talk show của Caren Miosga, ông Merz thẳng thắn thừa nhận sự bất mãn đang dâng cao trong nội bộ đảng CDU và CSU. Những thỏa hiệp đau đớn mà liên minh cầm quyền buộc phải chấp nhận đã khiến tỷ lệ ủng hộ cá nhân của ông rơi xuống mức thấp kỷ lục. Điều này tạo nên một bầu không khí căng thẳng ngay trong chính đội ngũ lãnh đạo của đất nước.
Thực tế, những sóng gió đã xuất hiện ngay từ những ngày đầu tiên ông Merz đặt chân vào văn phòng thủ tướng. Cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội Liên bang (Bundestag) vào tháng 5/2025 đã trở thành một cột mốc lịch sử nhưng không mấy vui vẻ. Lần đầu tiên, một ứng viên Thủ tướng Đức không thể giành được đa số tuyệt đối ngay trong vòng bỏ phiếu đầu tiên.
Việc phải bước vào vòng bỏ phiếu thứ hai mới có thể trở thành Thủ tướng thứ 10 của Đức đã bộc lộ rõ sự yếu thế của "liên minh lớn". Với số ghế sát nút, chính phủ của ông Merz luôn hoạt động trong trạng thái mong manh. Mọi quyết sách đưa ra đều phải trải qua quá trình thương lượng gay gắt và đầy rủi ro.
Lời hứa về một mùa thu cải cách chưa thành hiện thực
Vào mùa hè năm ngoái, ông Merz từng khiến cử tri kỳ vọng với tuyên bố về một "Mùa Thu cải cách" đầy tham vọng. Ông cam kết sẽ tái cấu trúc toàn diện các trụ cột của nhà nước phúc lợi, tập trung vào những vấn đề cốt lõi. Tuy nhiên, sau nhiều tháng, những lời hứa này vẫn chưa mang lại kết quả cụ thể nào trên thực tế.
Kế hoạch của ông Merz bao gồm nhiều mục tiêu lớn nhằm hiện đại hóa đất nước:
- Tái cơ cấu hệ thống lương hưu để đảm bảo bền vững lâu dài.
- Cải tổ ngành y tế và dịch vụ điều dưỡng đang quá tải.
- Cắt giảm mạnh mẽ các thủ tục hành chính quan liêu gây cản trở doanh nghiệp.
- Đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông và chuyển đổi năng lượng.
Điểm sáng duy nhất trong chương trình nghị sự là việc thông qua quỹ đặc biệt trị giá 500 tỷ Euro cho cơ sở hạ tầng và khí hậu. Khoản ngân sách khổng lồ này được kỳ vọng sẽ cứu vãn hệ thống đường sắt và cầu đường đang xuống cấp của Đức. Dẫu vậy, sự phối hợp giữa Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil và Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche lại đang biến thành một cuộc đối đầu không hồi kết.
Bà Reiche đang nỗ lực khôi phục điện hạt nhân dân sự, một chính sách từng bị chính phủ của bà Angela Merkel khai tử từ lâu. Điều này gây ra sự chia rẽ sâu sắc khi các đối tác liên minh vẫn muốn giữ vững lộ trình năng lượng xanh cũ. Ông Merz dường như đang bị kẹt giữa những quan điểm trái ngược, khiến tiến trình cải cách bị đình trệ.
Áp lực đối ngoại và mối quan hệ sóng gió với Washington
Thủ tướng Đức Friedrich Merz gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng hồi tháng 6/2025. (Nguồn: EFE-EPA)
Trên đấu trường quốc tế, Thủ tướng Merz đang phải đối mặt với một "cơn đau đầu" mang tên Donald Trump. Những lo ngại về sự rạn nứt của NATO và liên minh xuyên Đại Tây Dương chưa bao giờ hiện hữu rõ rệt như lúc này. Phong cách lãnh đạo quyết liệt và khó lường của đương kim Tổng thống Mỹ đã đẩy quan hệ Đức - Mỹ vào thế khó.
Từng tin rằng mình có thể hợp tác tốt với ông Trump, nhưng thực tế đã khiến Thủ tướng Merz phải thất vọng. Mối quan hệ này chính thức đổ vỡ khi ông Merz công khai chỉ trích chiến lược của Washington đối với Iran. Phản ứng lại, Tổng thống Trump đã không ngần ngại đáp trả gay gắt trên mạng xã hội Truth Social.
Ông Trump cho rằng Thủ tướng Đức nên tập trung giải quyết các vấn đề trong nước thay vì can thiệp vào chính sách của Mỹ. Tổng thống Mỹ sau đó đã đưa ra hàng loạt biện pháp gây áp lực trực tiếp lên Berlin:
- Rút bớt 5.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức.
- Đe dọa tăng thuế đối với xe hơi và xe tải nhập khẩu từ châu Âu.
- Chỉ trích mạnh mẽ hiệu quả hoạt động của nền kinh tế Đức.
Tương lai bất định của chính trường Đức
Dù tình hình đầy khó khăn, ông Merz vẫn cố gắng duy trì tinh thần lạc quan về tương lai của Liên minh châu Âu (EU). Ông nhấn mạnh rằng việc giữ gìn sự đoàn kết của châu lục là ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Các chuyến thăm liên tục của ông tới các nước thành viên EU là minh chứng cho nỗ lực gắn kết này.
Nhà báo Michaela Küfner của DW nhận định rằng, năm đầu tiên của ông Merz tuy không làm nước Đức ổn định hơn nhưng đã giúp quốc gia này nhìn thẳng vào thực tế. Xã hội Đức bắt đầu nhận ra rằng không thể duy trì hiện trạng nếu thiếu đi những cải cách cấu trúc sâu rộng. Đây có thể coi là một bước tiến về mặt nhận thức của người dân và giới chính trị.
Câu hỏi lớn nhất lúc này là liệu ông Merz có thể chuyển hóa kiến thức kinh tế của mình thành những hành động chính trị hiệu quả hay không. Trong bối cảnh hiện tại, một cuộc khủng hoảng chính phủ tại Berlin là điều mà cả châu Âu đều không muốn chứng kiến. Sự ổn định của Đức chính là chìa khóa cho sự tồn vong của cả khối liên minh.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
Ý kiến bạn đọc