Sau 10 năm tự mình trải nghiệm cuộc sống ở Đức, mình dần nhận ra rằng, đôi khi con người ta rời đi không phải vì quê hương không đủ tốt. Người ta ra đi bởi muốn tìm thêm một môi trường khác, một nhịp sống khác, hoặc những giá trị mà trước đây mình chưa từng thật sự để ý.
Có một câu hỏi mà mình từng nghe rất nhiều lần, đôi khi từ người thân, bạn bè, cũng có lúc từ chính những người đang sống ở Việt Nam:
“Việt Nam có thiếu gì đâu, tại sao nhiều người vẫn muốn ra nước ngoài?”
Đúng vậy, Việt Nam mình đâu có thiếu những điều khiến người ta yêu thương và muốn quay về. Ở đó có gia đình, bạn bè, những món ăn quen thuộc, những con đường từng đi qua, tiếng nói thân thương và một nền văn hóa đã nuôi mình lớn lên từng ngày.
Việt Nam có những buổi sáng bắt đầu bằng một ly cà phê bên vỉa hè, có hàng quán mở cửa đến khuya, có những cuộc gặp gỡ chẳng cần hẹn trước. Có người thân ở gần để khi đau ốm còn có thể chạy sang thăm, có bạn bè sẵn sàng rủ nhau đi ăn chỉ bằng một tin nhắn ngắn ngủi.
Nhưng sau 10 năm tự mình trải nghiệm cuộc sống ở Đức, mình dần nhận ra rằng, đôi khi con người ta rời đi không phải vì quê hương không đủ tốt. Người ta ra đi bởi muốn tìm thêm một môi trường khác, một nhịp sống khác, hoặc những giá trị mà trước đây mình chưa từng thật sự để ý.
Và cũng có thể, chỉ khi bước ra khỏi nơi mình đã quá quen thuộc, người ta mới hiểu rõ hơn mình đang cần điều gì.
Sau 10 năm ở Đức, mình nhận ra điều gì?
Mình từng nghĩ rằng ra nước ngoài chủ yếu là để có thu nhập tốt hơn, có nhiều cơ hội hơn hoặc xây dựng một tương lai ổn định hơn.
Nhưng khi thật sự sống ở Đức, trải qua những ngày bình thường như đi làm, đi chợ, đưa con đến trường, làm các thủ tục giấy tờ hay đơn giản là bước ra ngoài đi dạo, mình nhận ra cuộc sống không chỉ được đo bằng tiền bạc.
Có những điều rất nhỏ, rất đời thường, nhưng lại ảnh hưởng lâu dài đến cảm giác bình yên của một gia đình.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Điều đầu tiên là không khí và môi trường sống
Điều khiến mình cảm nhận rõ nhất trong những năm đầu sống ở Đức chính là không khí.
Ở nhiều nơi tại Đức, môi trường sống khá sạch sẽ, không gian yên tĩnh và không khí trong lành.
Những hàng cây ven đường, công viên rộng, những con đường dành cho người đi bộ hay xe đạp khiến cuộc sống có cảm giác chậm lại.
Có những ngày cuối tuần, chỉ cần đưa gia đình ra ngoài đi bộ, hít thở không khí và nhìn mọi người thong thả tận hưởng thời gian, mình đã cảm thấy đó là một điều rất đáng quý.
Ở Việt Nam, có thể mình từng đi qua những con đường đông đúc, từng quen với tiếng xe cộ, khói bụi và nhịp sống vội vã đến mức không còn để ý. Nhưng khi sống xa quê hương, mình bắt đầu nhận ra môi trường xung quanh ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần nhiều như thế nào.
Một bầu không khí trong lành, một khu phố sạch sẽ, một công viên gần nhà hay một buổi chiều có thể đưa con ra ngoài chơi mà không phải quá lo lắng về xe cộ, đôi khi cũng là một phần của chất lượng cuộc sống.
Không phải ngày nào ở Đức cũng hoàn hảo.
Thời tiết có thể lạnh, mùa đông có những ngày âm u, mưa gió kéo dài khiến người Việt mới sang rất dễ nhớ nhà.
Nhưng vào những ngày nắng đẹp, khi ánh sáng chiếu xuống những hàng cây và mọi người cùng bước ra ngoài tận hưởng khoảng trời riêng, mình lại thấy cuộc sống nơi đây cũng có một vẻ bình yên rất đặc biệt.
Điều thứ hai là môi trường dành cho con cái
Một lý do khác khiến nhiều gia đình cân nhắc việc ra nước ngoài là tương lai của con cái.
Trẻ em ở Đức có cơ hội học tập trong một môi trường đa văn hóa.
Các em được tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ, nhiều nền văn hóa và nhiều cách suy nghĩ khác nhau. Trong lớp học, một đứa trẻ có thể lớn lên bên cạnh những người bạn đến từ nhiều quốc gia khác nhau.
Điều đó giúp các em sớm hiểu rằng thế giới không chỉ có một cách sống, một màu da hay một ngôn ngữ duy nhất.
Mình cũng cảm nhận được rằng trẻ em ở đây thường được khuyến khích phát triển khả năng riêng của mình.
Không phải em nào cũng cần phải đi theo cùng một con đường, cùng một cách học hay cùng một tiêu chuẩn thành công. Có em học tốt về khoa học, có em yêu thích nghệ thuật, có em khéo léo với nghề thủ công, có em lại nổi bật trong thể thao hoặc giao tiếp.
Mỗi đứa trẻ có thể cần một cách đồng hành khác nhau.
Đặc biệt, hệ thống trường công lập ở Đức không thu học phí.
Điều này giúp nhiều gia đình giảm bớt một phần áp lực tài chính trong quá trình nuôi dạy con. Tất nhiên, cha mẹ vẫn phải lo nhiều khoản chi phí khác, và giáo dục ở đâu cũng đòi hỏi sự quan tâm, thời gian cũng như trách nhiệm của gia đình.
Nhưng ít nhất, việc học tập trong trường công không tạo ra gánh nặng học phí giống như nhiều người vẫn hình dung khi nói về việc cho con đi học ở nước ngoài.
Nhìn lại Việt Nam, mình thấy nhiều gia đình cũng đang phải đầu tư rất nhiều cho việc học của con.
Ngoài giờ học chính khóa, con có thể học thêm văn hóa, học ngoại ngữ, học năng khiếu, học kỹ năng hoặc tham gia nhiều lớp khác nhau để không bị tụt lại phía sau.
Có những gia đình phải cố gắng rất nhiều để dành dụm tiền cho con học trường tốt hơn. Những trường quốc tế thậm chí có thể lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi năm, một con số không hề nhỏ đối với phần lớn các gia đình.
Mình không cho rằng giáo dục ở Đức tốt hơn tuyệt đối hay giáo dục ở Việt Nam không có giá trị.
Việt Nam có những thế mạnh riêng, có nhiều thầy cô tận tâm, có những đứa trẻ rất giỏi giang và giàu nghị lực. Nhưng môi trường học tập, cách nhìn về trẻ em và áp lực mà mỗi gia đình phải gánh có thể rất khác nhau.
Với một người làm cha mẹ, đôi khi điều quan trọng không phải là con mình học ở đâu danh tiếng nhất, mà là con có được lớn lên trong một môi trường phù hợp, được tôn trọng và có cơ hội tìm ra khả năng của chính mình hay không.
Điều thứ ba là sự yên tâm về thực phẩm
Một điều khác mà trước đây mình không nghĩ quá nhiều, nhưng càng sống lâu ở Đức càng cảm nhận rõ, đó là vấn đề an toàn thực phẩm.
Mình khá yên tâm khi mua thực phẩm ở đây vì quy trình kiểm soát được thực hiện tương đối chặt chẽ.
Từ các sản phẩm trong siêu thị cho đến những mặt hàng dành cho trẻ em, người tiêu dùng có cơ chế để được bảo vệ khi sản phẩm phát sinh vấn đề.
Nếu phát hiện một sản phẩm không bảo đảm an toàn, cơ quan chức năng có thể yêu cầu thu hồi để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến người sử dụng.
Khi nhìn thấy thông tin thu hồi sản phẩm được công bố, nhiều người có thể cảm thấy bất tiện, nhưng ở một góc độ khác, đó cũng là dấu hiệu cho thấy vấn đề được phát hiện và xử lý nhằm bảo vệ người tiêu dùng.
Ở Việt Nam, mình biết rất nhiều người cũng quan tâm đến chuyện ăn gì, mua gì, thực phẩm có nguồn gốc từ đâu.
Đặc biệt, những gia đình có con nhỏ thường càng cẩn thận hơn trong việc lựa chọn thực phẩm hằng ngày.
Có lẽ khi sống ở đâu, người ta cũng mong muốn những điều rất căn bản: bữa ăn an toàn, nguồn thực phẩm rõ ràng và cảm giác yên tâm khi chăm sóc gia đình.
Ra nước ngoài không có nghĩa là cuộc sống sẽ dễ dàng
Tuy nhiên, nói về những điều tốt đẹp ở Đức không có nghĩa là mình cho rằng nước Đức là thiên đường.
Sống ở đây cũng có rất nhiều thử thách.
Xa gia đình, xa bạn bè, khác biệt ngôn ngữ, khác biệt văn hóa và những thủ tục hành chính đôi khi khiến người ta mệt mỏi. Có những lúc bị ốm nhưng không có người thân bên cạnh.
Có những ngày lễ, nhìn người khác quây quần bên gia đình, mình lại nhớ Việt Nam đến nao lòng.
Ở Đức, mọi thứ thường có quy trình rõ ràng nhưng cũng vì thế mà đôi khi khá chậm và cứng nhắc.
Một việc tưởng như đơn giản có thể cần đặt lịch, chờ thư, điền biểu mẫu rồi tiếp tục chờ thêm.
Những điều mà ở Việt Nam có thể giải quyết nhanh chóng bằng một cuộc điện thoại hoặc một cuộc gặp trực tiếp, ở đây đôi khi lại cần rất nhiều thời gian và sự kiên nhẫn.
Mình cũng từng trải qua cảm giác lạc lõng khi không thể diễn đạt hết suy nghĩ bằng ngôn ngữ của người bản xứ.
Có những câu chuyện muốn kể nhưng không biết phải bắt đầu từ đâu.
Có những cảm xúc rất Việt Nam, đến khi nói ra bằng một ngôn ngữ khác lại cảm thấy không còn nguyên vẹn như trong lòng mình.
Vì vậy, ra nước ngoài không phải là bước lên một chuyến tàu để đi đến một cuộc sống hoàn toàn dễ dàng. Đó là một sự đánh đổi.
Đổi sự gần gũi của gia đình lấy những cơ hội mới. Đổi những món ăn quen thuộc lấy một nền văn hóa khác. Đổi cảm giác “mình thuộc về nơi này” lấy hành trình học cách thích nghi với một vùng đất mới.
Việt Nam vẫn luôn là nơi để nhớ về
Càng sống lâu ở nước ngoài, mình càng hiểu rằng tình yêu dành cho quê hương không biến mất chỉ vì mình đang sống ở một đất nước khác.
Ngược lại, đôi khi khoảng cách khiến mình nhìn Việt Nam rõ hơn. Mình nhớ những bữa cơm gia đình, nhớ tiếng rao ngoài phố, nhớ sự nhanh nhẹn và ấm áp của người Việt.
Nhớ những lần có thể bất chợt ghé thăm một người bạn, nhớ những cuộc trò chuyện kéo dài hàng giờ mà không cần phải lên kế hoạch từ trước.
Việt Nam có rất nhiều điều tuyệt vời mà không nơi nào có thể thay thế. Đó là nơi mình sinh ra, nơi có tiếng mẹ đẻ, có những ký ức đầu đời và có những người luôn xem mình là một phần của gia đình.
Nhưng đồng thời, Đức cũng cho mình những trải nghiệm mà nếu chỉ sống ở Việt Nam, có lẽ mình sẽ không bao giờ hiểu hết.
Đó là cảm giác được sống trong một môi trường khác, được nhìn thế giới bằng nhiều góc nhìn hơn và được tự hỏi lại rằng: điều gì thực sự quan trọng với mình và gia đình?
Sau 10 năm sống ở đây, mình nhận ra rằng mỗi người ra nước ngoài đều có một lý do riêng.
Có người đi vì công việc, có người vì học tập, có người muốn tìm một tương lai tốt hơn cho con cái.
Cũng có người ra đi chỉ vì muốn thử một lần sống ở nơi khác, để biết mình có thể đi xa đến đâu.
Không có lựa chọn nào đúng tuyệt đối cho tất cả mọi người.
- Có người hạnh phúc khi được sống gần gia đình ở Việt Nam.
- Có người lại tìm thấy sự bình yên ở một thành phố nhỏ nào đó tại Đức.
- Có người ưu tiên thu nhập, có người quan tâm đến giáo dục, môi trường, sự an toàn hoặc một nhịp sống bớt áp lực hơn.
Còn với riêng mình, sau 10 năm trải nghiệm cuộc sống ở Đức, môi trường sống, tương lai của con cái và sự yên tâm trong những điều rất đời thường là những lý do khiến mình thấy việc ra nước ngoài là một lựa chọn đáng để suy nghĩ.
Không phải vì Việt Nam không tốt.
Mà vì đôi khi, mỗi người cần tìm một nơi phù hợp hơn với những điều mình đang mong muốn trong từng giai đoạn của cuộc đời.
Còn mọi người thì sao?
Nếu có cơ hội sang một đất nước khác sinh sống, điều gì sẽ là điều bạn quan tâm nhất: thu nhập, môi trường, giáo dục, sự an toàn hay một cuộc sống bình yên hơn?
Hoài Uyên
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc