Một chuyến về Việt Nam vài tuần có thể khiến người ta nghĩ cuộc sống ở Đức thật nhàn và dư dả. Nhưng phía sau những bữa ăn ngon, những lần mua sắm thoải mái lại là một cuộc sống rất khác.
Chỉ cần nhìn một vài hình ảnh trên mạng xã hội, nhiều người ở Việt Nam dễ có cảm giác Việt kiều sống ở Đức thật nhẹ nhàng.
Về nước thì ăn những bữa ngon, gặp bạn bè, đi cà phê, mua sắm khá thoải mái. Nhìn cảnh ấy, không ít người nghĩ ngay: sống bên Đức chắc phải sướng lắm, kiếm được tiền nên về Việt Nam tiêu chẳng cần phải nghĩ nhiều.
Nhưng có một điều rất dễ bị bỏ quên: những gì chúng ta nhìn thấy thường chỉ là vài tuần trong cả một năm.
Đằng sau một chuyến về quê vui vẻ có thể là nhiều tháng, thậm chí nhiều năm làm việc và dành dụm.
Một tháng về Việt Nam không phải là cuộc sống cả năm ở Đức
Người Việt sống ở Đức khi về nước thường có tâm lý muốn dành thời gian cho gia đình, gặp gỡ bạn bè và tranh thủ làm những việc mà trong cuộc sống thường ngày không có nhiều thời gian.
Vì vậy, chuyện đi ăn nhà hàng, uống cà phê, mua vài món đồ hoặc đưa cả gia đình đi chơi là điều dễ bắt gặp. Nhìn từ bên ngoài, cuộc sống ấy rất thoải mái.
Nhưng đó là một khoảng thời gian đặc biệt, không phải nhịp sống thường ngày.
Một chuyến về Việt Nam đôi khi phải chuẩn bị tài chính trong thời gian dài. Với một gia đình bốn người, riêng tiền vé máy bay đã có thể lên tới vài nghìn euro, chưa kể chi phí ăn uống, đi lại, quà cáp và những khoản phát sinh trong thời gian ở quê.
Vì thế, việc một gia đình Việt kiều chi tiêu khá thoải mái trong vài tuần không có nghĩa họ có thể sống như vậy quanh năm.
Nhìn vào vài bữa ăn hay những túi đồ mua trong chuyến về nước để đánh giá toàn bộ cuộc sống của họ thì rất dễ nhầm.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Ngày thường ở Đức mới là câu chuyện thật
Quay trở lại Đức, cuộc sống thường ngày lại là một bức tranh khác.
Nhiều người bắt đầu ngày mới từ khá sớm. Đưa con đi học, đi làm, xử lý công việc, rồi trở về nhà khi một ngày đã gần hết. Có người làm đủ tám tiếng, có người làm thêm giờ hoặc phải tranh thủ nhiều công việc khác để tăng thu nhập.
Về đến nhà cũng chưa phải là lúc được nghỉ.
Cơm tối phải nấu. Nhà cửa phải dọn. Quần áo phải giặt. Con cái cần được chăm sóc, học hành và đưa đón. Những việc nhỏ tưởng chẳng đáng bao nhiêu nhưng cộng lại có thể chiếm gần hết buổi tối.
Đến lúc mọi thứ xong xuôi, nhiều người chỉ muốn ngồi xuống một chút rồi đi ngủ để sáng hôm sau tiếp tục.
Đó mới là nhịp sống mà rất nhiều gia đình phải trải qua mỗi ngày.
Sang Đức, phần lớn việc nhà cũng phải tự mình lo
Một khác biệt mà người mới sang đôi khi chưa hình dung hết là mức độ tự lập trong cuộc sống hằng ngày.
Ở Việt Nam, một gia đình có thể nhận được sự hỗ trợ của ông bà, anh chị em hoặc người thân. Khi bố mẹ bận, ông bà có thể giúp đón cháu. Khi trong nhà có việc, người thân có thể hỗ trợ. Một số gia đình còn thuê người giúp việc để chia sẻ công việc nhà.
Sang Đức, điều này không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Nhiều gia đình phải tự xoay xở gần như mọi thứ. Từ nấu ăn, lau dọn, giặt giũ đến chăm sóc con cái và giải quyết những công việc phát sinh trong đời sống hàng ngày.
Thuê người giúp việc cũng không phải lựa chọn đơn giản. Chi phí nhân công cao khiến việc thuê người thường xuyên có thể trở thành một khoản đáng kể đối với một gia đình bình thường.
Thế nên, có những người đi làm cả ngày nhưng khi về nhà vẫn tiếp tục một “ca làm việc” khác. Không có máy chấm công. Không có tiền lương. Nhưng việc thì vẫn phải làm.
Đừng nghĩ sang Đức là chính phủ sẽ lo tất cả
Một quan niệm khác cũng khá phổ biến là sang Đức thì nhà nước sẽ lo cho cuộc sống, thất nghiệp vẫn có tiền, khó khăn vẫn được hỗ trợ nên không cần quá lo chuyện kiếm sống.
Thực tế phức tạp hơn nhiều.
Đức có hệ thống an sinh xã hội và nhiều chính sách hỗ trợ dành cho những người đáp ứng các điều kiện nhất định. Nhưng hỗ trợ xã hội không đồng nghĩa với một cuộc sống dư dả.
Không phải ai cũng đủ điều kiện nhận mọi loại trợ cấp. Mỗi khoản hỗ trợ đều có quy định riêng về thu nhập, hoàn cảnh gia đình, tình trạng cư trú và nhiều yếu tố khác.
Ngay cả khi đủ điều kiện nhận hỗ trợ, mục đích của những chính sách này cũng là giúp người dân vượt qua khó khăn và duy trì mức sống cần thiết, chứ không phải để một người có thể sống thoải mái mà không cần làm việc.
Vì vậy, nếu bước sang Đức với suy nghĩ “cứ sang rồi nhà nước lo”, cú sốc thực tế có thể đến rất nhanh.
Muốn sống được ở Đức, trước hết phải có khả năng tự nuôi sống mình
Nếu đang cân nhắc sang Đức, có hai thứ nên chuẩn bị nghiêm túc ngay từ đầu.
- Một nghề hoặc kỹ năng có thể tạo ra thu nhập. Bằng cấp, tay nghề, kinh nghiệm chuyên môn hoặc một kỹ năng phù hợp với thị trường lao động sẽ giúp việc xây dựng cuộc sống mới thực tế hơn rất nhiều.
- Khả năng tự lập. Không chỉ tự kiếm tiền, mà còn phải tự lo nhà cửa, giấy tờ, con cái, công việc và vô số chuyện nhỏ trong đời sống hàng ngày.
Đặc biệt, cần chuẩn bị tâm lý rằng những năm đầu có thể không giống hình dung ban đầu.
Có thể phải làm công việc chưa đúng với mong muốn. Có thể phải học lại. Có thể phải tiết kiệm từng khoản nhỏ. Có những giai đoạn mệt mỏi đến mức chỉ muốn quay về. Đó là những phần rất ít khi xuất hiện trong những bức ảnh đẹp của một chuyến về Việt Nam.
Những gì nhìn thấy khi Việt kiều về nước chỉ là một lát cắt
Một người về Việt Nam ăn một bữa 500.000 đồng hay mua vài món đồ trị giá vài triệu đồng không có nghĩa họ tiêu tiền như vậy mỗi ngày.
Ở Đức, trước khi có khoản tiền để mang về quê, họ còn phải trả tiền thuê nhà hoặc khoản vay mua nhà, điện nước, bảo hiểm, đi lại, thực phẩm, chi phí cho con cái và rất nhiều khoản sinh hoạt khác.
Cuộc sống ở nước ngoài vì thế không nên được đo bằng vài ngày nghỉ phép.
Người ta thường nhìn thấy lúc một gia đình bước xuống sân bay với những chiếc vali đầy quà. Nhưng ít ai nhìn thấy những ngày họ đi làm trong thời tiết lạnh, những buổi sáng vội vàng đưa con đến trường, những tối mệt nhoài vẫn phải nấu cơm và dọn nhà.
Cũng ít ai nhìn thấy những năm tháng họ phải học cách tự đứng trên đôi chân của mình.
Đức không phải thiên đường, nhưng cũng không phải nơi không thể xây dựng cuộc sống tốt
Nói như vậy không có nghĩa cuộc sống ở Đức chỉ toàn khó khăn.
Nếu có nghề nghiệp ổn định, biết quản lý tài chính, chăm chỉ làm việc và có kế hoạch lâu dài, một người hoàn toàn có thể xây dựng cho mình một cuộc sống tốt. Những điều đáng giá thường không đến trong một sớm một chiều.
Nhiều gia đình sau nhiều năm cũng có nhà ở ổn định hơn, công việc vững vàng hơn, con cái trưởng thành và cuộc sống đi vào quỹ đạo. Nhưng để có được điều đó, họ phải đánh đổi bằng thời gian, công sức và sự kiên trì.
Đó là lý do không nên nhìn một người Việt sống ở Đức qua vài bức ảnh khi họ đang nghỉ phép ở Việt Nam rồi kết luận rằng cuộc sống bên kia sung sướng hơn hẳn.
Đi xa không có nghĩa là cuộc sống tự nhiên dễ dàng hơn
Mỗi đất nước có những cái được và cái mất riêng. Ở Đức, có những cơ hội mà người lao động có thể tận dụng để xây dựng tương lai. Nhưng đi cùng với đó là chi phí sinh hoạt, áp lực công việc, sự tự lập và trách nhiệm mà mỗi người phải tự gánh.
Nếu quyết định sang Đức, điều cần mang theo không chỉ là hành lý và giấy tờ. Cần mang theo một nghề, một kế hoạch, khả năng thích nghi và quan trọng nhất là tinh thần sẵn sàng bắt đầu lại.
Bởi phía sau những bữa ăn ngon khi về Việt Nam, những lần mua sắm thoải mái hay những bức ảnh trông có vẻ rất “sướng” là cả một cuộc sống thường ngày mà người trong cuộc mới hiểu rõ nhất.
Đức có thể đem lại cơ hội. Nhưng cơ hội ấy không tự biến thành một cuộc sống tốt đẹp. Cuối cùng, vẫn là công việc, sự tự lập, cách quản lý tiền bạc và những năm tháng kiên trì mới quyết định một người có thể xây dựng được cuộc sống như thế nào trên mảnh đất mới.
Tuệ Minh
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
