Từng có những ngày làm nail ở Đức kín lịch đến mức không kịp ăn, không kịp nghỉ. Giờ đây, tại một số khu vực ở Berlin, có người ngồi cả ngày, điện thoại hết pin trước khi khách tìm đến.
Có những người từng nghĩ nghề nail ở Đức chỉ cần chịu khó là sẽ có việc, có khách và có thu nhập.
Nhưng thị trường không đứng yên.
Chỉ vài năm, một nghề từng bận đến mức không kịp ngồi xuống đã xuất hiện một cảnh tượng hoàn toàn khác: thợ ngồi chờ, tiệm vắng, điện thoại trở thành thứ giúp giết thời gian.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Với những người đã làm nghề lâu năm, sự thay đổi này có lẽ càng dễ nhận ra.
Cái mệt của ngày trước và sự sốt ruột của ngày hôm nay là hai cảm giác rất khác nhau.
Ngày trước, cuối tuần bước vào tiệm nail gần như đồng nghĩa với việc xác định sẽ chạy hết công suất. Nhiều người phải ăn thật no từ đầu buổi sáng vì chẳng biết đến lúc nào mới có thể ngồi xuống ăn một bữa tử tế.
Khách này vừa đứng dậy, khách khác đã ngồi vào ghế. Đôi tay gần như không có thời gian nghỉ. Có khi muốn đi vệ sinh cũng phải nhìn đồng hồ, tranh thủ giữa hai lượt khách rồi quay lại ngay.
Mệt thì mệt thật. Nhưng phía sau sự mệt mỏi ấy vẫn có một niềm vui rất rõ: cuối ngày nhìn lại lịch làm việc kín từ sáng tới tối, người thợ biết công sức mình bỏ ra đã tạo thành thu nhập tương xứng.
Giờ đây, câu chuyện ở một số khu vực tại Berlin lại có phần trái ngược.
Đi làm không còn phải lo hôm nay có kịp ăn hay không. Có khi điều cần nhớ trước khi ra khỏi nhà lại là mang theo sạc điện thoại hoặc một cục pin dự phòng.
Bởi một ngày vắng khách có thể dài đến bất ngờ. Ngồi chờ một lúc, người ta mở TikTok. Chán thì chuyển sang Facebook. Rồi YouTube. Có người xem hết vài tập phim mà chiếc ghế đối diện vẫn trống.
Ngày trước, điện thoại hết pin vì chẳng có thời gian cầm lên. Bây giờ điện thoại có thể hết pin vì thời gian chờ khách quá dài.
Ảnh minh họa của Báo Tin tức VIỆT ĐỨC
Đằng sau câu chuyện nghe có vẻ đơn giản ấy là một thay đổi lớn hơn của thị trường.
Khi ngành nail còn thuận lợi, lượng khách tốt tạo ra cảm giác rằng đây là một nghề có thể mang lại thu nhập khá nếu chịu khó. Cơ hội nhìn thấy trước mắt. Người đang làm muốn mở tiệm riêng. Người chưa làm cũng bắt đầu nghĩ đến chuyện học nghề, đi làm hoặc đầu tư một cửa hàng.
Rồi số lượng tiệm tăng lên.
Tiệm mới xuất hiện, bảng hiệu mới được dựng, những cửa hàng nằm cách nhau chỉ vài trăm mét. Mỗi chủ tiệm đều có một lý do để tin rằng mình sẽ tìm được khách hàng riêng.
Nhưng thị trường có một giới hạn rất rõ: số lượng cửa hàng có thể tăng nhanh hơn rất nhiều so với số lượng khách hàng.
Khi một lượng khách không đổi phải được chia cho ngày càng nhiều tiệm, áp lực cạnh tranh bắt đầu xuất hiện. Và khi khách có quá nhiều lựa chọn, việc giữ họ lại trở nên khó hơn.
Giảm giá thường là cách dễ nhìn thấy nhất.
Một tiệm đưa ra mức giá thấp hơn. Tiệm khác tặng thêm một dịch vụ. Nơi khác tiếp tục chạy chương trình khuyến mãi để kéo khách bước qua cửa. Từ một cuộc cạnh tranh về tay nghề và dịch vụ, thị trường có thể dần biến thành cuộc đua về giá.
Vấn đề là giá thấp không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với lợi nhuận thấp hơn một cách đơn giản. Nó có thể kéo khách trong thời gian ngắn, nhưng nếu kéo dài, chủ tiệm phải tính lại toàn bộ bài toán kinh doanh.
Tiền thuê mặt bằng vẫn phải trả. Điện nước vẫn chạy. Dụng cụ và vật liệu vẫn phải mua. Nhân viên vẫn cần được trả công.
Những chi phí cố định không giảm chỉ vì hôm đó có ít khách.
Trong khi đó, khách đã quen với một mức giá thấp thì việc tăng giá trở lại không phải lúc nào cũng dễ.
Đó là lúc nghịch lý bắt đầu rõ hơn: số lượng tiệm tăng lên nhưng miếng bánh khách hàng không tự nhiên lớn thêm.
Người làm nghề lâu năm có thể cảm nhận sự thay đổi ấy qua những điều rất nhỏ trong một ngày làm việc.
Ngày trước, câu than thở quen thuộc có thể là: “Ước gì hôm nay có thời gian nghỉ một chút.”
Còn bây giờ, đôi khi lại thành: “Ước gì hôm nay có thêm vài khách.”
Hai câu nói nghe đơn giản, nhưng chúng cho thấy một thị trường đã đổi trạng thái.
Không phải cứ ngành nghề từng kiếm được tiền thì bước vào lúc nào cũng có thể kiếm được như trước. Khi quá nhiều người cùng nhìn thấy một cơ hội, chính cơ hội đó có thể trở nên chật chội.
Điều này cũng khiến việc mở một tiệm nail không còn đơn giản là tìm được mặt bằng, mua thiết bị rồi chờ khách đến. Khi cạnh tranh tăng, những yếu tố trước đây có thể bị xem nhẹ lại trở thành vấn đề sống còn.
Tay nghề là một chuyện. Chất lượng dịch vụ là chuyện khác. Vị trí cửa hàng, cách giao tiếp với khách, khả năng tạo khách quen, mức giá, chi phí vận hành và cách quản lý thời gian đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tồn tại của một tiệm.
Một cửa hàng có thể đông khách trong vài tháng nhưng vẫn gặp khó nếu chi phí quá cao. Ngược lại, một tiệm nhỏ hơn nhưng kiểm soát được chi phí và xây dựng được nhóm khách quen ổn định có thể có cách vận hành hoàn toàn khác.
Vì thế, điều đáng chú ý không hẳn là câu hỏi “ngành nail ở Đức hết thời chưa?”. Thực tế có thể phức tạp hơn thế.
Một ngành nghề có thể vẫn còn nhu cầu, nhưng cách kiếm sống trong ngành đó đã thay đổi. Khi số người tham gia tăng nhanh, những lợi thế từng đủ để có khách có thể không còn đủ nữa.
Và đây mới là điều khiến nhiều người trong nghề phải suy nghĩ.
Nếu số lượng tiệm tiếp tục tăng trong khi lượng khách không tăng tương ứng, cuộc cạnh tranh có thể sẽ ngày càng rõ nét. Giá cả có thể chịu thêm áp lực. Những tiệm không tạo được lượng khách ổn định sẽ phải tìm cách thay đổi. Còn những người muốn bước vào nghề cũng sẽ cần nhìn thị trường thực tế hơn thay vì chỉ nhìn vào những năm tháng ngành nail từng rất đông khách.
Không ai biết chính xác thị trường sẽ đi đến đâu. Nhưng một điều khá rõ: thời kỳ chỉ cần mở cửa là khách tự tìm đến có thể không còn phổ biến như trước ở một số nơi.
Với người thợ, một ngày ngồi chờ khách có thể chỉ là một ngày vắng. Nhưng nếu những ngày như vậy lặp lại thường xuyên, nó sẽ trở thành bài toán về thu nhập, chi phí và khả năng bám trụ với nghề.
Nghề nail ở Đức vì thế đang cho thấy một câu chuyện rất quen thuộc của thị trường: lúc khách đông, ai cũng nhìn thấy cơ hội; khi người bán quá nhiều, cuộc chơi lập tức khác đi.
Cuối cùng, câu hỏi không chỉ còn là có bao nhiêu tiệm nail đang mở, mà là bao nhiêu tiệm có thể xây dựng được lượng khách đủ ổn định để tồn tại lâu dài.
Và với những người đang đứng trước ý định bước vào nghề, có lẽ việc nhìn thật kỹ thị trường nơi mình định làm sẽ quan trọng hơn việc chỉ nghe kể về những ngày nghề này từng “làm không kịp thở”.
Minh Huyền
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
