Mỗi khi xuất hiện một vụ kiểm tra cư trú, truy quét lao động bất hợp pháp hay một trường hợp bị buộc rời khỏi Đức, mạng xã hội trong cộng đồng người Việt lại dấy lên lo ngại rằng đây là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tuy nhiên, các số liệu chính thức từ cơ quan thống kê Đức lại vẽ nên một bức tranh khác hẳn.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Hơn 20.000 vụ trục xuất trong năm 2024
Theo dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Liên bang Đức (Destatis) và Bộ Nội vụ Liên bang, Đức đã thực hiện khoảng 20.100 vụ trục xuất (Abschiebungen) trong năm 2024.
Con số này bao gồm cả các trường hợp cưỡng chế và tự nguyện xuất cảnh có sự hỗ trợ của nhà nước.
Nhóm quốc tịch có số lượng bị trục xuất nhiều nhất là công dân Gruzia, với khoảng 1.880 trường hợp.
Tiếp theo là các công dân đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Afghanistan và các quốc gia Tây Balkans.
Đây đều là những nước có tỷ lệ đơn xin tị nạn bị từ chối cao hoặc tình trạng cư trú bất hợp pháp phổ biến.
Trong các báo cáo thống kê công khai của Destatis và Cơ quan Di trú Liên bang (BAMF), người Việt Nam không nằm trong nhóm quốc tịch có số lượng trục xuất lớn nhất tại Đức.
Cộng đồng người Việt tại Đức hiện nay
Đức hiện có khoảng 185.000 người gốc Việt đang sinh sống, theo số liệu của Statista và các báo cáo nhân khẩu học gần đây.
Đây là một trong những cộng đồng người châu Á lớn và ổn định nhất tại quốc gia này, chỉ đứng sau cộng đồng Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc.
Phần lớn người Việt tại Đức đang làm việc trong các ngành dịch vụ, ẩm thực, thương mại, y tế hoặc đã theo học các chương trình đại học và sau đại học.
Nhiều người đã có quốc tịch Đức hoặc đang sở hữu giấy phép cư trú dài hạn (Niederlassungserlaubnis).
Xét trên tổng quy mô cộng đồng, số trường hợp liên quan đến các vấn đề cư trú dẫn đến trục xuất chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ.
Những nguyên nhân phổ biến dẫn đến lệnh buộc rời khỏi Đức
Đối với công dân nước ngoài nói chung, các quyết định buộc xuất cảnh (Ausreisepflicht) thường xuất phát từ một số nguyên nhân chính:
- Lưu trú bất hợp pháp hoặc ở lại Đức sau khi thị thực, giấy phép cư trú đã hết hạn.
- Đơn xin tị nạn bị từ chối và thuộc diện phải rời khỏi lãnh thổ Đức.
- Không thực hiện nghĩa vụ xuất cảnh tự nguyện sau khi nhận quyết định từ cơ quan chức năng.
- Vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc không còn đáp ứng điều kiện được cấp phép cư trú.
Điều đáng chú ý là không phải mọi trường hợp nhận quyết định rời Đức đều bị cưỡng chế trục xuất.
Nhiều người lựa chọn tự nguyện xuất cảnh (freiwillige Ausreise) trước thời hạn cưỡng chế, nhờ các chương trình hỗ trợ tái hòa nhập của chính phủ Đức và Liên minh châu Âu.
Thực tế khác với những gì nhiều người tưởng
Khi một vụ việc liên quan đến người Việt xuất hiện trên báo chí hoặc mạng xã hội, thông tin thường được lan truyền mạnh và tạo cảm giác về một vấn đề có quy mô lớn trong cộng đồng.
Hiện tượng này được các nhà xã hội học gọi là "availability bias", tức xu hướng con người đánh giá cao những thông tin dễ nhớ, dễ thấy.
Tuy nhiên, xét trên quy mô toàn nước Đức với hàng triệu người nước ngoài đang sinh sống và làm việc, người Việt không phải là nhóm được nhắc đến nhiều trong các thống kê trục xuất hằng năm.
Điều này phản ánh một thực tế rằng phần lớn cộng đồng người Việt tại Đức đang cư trú hợp pháp, làm việc ổn định và tuân thủ các quy định về cư trú.
Theo các chuyên gia về di trú tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW Berlin), cộng đồng người Việt được đánh giá là một trong những nhóm có tỷ lệ hội nhập thành công cao, với tỷ lệ thất nghiệp thấp và đóng góp đáng kể vào nền kinh tế Đức.
Nhìn nhận từ dữ liệu
Khoảng cách giữa cảm nhận trên mạng xã hội và số liệu thống kê chính thức cho thấy một vấn đề quan trọng: thông tin chưa được kiểm chứng thường được chia sẻ với tốc độ nhanh hơn nhiều so với dữ liệu đáng tin cậy.
Điều này không có nghĩa phủ nhận những trường hợp vi phạm xảy ra, mà là đặt chúng vào đúng bối cảnh tổng thể.
Đối với bất kỳ ai đang sinh sống tại Đức, việc nắm rõ các quy định về cư trú, gia hạn giấy phép đúng hạn và tìm hiểu kỹ quyền lợi, nghĩa vụ của mình vẫn là cách hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân và gia đình.
Các nguồn thông tin chính thống như BAMF, trang web của các Sở Ngoại kiều (Ausländerbehörde) địa phương và các tổ chức tư vấn di trú uy tín là những địa chỉ đáng tin cậy để cập nhật thông tin.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Nguồn tham chiếu: Destatis, BAMF, Bundesregierung, Statista, DIW Berlin.
Ý kiến bạn đọc