Rời nước Đức bao lâu thì giấy phép cư trú có thể mất hiệu lực?

Đây là quy định đặc biệt quan trọng đối với người Việt đang sinh sống tại Đức nhưng thường xuyên về Việt Nam dài ngày để thăm gia đình, chăm sóc người thân, kinh doanh hoặc làm việc. 

Chỉ một sai sót về thời hạn trở lại cũng có thể khiến việc nhập cảnh vào Đức trở nên khó khăn, thậm chí bị từ chối nếu giấy phép cư trú đã chấm dứt hiệu lực.

Thẻ còn hạn không đồng nghĩa chắc chắn được nhập cảnh

Ngày hết hạn trên thẻ cư trú không phải là căn cứ duy nhất để xác định quyền cư trú còn hiệu lực hay không. Điều 51 Luật Cư trú Đức quy định giấy phép có thể chấm dứt trong nhiều trường hợp, trong đó đáng chú ý nhất là khi người nước ngoài rời Đức vì một lý do, về bản chất, không còn mang tính tạm thời.

Các cơ quan quản lý cư trú tại Đức thường đưa ra những ví dụ như:

• Sang nước ngoài học tập trong thời gian dài;
• Chuyển ra nước ngoài làm việc;
• Ở nước ngoài để chăm sóc người thân;
• Kết hôn và xây dựng cuộc sống tại quốc gia khác;
• Chuyển hẳn nơi cư trú hoặc định cư lâu dài ở nước ngoài.

Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC

Trong những trường hợp này, giấy phép cư trú có thể mất hiệu lực ngay từ thời điểm người đó rời Đức, mà không nhất thiết phải chờ đủ sáu tháng.

Nói cách khác, cơ quan chức năng không chỉ xem xét người đó đã ở nước ngoài bao lâu, mà còn đánh giá mục đích xuất cảnh, nơi sinh sống thực tế, công việc, gia đình và mối liên hệ của họ với Đức.

Quy tắc sáu tháng áp dụng ra sao?

Đối với chuyến đi có tính chất tạm thời, nguyên tắc chung là người có giấy phép cư trú phải quay trở lại Đức trong vòng sáu tháng kể từ ngày rời khỏi lãnh thổ nước này. Nếu không trở lại đúng thời hạn, giấy phép có thể tự động mất hiệu lực.

Tuy nhiên, Ausländerbehörde – cơ quan quản lý người nước ngoài tại địa phương – có thể cho phép một thời hạn dài hơn sáu tháng. Thời hạn này cần được xác định trước và tốt nhất phải thể hiện bằng văn bản.

Hai tình huống dưới đây cần được phân biệt rõ:

1. Rời Đức vì lý do không mang tính tạm thời: giấy phép có thể mất hiệu lực ngay khi mục đích xuất cảnh cho thấy người đó đã chuyển cuộc sống ra nước ngoài.
2. Rời Đức tạm thời: người sở hữu phải quay lại trong vòng sáu tháng, trừ khi đã được cấp phép trước một thời hạn dài hơn.

Một ngoại lệ được áp dụng khi người đó phải thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc tại quê hương. Nếu thời gian ở nước ngoài vượt quá giới hạn chỉ vì lý do này và người đó quay lại Đức trong vòng ba tháng kể từ ngày hoàn thành nghĩa vụ, giấy phép cư trú thường không bị mất hiệu lực.

Nên xin phép trước khi đi dài ngày

Nếu biết trước chuyến đi sẽ kéo dài quá sáu tháng, người có giấy phép cư trú không nên chỉ dựa vào lời tư vấn miệng hoặc tự tính toán thời hạn. Việc cần làm là liên hệ Ausländerbehörde nơi mình cư trú và đề nghị xác nhận thời hạn được phép ở nước ngoài trước khi rời Đức.

Đơn đề nghị nên được gửi càng sớm càng tốt, vì thời gian xử lý khác nhau tùy từng thành phố và từng hồ sơ. Cổng dịch vụ của München hiện cho biết một số thủ tục liên quan có thể mất khoảng 10–12 tuần, với lệ phí được công bố là 18 euro. Người cư trú tại địa phương khác cần kiểm tra trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền tại nơi mình đăng ký cư trú.stadt.muenchen

Tùy từng trường hợp, hồ sơ có thể cần những giấy tờ sau:

• Hộ chiếu hoặc giấy tờ thay thế hộ chiếu còn hiệu lực;
• Thẻ cư trú hiện tại;
• Tài liệu giải thích lý do ra nước ngoài, chẳng hạn hợp đồng lao động hoặc quyết định cử đi công tác;
• Giấy tờ chứng minh thời gian dự kiến ở nước ngoài;
• Chứng minh nguồn tài chính hoặc sinh hoạt phí;
• Chứng minh bảo hiểm y tế;
• Thông tin về nơi ở, tiền thuê nhà và các ràng buộc vẫn được duy trì tại Đức.

Điều quan trọng là phải nhận được quyết định hoặc giấy xác nhận bằng văn bản trước chuyến đi. Một lời đồng ý qua điện thoại không phải lúc nào cũng đủ để bảo vệ quyền cư trú khi làm thủ tục nhập cảnh.

Giấy phép định cư vô thời hạn cũng có thể mất hiệu lực

Niederlassungserlaubnis, thường được gọi là giấy phép định cư hoặc cư trú vĩnh viễn, không có ngày hết hạn về quyền cư trú. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa người sở hữu được phép sống vô thời hạn bên ngoài Đức.

Về nguyên tắc, Niederlassungserlaubnis cũng có thể mất hiệu lực nếu người sở hữu rời Đức quá sáu tháng mà không được chấp thuận thời hạn dài hơn. Cơ quan chức năng Berlin cũng nêu rõ rằng các giấy phép cư trú vô thời hạn vẫn có thể chấm dứt khi người sở hữu vắng mặt lâu dài ở nước ngoài.berlin

Luật có một số cơ chế bảo vệ đối với những trường hợp đặc biệt. Người đã cư trú hợp pháp tại Đức ít nhất 15 năm có thể giữ giấy phép định cư nếu sau khi trở lại, sinh hoạt phí của bản thân được bảo đảm và không thuộc trường hợp có lợi ích trục xuất theo quy định pháp luật. Trong một số điều kiện, cơ chế này cũng được áp dụng cho vợ hoặc chồng đang chung sống với người đó.

Ngoài ra, người đang sống trong quan hệ hôn nhân với công dân Đức có thể được hưởng quy định bảo vệ riêng. Tuy nhiên, người liên quan vẫn nên xin Ausländerbehörde xác nhận bằng văn bản để tránh tranh cãi khi trở lại Đức.

Thẻ Xanh EU và Daueraufenthalt–EU

Người sở hữu Thẻ Xanh EU thường được áp dụng thời hạn vắng mặt dài hơn. Thẻ Xanh EU nhìn chung vẫn còn hiệu lực nếu người sở hữu quay lại Đức trong vòng 12 tháng; thời hạn này cũng có thể áp dụng cho một số thân nhân có giấy phép cư trú vì lý do gia đình.

Dù vậy, quy tắc 12 tháng không phải là sự bảo đảm tuyệt đối. Nếu việc rời Đức cho thấy người đó đã chuyển cuộc sống ra nước ngoài, tình trạng cư trú vẫn có thể bị xem xét theo mục đích thực tế của chuyến đi.

Đối với giấy phép cư trú dài hạn EU – Daueraufenthalt–EU, thời hạn được tính theo cơ chế riêng:

• Vắng mặt liên tục 12 tháng ngoài khu vực được hưởng quy chế cư trú dài hạn EU;
• Thời hạn có thể là 24 tháng nếu trước đó người sở hữu có Thẻ Xanh EU hoặc thuộc nhóm thân nhân đủ điều kiện;
• Ở ngoài lãnh thổ Đức trong sáu năm;
• Được công nhận quy chế cư trú dài hạn tại một quốc gia thành viên EU khác.

Do cách xác định lãnh thổ và tình trạng cá nhân khá phức tạp, người sở hữu Daueraufenthalt–EU nên yêu cầu cơ quan chức năng đánh giá cụ thể bằng văn bản.

Những việc cần làm trước khi rời Đức

Trước một chuyến đi dài ngày, người có giấy phép cư trú nên thực hiện các bước sau:

• Kiểm tra chính xác loại giấy phép và cơ sở pháp lý ghi trên thẻ;
• Xác định rõ mục đích, thời gian rời Đức và ngày dự kiến trở lại;
• Liên hệ Ausländerbehörde trước chuyến đi đủ sớm;
• Xin văn bản xác nhận thời hạn được phép ở nước ngoài;
• Lưu bản sao hộ chiếu, thẻ cư trú và quyết định của cơ quan chức năng;
• Giữ các giấy tờ chứng minh vẫn duy trì nơi ở, bảo hiểm và nguồn sinh hoạt tại Đức.

Tóm lại, đừng chỉ nhìn vào ngày hết hạn trên thẻ cư trú. 

Loại giấy phép, mục đích xuất cảnh, thời gian vắng mặt và hoàn cảnh cá nhân đều có thể ảnh hưởng đến quyền quay lại Đức. Nội dung trên mang tính thông tin chung; quyết định cuối cùng thuộc về Ausländerbehörde có thẩm quyền trong từng trường hợp cụ thể.

Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Báo TINTUCVIETDUC - Trang tiếng Việt nhiều người xem nhất tại Đức

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC