Luật Nhập cư và Cư trú sửa đổi của CHLB Đức năm 2026 chính thức mang lại nhiều cơ hội lớn cho cộng đồng người nước ngoài, đặc biệt là người lao động và du học sinh Việt Nam. Dưới đây là 5 thay đổi cốt lõi giúp bạn rút ngắn lộ trình định cư và bảo vệ quyền lợi cư trú lâu dài.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
1. Thẻ Cơ hội (Chancenkarte): Sang Đức tìm việc bằng hệ thống tính điểm
Người lao động ngoài EU có thể nhập cảnh Đức tối đa 1 năm để tìm việc làm mà chưa cần có sẵn hợp đồng lao động.
Thẻ Cơ hội (Chancenkarte theo Điều 20a, 20b Luật Cư trú - AufenthG) hoạt động dựa trên thang điểm minh bạch. Ứng viên cần đạt tối thiểu 6 điểm dựa trên các tiêu chí: chứng chỉ nghề hoặc bằng đại học, trình độ tiếng Đức (từ A2) hoặc tiếng Anh (từ B2), kinh nghiệm làm việc và độ tuổi dưới 35 hoặc 40.
Trong thời gian 12 tháng tìm việc tại Đức, bạn được phép làm thêm tối đa 20 giờ/tuần hoặc thử việc 2 tuần có hưởng lương để thể hiện năng lực với nhà tuyển dụng.
2. Thẻ Xanh EU (Blaue Karte): Hạ ngưỡng lương tối thiểu và mở rộng ngành nghề
Rào cản về mức lương tối thiểu để được cấp Thẻ Xanh EU đã được giảm đáng kể, mở rộng cơ hội cho cử nhân trẻ và chuyên gia kỹ thuật.
Theo Điều 18g AufenthG, ngưỡng thu nhập tối thiểu hàng năm đối với các nhóm ngành thiếu hụt nhân lực (như CNTT, kỹ sư, y tế, toán học) và sinh viên tốt nghiệp đại học trong vòng 3 năm chỉ còn khoảng 41.041 Euro/năm (tương đương khoảng 3.420 Euro/tháng trước thuế).
Đối với các ngành nghề thông thường khác, ngưỡng lương cũng được điều chỉnh xuống mức 45.300 Euro/năm. Đặc biệt, chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thông tin có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm thực tế có thể nhận Thẻ Xanh EU mà không bắt buộc phải có bằng tốt nghiệp đại học.
3. Rút ngắn thời gian xin Định cư vĩnh viễn (Niederlassungserlaubnis)
Thời gian chờ đợi để nhận Thẻ định cư vĩnh viễn được rút ngắn kỷ lục, giúp người lao động nhanh chóng an cư tại Đức.
Người sở hữu Thẻ Xanh EU hiện có thể xin cấp giấy phép định cư vĩnh viễn (Niederlassungserlaubnis theo Điều 18c AufenthG) sau:
- 21 tháng: Nếu đạt chứng chỉ tiếng Đức trình độ B1 trở lên và đóng đủ bảo hiểm hưu trí theo quy định.
- 27 tháng: Nếu đạt trình độ tiếng Đức cơ bản ở mức A1.
Đối với người lao động có tay nghề chuyên môn thông thường (Fachkräfte), thời hạn yêu cầu đóng bảo hiểm để xin định cư vĩnh viễn cũng được giảm từ 4 năm xuống còn 3 năm (36 tháng).
4. Nới lỏng quy định đoàn tụ gia đình và bảo lãnh cha mẹ
Thủ tục đưa người thân sang đoàn tụ trở nên thông thoáng hơn đối với lực lượng lao động chuyên môn.
Quy định mới bãi bỏ yêu cầu chứng minh diện tích nhà ở tối thiểu khắt khe khi làm hồ sơ đón vợ/chồng và con cái chưa thành niên sang Đức. Bên cạnh đó, người bạn đời đi cùng diện này không còn bị bắt buộc phải có chứng chỉ tiếng Đức A1 trước khi nhập cảnh.
Đáng chú ý, những lao động lần đầu tiên nhận giấy phép cư trú diện tay nghề cao hoặc Thẻ Xanh EU được tạo điều kiện đón cả cha mẹ ruột hoặc cha mẹ vợ/chồng sang sinh sống cùng nếu chứng minh được điều kiện sinh hoạt tự chủ và bảo hiểm y tế đầy đủ.
5. Linh hoạt chuyển đổi diện cư trú (Spurwechsel) không cần rời nước Đức
Chấm dứt tình trạng người lao động phải bay về nước xin lại visa từ đầu khi có sự thay đổi về công việc hay mục đích cư trú.
Quy chế Spurwechsel cho phép các cá nhân đang ở Đức theo diện du học sinh, nghiên cứu sinh hoặc thậm chí người đang trong thủ tục xin quy chế tị nạn trước ngày hiệu lực của luật được phép chuyển đổi trực tiếp sang giấy phép cư trú lao động có tay nghề (Điều 18a hoặc 18b) ngay tại Sở Ngoại kiều địa phương nếu họ đã nhận được lời mời làm việc chính thức phù hợp với trình độ chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Hồ sơ xin Thẻ Cơ hội (Chancenkarte) nộp tại đâu?
Bạn nộp trực tiếp tại Đại sứ quán Đức tại Hà Nội hoặc Tổng Lãnh sự quán Đức tại TP.HCM qua cổng lãnh sự trực tuyến (Auslandportal) trước khi xuất cảnh.
Lao động tay nghề theo diện Ausbildung có được rút ngắn thời gian định cư vĩnh viễn không?
Có. Sau khi tốt nghiệp Ausbildung và làm việc chính thức đúng chuyên ngành tại Đức, bạn được nộp đơn xin định cư vĩnh viễn sau 3 năm đóng bảo hiểm xã hội.
Việc xin định cư vĩnh viễn có ảnh hưởng đến quốc tịch Việt Nam không?
Không. Định cư vĩnh viễn (Niederlassungserlaubnis) là giấy phép cư trú vô thời hạn tại Đức, bạn vẫn giữ nguyên quốc tịch Việt Nam và hộ chiếu Việt Nam hợp lệ.
Nguyễn Cẩm Chi - ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
