Những gia đình nhận trợ cấp trẻ em Kindergeld tại Đức cần kiểm tra lại thông tin đã khai với cơ quan chi trả, đặc biệt khi cha mẹ không còn sống chung, con ở với người khác hoặc tiền trợ cấp được chuyển vào tài khoản của bên thứ ba.
Nếu quyền hưởng trợ cấp không còn đáp ứng các điều kiện pháp luật hoặc thông tin kê khai không chính xác, Familienkasse có thể yêu cầu giải trình, xem xét lại hồ sơ và thu hồi khoản tiền đã chi trả không đúng quy định.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Những cảnh báo đang lan truyền trong cộng đồng người Việt tại Đức cho rằng hoạt động kiểm tra sẽ được siết chặt từ cuối năm 2025 sang năm 2026. Tuy nhiên, không nên mặc nhiên hiểu rằng mọi gia đình đều phải làm lại hồ sơ hoặc mọi trường hợp nhận tiền qua tài khoản khác đều bị dừng trợ cấp.
Cần phân biệt giữa các nghĩa vụ đã được quy định và những thông tin chưa có căn cứ xác nhận về một thay đổi áp dụng đồng loạt trong năm 2026.
Thông tin cư trú phải phản ánh đúng tình hình thực tế
Đăng ký địa chỉ cư trú, hay Anmeldung, là một thủ tục quan trọng tại Đức.
Tuy nhiên, việc có giấy xác nhận đăng ký địa chỉ không đồng nghĩa với việc mọi điều kiện hưởng Kindergeld đều tự động được đáp ứng. Quyền hưởng trợ cấp còn phụ thuộc vào hoàn cảnh gia đình, tình trạng của trẻ và các điều kiện liên quan theo quy định.
Những thay đổi trong cuộc sống như cha mẹ chuyển ra ở riêng, ly thân hoặc thay đổi nơi chăm sóc con có thể ảnh hưởng đến hồ sơ. Khi thông tin đã khai không còn phù hợp với thực tế, gia đình cần kiểm tra nghĩa vụ thông báo với Familienkasse và cập nhật những thay đổi có liên quan.
Trong một số trường hợp, cơ quan chức năng có thể yêu cầu người nhận trợ cấp cung cấp giấy tờ hoặc giải thích về hoàn cảnh gia đình.
Thư yêu cầu giải trình, thường được gọi là Anhörung, tạo cơ hội để người liên quan trình bày sự việc trước khi cơ quan đưa ra quyết định bất lợi. Người nhận thư cần đọc kỹ nội dung, chú ý thời hạn phản hồi và cung cấp thông tin chính xác.
Cha mẹ sống riêng, ai có quyền nhận Kindergeld?
Trường hợp cha mẹ không còn sống chung nhưng vẫn giữ nguyên thông tin trong hồ sơ là vấn đề cần đặc biệt lưu ý.
Nếu con chuyển sang sống với một người, trong khi người còn lại vẫn đứng tên nhận trợ cấp, Familienkasse có thể cần xác minh ai đang trực tiếp chăm sóc trẻ và ai có quyền hưởng khoản tiền theo quy định.
Tuy nhiên, việc cha mẹ sống riêng không tự động đồng nghĩa với việc người đang nhận Kindergeld mất quyền hưởng trợ cấp. Kết quả còn phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể, nơi trẻ sinh sống, cách thức chăm sóc và các điều kiện pháp lý liên quan. Vì vậy, gia đình không nên tự suy đoán rằng chỉ cần đổi địa chỉ hoặc đổi người nhận là có thể giải quyết mọi vấn đề.
Những người đang ly thân cũng cần thận trọng khi duy trì địa chỉ chung trên giấy tờ dù thực tế đã chuyển sang hai nơi ở khác nhau. Nếu thông tin kê khai không chính xác và dẫn đến việc nhận trợ cấp không đúng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét lại hồ sơ. Việc cố tình cung cấp thông tin sai còn có thể kéo theo những hệ quả pháp lý khác, tùy tính chất và mức độ của từng trường hợp.
Tài khoản nhận tiền và trách nhiệm của người đứng tên
Một vấn đề khác được nhiều gia đình quan tâm là việc sử dụng tài khoản ngân hàng của ông bà, bạn bè hoặc người thân để nhận Kindergeld. Cần phân biệt giữa người có quyền hưởng trợ cấp, người đứng tên trong hồ sơ và chủ tài khoản được chỉ định nhận tiền. Các thông tin này cần được khai báo đúng theo yêu cầu của Familienkasse.
Không nên mặc nhiên kết luận rằng từ năm 2026, mọi khoản chuyển vào tài khoản của người khác đều khiến trợ cấp bị dừng ngay lập tức. Việc một tài khoản có được chấp nhận hay không cần được xác định theo quy định và yêu cầu áp dụng cho hồ sơ cụ thể. Nếu đang sử dụng tài khoản không đứng tên người nhận trợ cấp, gia đình nên chủ động hỏi Familienkasse về thủ tục cần thực hiện, thay vì chờ đến khi phát sinh vướng mắc.
Khi cập nhật thông tin ngân hàng, người nhận cần cung cấp dữ liệu chính xác và lưu lại xác nhận thay đổi. Nếu cơ quan yêu cầu chứng minh hoặc bổ sung giấy tờ, cần phản hồi đúng thời hạn. Việc chuyển sang tài khoản phù hợp có thể giúp hạn chế trục trặc trong thanh toán, nhưng không thay thế nghĩa vụ đáp ứng các điều kiện hưởng Kindergeld.
Khi nào gia đình có thể phải hoàn trả tiền trợ cấp?
Nguy cơ tài chính đáng lưu ý nhất xuất hiện khi một gia đình đã nhận Kindergeld trong thời gian không còn đủ điều kiện hưởng hoặc được chi trả nhiều hơn mức được phép. Khi đó, cơ quan có thẩm quyền có thể ban hành quyết định thu hồi khoản tiền đã nhận không đúng quy định. Số tiền phải hoàn trả phụ thuộc vào thời gian, mức chi trả và những tình tiết cụ thể của hồ sơ.
Con số 10.000 đến 15.000 euro được nhắc đến trong các cảnh báo cộng đồng không thể được xem là mức truy thu phổ biến hay khoản phạt áp dụng cho mọi trường hợp. Muốn xác định nghĩa vụ hoàn trả, gia đình cần căn cứ vào quyết định chính thức, thời kỳ bị xem xét và cơ sở pháp lý được nêu trong hồ sơ.
Cũng cần phân biệt giữa việc bị yêu cầu hoàn trả trợ cấp đã nhận không đúng điều kiện và việc bị xử phạt. Hai vấn đề này không mặc nhiên giống nhau. Hệ quả cụ thể phụ thuộc vào nguyên nhân chi trả sai, trách nhiệm của người liên quan và kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Những việc nên làm để tránh rắc rối với Familienkasse
Các gia đình có thay đổi về hoàn cảnh nên rà soát hồ sơ Kindergeld và thông báo những thông tin thuộc diện phải cập nhật. Đặc biệt, cần chú ý các trường hợp sau:
- Cha mẹ đã chuyển ra sống riêng hoặc thay đổi tình trạng gia đình.
- Trẻ không còn sinh sống với người đang đứng tên nhận Kindergeld.
- Thông tin địa chỉ đăng ký không còn phản ánh đúng nơi cư trú thực tế.
- Tài khoản ngân hàng nhận trợ cấp đã thay đổi hoặc thuộc về người khác.
- Gia đình nhận được thư yêu cầu giải trình, bổ sung giấy tờ hoặc thông báo về việc xem xét quyền hưởng trợ cấp.
Khi có thay đổi, người nhận nên liên hệ trực tiếp với Familienkasse để xác định giấy tờ cần nộp và cách điều chỉnh hồ sơ. Nếu nhận quyết định yêu cầu hoàn trả mà cho rằng có sai sót, cần kiểm tra lý do, thời hạn và hướng dẫn về quyền khiếu nại được ghi trong văn bản. Trường hợp số tiền lớn hoặc tình huống pháp lý phức tạp, việc tìm tư vấn chuyên môn có thể giúp tránh bỏ lỡ thời hạn quan trọng.
Điều quan trọng đối với các gia đình nhận Kindergeld tại Đức trong năm 2026 là không dựa hoàn toàn vào những cảnh báo chưa được kiểm chứng.
Hãy bảo đảm thông tin kê khai trung thực, cập nhật các thay đổi theo quy định và lưu giữ giấy tờ liên quan. Chủ động làm rõ quyền lợi với Familienkasse là cách thiết thực để hạn chế gián đoạn thanh toán và tránh những khoản hoàn trả không đáng có.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
