Điều gì khiến một người cảm thấy mình đang có một cuộc sống tốt? Một mức lương cao hơn, căn nhà rộng hơn hay những món đồ mới liên tục xuất hiện trong nhà? Tại Đức, các nghiên cứu về đời sống và những khuyến nghị về tiêu dùng bền vững gợi mở một cách nhìn khác: chất lượng cuộc sống còn phụ thuộc vào thời gian dành cho người thân, cách chăm sóc bản thân và khả năng sử dụng hợp lý những gì mình có.
Đây cũng là những điều đáng để mỗi người, đặc biệt là những ai đang sinh sống tại Đức hoặc muốn hòa nhập với xã hội Đức, suy ngẫm. Không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ thói quen hay chạy theo một khuôn mẫu nào đó. Đôi khi, những điều nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày mới tạo nên khác biệt lâu dài.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Thời gian cho gia đình cũng là thước đo chất lượng cuộc sống
Trong nhịp sống hiện đại, công việc dễ chiếm phần lớn thời gian trong ngày. Sau giờ làm, nhiều người vẫn phải lo chuyện nhà cửa, mua sắm, chăm sóc con cái và giải quyết những việc chưa hoàn thành. Đến cuối tuần, khoảng thời gian vốn dành để nghỉ ngơi lại nhanh chóng bị lấp đầy bởi những trách nhiệm khác.
Sozialbericht 2024, báo cáo xã hội của Đức, xem xét cách người dân phân bổ thời gian giữa công việc, nghỉ ngơi, gia đình và các hoạt động xã hội. Một chi tiết đáng chú ý là gần một phần ba số người được khảo sát mong muốn gia đình dành nhiều thời gian hơn cho mình.
Con số này gợi lên một thực tế gần gũi: ngay cả khi cuộc sống đã có những điều kiện nhất định, con người vẫn có thể cảm thấy thiếu thốn nếu không có đủ thời gian bên những người mình yêu quý. Một bữa cơm cùng gia đình, cuộc trò chuyện không bị gián đoạn bởi điện thoại hay buổi đi dạo cuối tuần đôi khi có ý nghĩa hơn những món quà đắt tiền.
Điều đáng học hỏi không phải là phải dành mọi phút giây cho gia đình, mà là chủ động tạo ra khoảng thời gian thực sự có chất lượng. Khi có thể, hãy tách biệt giờ làm việc với thời gian riêng, sắp xếp lịch sinh hoạt hợp lý và dành sự chú ý cho người đang ở bên mình.
Sống tốt không đồng nghĩa với mua sắm nhiều hơn
Một căn bếp đầy đồ dùng, tủ quần áo không còn chỗ trống hay những thiết bị mới nhất có thể mang lại cảm giác hài lòng trong chốc lát. Nhưng nếu nhiều món đồ ít được sử dụng, nhanh hỏng hoặc bị thay thế khi vẫn còn dùng tốt, việc mua sắm có thể trở thành gánh nặng cho cả ngân sách gia đình lẫn môi trường.
Cơ quan Môi trường Liên bang Đức nhấn mạnh vai trò của tiêu dùng bền vững. Cách tiếp cận này hướng đến việc sử dụng sản phẩm lâu dài, hạn chế lãng phí và cân nhắc tác động môi trường trong những lựa chọn hằng ngày.
Trung tâm Tư vấn Người tiêu dùng NRW cũng đề cao tính bền vững trong đời sống thường nhật. Thay vì chỉ quan tâm đến việc mua sản phẩm mới, người tiêu dùng có thể cân nhắc nhu cầu thực tế, độ bền và khả năng sửa chữa trước khi quyết định chi tiền.
Những nguyên tắc này không có nghĩa là phải từ bỏ mọi sở thích hoặc luôn chọn món hàng rẻ nhất. Một sản phẩm chất lượng tốt, phù hợp với nhu cầu và được sử dụng trong thời gian dài đôi khi là lựa chọn kinh tế hơn so với món đồ rẻ nhưng nhanh hỏng.
Những thay đổi nhỏ giúp giảm lãng phí mỗi ngày
Tiêu dùng bền vững không phải là khái niệm xa vời chỉ dành cho những người quan tâm đến môi trường. Nó có thể bắt đầu ngay trong căn bếp, phòng tắm hay tủ quần áo của mỗi gia đình.
- Mua theo nhu cầu thực tế: Trước khi thanh toán, hãy tự hỏi món đồ đó có thực sự cần thiết hay chỉ hấp dẫn vì đang được giảm giá.
- Sử dụng đồ dùng lâu hơn: Không vội thay thế quần áo, thiết bị gia dụng hoặc vật dụng cá nhân khi chúng vẫn hoạt động tốt.
- Sửa chữa khi có thể: Một món đồ bị hỏng nhẹ chưa chắc đã cần bỏ đi. Kiểm tra khả năng sửa chữa có thể giúp tiết kiệm chi phí và giảm lượng rác thải.
- Hạn chế lãng phí thực phẩm: Lên kế hoạch cho các bữa ăn, kiểm tra thực phẩm còn trong tủ lạnh và mua lượng vừa đủ giúp tránh bỏ đi những món vẫn có thể sử dụng.
- Cân nhắc trước khi thay mới: Khi muốn mua một sản phẩm khác, hãy xem xét liệu món đồ đang có còn đáp ứng được nhu cầu hay không.
Không phải gia đình nào cũng có điều kiện lựa chọn sản phẩm bền hơn hoặc sửa chữa mọi vật dụng. Giá cả, thời gian và khả năng tiếp cận dịch vụ đều có thể ảnh hưởng đến quyết định. Vì vậy, mục tiêu không phải là sống hoàn hảo, mà là đưa ra những lựa chọn phù hợp nhất trong điều kiện thực tế của mình.
Chăm sóc bản thân bắt đầu từ cách tổ chức cuộc sống
Phong cách sống không chỉ thể hiện qua những gì một người mua sắm, mà còn qua cách họ tổ chức ngày sống của mình.
Khi công việc, việc nhà và các nghĩa vụ nối tiếp nhau, thời gian nghỉ ngơi thường trở thành phần dễ bị cắt giảm nhất.
Thế nhưng, nghỉ ngơi không nhất thiết phải là một chuyến du lịch đắt tiền hay hoạt động giải trí tốn kém.
Một buổi đi bộ, bữa ăn được chuẩn bị vừa đủ, khoảng thời gian đọc sách hoặc cuộc gặp gỡ với bạn bè cũng có thể giúp nhịp sống trở nên cân bằng hơn.
Điều quan trọng là nhận ra giới hạn của bản thân và không biến mọi khoảng thời gian rảnh thành cơ hội để hoàn thành thêm công việc. Một lịch sinh hoạt phù hợp cần có chỗ cho trách nhiệm, nhưng cũng phải dành không gian cho những nhu cầu cá nhân và các mối quan hệ xã hội.
Không có một công thức duy nhất bảo đảm tất cả mọi người đều đạt được chất lượng cuộc sống như mong muốn.
Điều kiện kinh tế, hoàn cảnh gia đình và đặc điểm công việc của mỗi người rất khác nhau. Tuy nhiên, việc chủ động sắp xếp thời gian và xem xét lại các thói quen vẫn là những bước có thể thực hiện dần dần.
Hòa nhập tại Đức là học hỏi, không phải đánh mất bản thân
Đối với người nước ngoài sinh sống tại Đức, tìm hiểu phong cách sống của người dân địa phương có thể giúp việc hòa nhập trở nên tự nhiên hơn. Những quan niệm về sử dụng thời gian, tiêu dùng có trách nhiệm và giữ gìn môi trường sống mang đến cơ hội nhìn lại chính những thói quen đã hình thành từ trước.
Tuy vậy, học hỏi không có nghĩa là mọi cách sống tại Đức đều phù hợp với tất cả mọi người, cũng không có nghĩa phải từ bỏ những giá trị gia đình và văn hóa của mình. Mỗi người có thể lựa chọn điều hữu ích, điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh và giữ lại những gì thực sự có ý nghĩa.
Từ những nghiên cứu về đời sống xã hội đến các khuyến nghị về tiêu dùng bền vững, một điểm chung hiện lên khá rõ: sống tốt không nhất thiết phải sở hữu nhiều hơn, mà còn nằm ở cách sử dụng thời gian, tiền bạc và nguồn lực một cách có ý thức. Khi biết dành chỗ cho gia đình, chăm sóc bản thân và giảm những lãng phí không cần thiết, mỗi người có thể từng bước xây dựng cuộc sống phù hợp hơn với nhu cầu của mình.
Đó cũng là tinh thần của chuyên mục Sống xanh – sống khỏe – sống đẹp của: chia sẻ kiến thức về sức khỏe, làm đẹp, gia đình, tâm lý, môi trường và phong cách sống từ Đức để độc giả tham khảo trong đời sống thường nhật.
Hòa nhập không phải là trở thành một người khác, mà là mở rộng góc nhìn, học thêm những điều có ích và làm cho cuộc sống của chính mình ngày càng tốt hơn.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
