Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bảo vệ quyết định của Tổng thống Trump tạm thời nới lỏng áp lực trừng phạt đối với Nga liên quan đến thỏa thuận dầu diesel. Ông mô tả đây là một bước đi “rất sáng suốt”, nhằm đưa thêm nhiên liệu vào thị trường toàn cầu và tác động đến mức giá đang ở mức cao.
Theo ông Rubio, Washington cần thời gian để đánh giá tác động của các lệnh trừng phạt và thuế quan đối với kinh tế Mỹ cũng như kinh tế thế giới.
Trong thời gian đó, việc cho phép một phần dầu diesel Nga tiếp tục lưu thông trên thị trường được xem như cách hạn chế rủi ro về giá năng lượng.
Tổng thống rump và Ngoại trưởng Mỹ Rubio, Tổng thống Putin và Ngoại trưởng Nga Lavrov.
Washington muốn tăng nguồn cung diesel
Ngoại trưởng Rubio giải thích rằng quyết định của Tổng thống Trump cho phép bổ sung nguồn cung năng lượng vào thị trường toàn cầu trong một khoảng thời gian ngắn. Ông cho rằng điều này có thể mang lại lợi ích cho nhiều quốc gia, đồng thời giúp chính Hoa Kỳ đối phó với giá dầu diesel cao.
Ông nhấn mạnh rằng dầu diesel Nga vẫn sẽ được đưa ra thị trường quốc tế bất kể Washington có nới lỏng hạn chế hay không. Vấn đề, theo ông, là Hoa Kỳ có thể nhận được bao nhiêu phần trong nguồn cung đó.
“Dầu diesel mà Tổng thống Putin định bán vẫn sẽ được đưa ra thị trường toàn cầu theo cách này hay cách khác. Điểm khác biệt duy nhất là Hoa Kỳ sẽ nhận được bao nhiêu”, ông Rubio nói.
Ông cho biết Washington đang thảo luận khả năng nhập khẩu một lượng dầu diesel nhất định từ Nga. Mục tiêu không chỉ là ổn định thị trường năng lượng, mà còn là giảm áp lực lên chi phí vận tải, sản xuất nông nghiệp và giá tiêu dùng trong nước.
Vì sao Trump nới lỏng trừng phạt Nga?
Ông Rubio liên kết tình hình giá năng lượng tăng cao với nhiều yếu tố cùng lúc. Đó là căng thẳng quanh Iran và eo biển Hormuz, các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào mục tiêu tại Ả Rập Xê Út, cùng các đòn đánh vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong chiến tranh Nga-Ukraina.
Theo vị ngoại trưởng, những gián đoạn này khiến thị trường nhiên liệu toàn cầu dễ tổn thương hơn. Vì vậy, chính quyền Trump muốn có một khoảng dừng để xem xét kỹ hơn hệ quả kinh tế của các biện pháp cứng rắn, trước khi quyết định áp dụng đầy đủ.
Ông cho biết Tổng thống Trump dự kiến dùng khoảng 60 ngày để phân tích tác động của các lệnh trừng phạt và thuế quan. Phạm vi đánh giá không chỉ giới hạn ở Nga, mà còn mở rộng sang những quốc gia có liên quan đến chuỗi cung ứng năng lượng và thương mại.
Washington muốn tính đến khả năng các hạn chế mới làm xáo trộn thị trường dầu mỏ, đẩy giá nhiên liệu tăng thêm và gây áp lực lên nền kinh tế Mỹ. Đây là lý do chính quyền lựa chọn tạm hoãn thay vì kích hoạt ngay toàn bộ biện pháp trừng phạt.
Mỹ tạm dừng các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt
Quyết định này diễn ra sau khi Tổng thống Trump ngăn việc triển khai các “lệnh trừng phạt khắc nghiệt” đối với Nga. Những biện pháp này từng được cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một trong những người thúc đẩy mạnh mẽ, ủng hộ và vận động thông qua.
Kyiv đã chờ đợi Washington chấp thuận các lệnh trừng phạt khắc nghiệt này trong thời gian dài. Tuy nhiên, sự chấp thuận đó chưa đến, trong khi Tổng thống Trump liên tục bày tỏ niềm tin rằng việc dỡ bỏ hoặc tạm hoãn các biện pháp này là đúng đắn.
Ông Trump ký lệnh hành pháp hoãn các biện pháp trừng phạt và thuế quan theo đạo luật mang tên Lindsey O. Graham. Ông lập luận rằng việc tạm dừng này nằm trong lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ, đặc biệt khi giá năng lượng toàn cầu đang chịu nhiều áp lực.
Việc nới lỏng không đồng nghĩa với việc xóa bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt trước đó đối với Nga. Tuy nhiên, nó cho thấy chính quyền Mỹ đang lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt hơn, thay vì tăng áp lực kinh tế ngay lập tức.
Thỏa thuận dầu diesel và bước tiếp theo
Bối cảnh của quyết định là thỏa thuận dầu diesel giữa Washington và Moskva. Sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin vào ngày 9 tháng 10, hai bên thống nhất về việc Nga cung cấp dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.
Theo thông tin được công bố, Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300.000 tấn diesel, tiếp đó là 500.000 tấn trong tháng 11 và thêm một triệu tấn ngay sau đó. Tổng thống Trump cũng cho biết Nga có thể cung cấp thêm ba triệu tấn trong thời gian ngắn tiếp theo.
Để thực hiện thỏa thuận, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung tạm thời cho phép giao dịch liên quan đến dầu diesel tinh chế của Nga. Giấy phép này có hiệu lực đến ngày 7 tháng 4 năm 2027.
Các phương tiện truyền thông đưa tin rằng Washington có thể nới lỏng thêm các hạn chế đối với Moskva. Sau thỏa thuận dầu diesel, bước tiếp theo được nhắc đến là việc dỡ bỏ hạn chế đối với xuất khẩu phân bón của Nga.
Cân đối giữa giá năng lượng và áp lực lên Nga
Quyết định của Tổng thống Trump đặt Hoa Kỳ trước một sự đánh đổi rõ ràng. Một mặt, việc tăng nguồn cung diesel có thể giúp hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước và giảm gánh nặng cho người tiêu dùng, doanh nghiệp vận tải cũng như nông dân.
Mặt khác, việc tạm hoãn các biện pháp trừng phạt mạnh có thể làm giảm sức ép kinh tế lên Nga trong thời điểm Moscow vẫn đang tiến hành chiến tranh tại Ukraine. Đây cũng là mối lo ngại của Kyiv và một số nghị sĩ Mỹ, những người muốn áp dụng đầy đủ các biện pháp trừng phạt đã được Quốc hội thông qua.
Ông Rubio lập luận rằng chính sách hiện tại không phải là nhượng bộ vô điều kiện. Theo ông, đây là giai đoạn đánh giá cần thiết để Washington hiểu rõ hậu quả kinh tế trước khi đưa ra các quyết định lâu dài hơn.
Trong 60 ngày tới, cách chính quyền Trump xử lý các lệnh trừng phạt và thuế quan liên quan đến Nga sẽ cho thấy Washington ưu tiên ổn định giá năng lượng đến mức nào, và liệu chiến lược này có thực sự tạo áp lực đủ mạnh để đưa Moscow đến bàn đàm phán hay không.
Thành Phan - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: RBC-Ukraina và NTV
