Luật Quốc tịch mới của CHLB Đức (StAG) đã chính thức hợp pháp hóa chế độ đa quốc tịch, mở toang cánh cửa giúp người Việt Nam được mang đồng thời hai hộ chiếu mà không phải từ bỏ quốc tịch gốc.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
1. Bước ngoặt lịch sử: Quyền giữ song tịch vĩnh viễn
Theo Luật Hiện đại hóa Luật Quốc tịch (StAG sửa đổi), nguyên tắc tránh đa quốc tịch đã bị bãi bỏ hoàn toàn, cho phép người Việt Nam giữ cả hai quốc tịch một cách hợp pháp.
Trước đây, rào cản lớn nhất đối với kiều bào khi muốn nhập tịch Đức là phải thực hiện thủ tục xin thôi quốc tịch Việt Nam vô cùng phức tạp và tốn kém thời gian. Với khung pháp lý mới đang được áp dụng ổn định trong năm 2026, người nhập tịch Đức được mặc nhiên giữ lại hộ chiếu Việt Nam mà không cần phải xin giấy phép ngoại lệ (Beibehaltungsgenehmigung) như những năm trước.
Điều này mang lại lợi thế kép vượt trội: vừa được hưởng trọn vẹn quyền bầu cử, tự do đi lại và an sinh của công dân Liên minh Châu Âu (EU), vừa thuận tiện sở hữu nhà đất, đầu tư kinh doanh và hồi hương tại Việt Nam mà không vướng rào cản thị thực.
2. Các điều kiện bắt buộc để nộp đơn xin nhập tịch (Einbürgerung)
Người nộp đơn cần đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn pháp định khắt khe về thời gian cư trú, ngôn ngữ, an sinh tài chính và sự gắn kết với trật tự hiến pháp Đức.
Theo Điều 10 Luật Quốc tịch (StAG), bộ tiêu chí chuẩn năm 2026 bao gồm:
- Rút ngắn thời gian cư trú hợp pháp: Quy chuẩn thông thường chỉ còn 5 năm (thay vì 8 năm như trước). Trường hợp có thành tích hội nhập xuất sắc (tiếng Đức C1, kết quả học tập/việc làm vượt bậc) chỉ cần 3 năm. Diện kết hôn với người Đức cần 3 năm cư trú và hôn nhân từ 2 năm trở lên.
- Năng lực ngôn ngữ: Đạt tối thiểu chứng chỉ tiếng Đức trình độ B1 theo chuẩn CEFR (đối với diện 3 năm yêu cầu bắt buộc là C1). Miễn chứng chỉ nếu đã tốt nghiệp phổ thông, học nghề Ausbildung hoặc đại học bằng tiếng Đức tại Đức.
- Bài kiểm tra nhập tịch (Einbürgerungstest / LiD): Đạt tối thiểu 17/33 câu hỏi trắc nghiệm về lịch sử, pháp luật và văn hóa xã hội Đức.
- Tự chủ tài chính hoàn toàn: Tự trang trải cuộc sống cho bản thân và gia đình mà không nhận trợ cấp xã hội công dân (Bürgergeld) hoặc trợ cấp sinh hoạt phí xã hội (SGB XII).
- Lý lịch tư pháp trong sạch: Không có tiền án tiền sự (không bị phạt tiền trên 90 Tagessätze hoặc phạt tù).
- Cam kết trung thành với Hiến pháp: Tôn trọng trật tự tự do dân chủ của Hiến pháp Đức (Grundgesetz), phản đối mọi hành vi phân biệt chủng tộc, bài Do Thái hay chủ nghĩa cực đoan.
3. Danh mục hồ sơ thực tế cần chuẩn bị từ A-Z
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, dịch thuật công chứng chuẩn xác là chìa khóa giúp rút ngắn thời gian thụ lý hồ sơ tại Sở Nhập tịch.
Một bộ hồ sơ xin song tịch hoàn chỉnh gồm:
- Đơn xin nhập tịch (Antrag auf Einbürgerung): Điền trực tuyến qua cổng dịch vụ công của từng bang hoặc theo mẫu giấy của địa phương.
- Hộ chiếu Việt Nam và Thẻ cư trú (Aufenthaltstitel / Niederlassungserlaubnis): Bản gốc và bản sao công chứng.
- Giấy khai sinh Việt Nam: Phải được hợp pháp hóa lãnh sự tại Đại sứ quán Đức tại Hà Nội hoặc Tổng Lãnh sự quán tại TP.HCM, sau đó dịch thuật công chứng sang tiếng Đức bởi dịch giả tuyên thệ (Vereidigter Übersetzer).
- Giấy đăng ký kết hôn / Giấy chứng nhận ly hôn (nếu có): Đã hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng.
- Chứng chỉ tiếng Đức B1/C1 và Chứng chỉ kiểm tra nhập tịch.
- Hồ sơ tài chính: Bảng lương 3–6 tháng gần nhất, hợp đồng lao động chính thức (đã qua thử việc); đối với người làm Gewerbe cần đăng ký kinh doanh, báo cáo thuế (Steuerbescheid) 2 năm gần nhất và xác nhận từ cố vấn thuế Steuerberater. Kèm trích lục đóng bảo hiểm hưu trí Rentenversicherungsverlauf.
- Hợp đồng thuê nhà (Mietvertrag): Kèm giấy xác nhận tiền thuê nhà (Mietbescheinigung) chứng minh diện tích ở đạt chuẩn.
4. Lộ trình từng bước nộp và theo dõi tiến độ hồ sơ
Quy trình xử lý hồ sơ nhập tịch năm 2026 đã được số hóa mạnh mẽ nhưng thời gian chờ đợi vẫn có thể kéo dài từ 6 đến 18 tháng tùy từng bang.
- Kiểm tra điều kiện sơ bộ trực tuyến (Quick-Check): Kiểm tra trên cổng dịch vụ công của bang xem đã đủ điều kiện nộp đơn hay chưa.
- Nộp hồ sơ và nộp lệ phí: Đính kèm bản scan hồ sơ và đóng lệ phí nhà nước (255 Euro/người lớn; 51 Euro/trẻ em đi kèm).
- Cơ quan chức năng thẩm tra: Sở Nhập tịch đối chiếu thông tin với Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp, cảnh sát và cơ quan an sinh xã hội.
- Phỏng vấn và nộp bản gốc: Được hẹn đến đối chiếu bản gốc các giấy tờ tùy thân và ký cam kết trung thành.
- Lễ trao Giấy chứng nhận Nhập tịch (Einbürgerungsurkunde): Tuyên thệ trung thành tại Tòa thị chính và chính thức nhận quốc tịch CHLB Đức.
Câu hỏi thường gặp về Song tịch Đức - Việt
Sau khi có quốc tịch Đức, có cần đăng ký lại với Đại sứ quán Việt Nam không?
Bạn vẫn là công dân Việt Nam hợp pháp theo luật Việt Nam. Hộ chiếu Việt Nam vẫn được gia hạn bình thường tại Đại sứ quán Việt Nam tại Berlin hoặc Tổng Lãnh sự quán tại Frankfurt mà không bị thu hồi.
Con sinh ra tại Đức có tự động có song tịch không?
Có. Trẻ em sinh ra tại Đức sẽ tự động mang quốc tịch Đức nếu tại thời điểm sinh, có ít nhất một phụ huynh cư trú hợp pháp tại Đức từ 5 năm trở lên và sở hữu thẻ định cư vĩnh viễn (Niederlassungserlaubnis). Đồng thời cháu bé vẫn mang quốc tịch Việt Nam theo cha mẹ.
Đang nhận tiền trợ cấp con cái Kindergeld hoặc tiền hỗ trợ nhà Wohngeld có xin nhập tịch được không?
Được. Tiền Kindergeld, Elterngeld và Wohngeld không bị tính là trợ cấp sinh kế xã hội (Bürgergeld/Sozialhilfe), nên không ảnh hưởng đến điều kiện tài chính khi xin nhập tịch.
Nguyễn Minh Anh - ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
