Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không xác nhận kế hoạch tổ chức hội nghị ba bên với Mỹ và Nga nhằm tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh Ukraine. Trong cuộc gặp Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier tại Bắc Kinh ngày 30/10/2026, ông Tập còn nhấn mạnh các quốc gia châu Âu phải tham gia tiến trình đàm phán hòa bình.
Thông tin được ông Steinmeier công bố trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình ARD, phát sóng ngày 1/11.
Phản ứng của nhà lãnh đạo Trung Quốc làm dấy lên thêm nghi vấn về khả năng tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và ông Tập bên lề Hội nghị cấp cao APEC vào tháng 11.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Liên bang Steinmeier . Nguồn: Yin Bogu/ddp
Ông Tập không xác nhận kế hoạch hội nghị ba bên
Trong cuộc trao đổi tại Bắc Kinh, ông Steinmeier cho biết đã trực tiếp đề cập khả năng tổ chức cuộc đàm phán giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc. Đây là định dạng ngoại giao được thảo luận trong bối cảnh các bên tìm kiếm phương án chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine.
Tuy nhiên, ông Tập không xác nhận rằng công tác chuẩn bị cho một hội nghị như vậy đang diễn ra. Theo lời kể của Tổng thống Đức, nhà lãnh đạo Trung Quốc tỏ ra bất ngờ trước thông tin về khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên.
Ông Steinmeier cho biết phản ứng của ông Tập không giống thái độ hưởng ứng một sáng kiến ngoại giao đã được thống nhất. Tổng thống Đức nhận thấy nhà lãnh đạo Trung Quốc có biểu hiện không hài lòng khi được hỏi về khả năng tổ chức hội nghị.
Theo cách diễn giải của ông Steinmeier, ông Tập cho rằng chưa có triển vọng rõ ràng về một cuộc gặp thượng đỉnh giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc chuyên bàn về Ukraine. Điều này khác với những đồn đoán trước đó về khả năng ba nhà lãnh đạo cùng tham gia một cuộc thương lượng.
Bắc Kinh nhấn mạnh vai trò của châu Âu
Vấn đề châu Âu tham gia đàm phán cũng chiếm vị trí đáng kể trong cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo. Ông Steinmeier cho biết ông Tập khẳng định các quốc gia châu Âu cần có mặt tại bàn thương lượng về việc chấm dứt xung đột.
Lập trường này gắn với tính chất địa lý và chính trị của cuộc chiến. Ukraine nằm tại châu Âu, trong khi hậu quả của xung đột tác động trực tiếp đến an ninh, kinh tế và quan hệ quốc tế của các nước trong khu vực.
Nếu chỉ có Washington, Moskva và Bắc Kinh tham gia quyết định những vấn đề liên quan đến Ukraine, các quốc gia châu Âu có nguy cơ đứng ngoài những thỏa thuận ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của họ. Quan điểm được ông Steinmeier thuật lại cho thấy Trung Quốc không ủng hộ cách tiếp cận loại châu Âu khỏi tiến trình thương lượng.
Đối với Đức, sự tham gia của châu Âu có ý nghĩa đặc biệt. Berlin là một trong những bên có lợi ích trực tiếp trong các vấn đề an ninh khu vực. Vì vậy, vai trò của các nước châu Âu trong bất kỳ cơ chế ngoại giao nào liên quan đến Ukraine đều là vấn đề được quan tâm.
Dù vậy, cần phân biệt phát biểu được Tổng thống Đức thuật lại với thông báo chính thức từ phía Trung Quốc. Tuyên bố của Bắc Kinh sau cuộc gặp ngày 30/10 không đề cập hội nghị ba bên về Ukraine.
Phía Trung Quốc cho biết hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về quan hệ song phương, hợp tác kinh tế, quan hệ với Liên minh châu Âu và trật tự quốc tế. Sự khác biệt giữa hai cách công bố khiến thông tin về lập trường của ông Tập đối với hội nghị ba bên hiện chủ yếu dựa trên lời kể của ông Steinmeier.
Khả năng gặp Trump, Putin và Tập vẫn chưa rõ ràng
Đồn đoán về cuộc gặp giữa ba nhà lãnh đạo xuất hiện trước thềm Hội nghị cấp cao APEC, dự kiến diễn ra ngày 18 và 19/11/2026 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Sự kiện quy tụ các nhà lãnh đạo và đại diện cấp cao của những nền kinh tế thành viên Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương.
Thời điểm diễn ra APEC khiến khả năng tiếp xúc giữa các nhà lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc nhận được sự quan tâm. Tuy nhiên, việc cùng xuất hiện tại một sự kiện quốc tế không đồng nghĩa ba bên đã thống nhất tổ chức hội nghị riêng về Ukraine.
Theo thông tin được The Wall Street Journal đăng tải, Moskva từng cân nhắc sử dụng định dạng ba bên để thúc đẩy các điều kiện chấm dứt chiến tranh theo lập trường của Nga. Diễn biến này cho thấy mỗi bên có thể nhìn nhận cơ chế đàm phán từ những lợi ích và mục tiêu khác nhau.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cũng bày tỏ sự cởi mở với khả năng gặp gỡ theo định dạng ba bên. Ông từng đề cập khả năng đưa vấn đề Ukraine vào chương trình nghị sự của một cuộc gặp như vậy.
Tuy nhiên, sự quan tâm của Washington và Moskva chưa đủ để xác lập một hội nghị chính thức. Một cuộc gặp cấp cao cần có sự đồng thuận về thành phần tham dự, chương trình nghị sự và mục tiêu thương lượng.
APEC là mốc ngoại giao tiếp theo
Tính đến ngày 1/11/2026, chưa có xác nhận chính thức về việc tổ chức một hội nghị riêng giữa ông Trump, ông Putin và ông Tập nhằm thảo luận cuộc chiến Ukraine. Ông Steinmeier cũng cho biết Bắc Kinh không thông báo với ông về bất kỳ công tác chuẩn bị nào cho cuộc gặp này.
Do đó, Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến ngày 18-19/11 vẫn là sự kiện quốc tế tiếp theo có khả năng tạo điều kiện cho các cuộc tiếp xúc ngoại giao giữa lãnh đạo các nước liên quan.
Khả năng ba nhà lãnh đạo gặp nhau bên lề hội nghị, cũng như những vấn đề họ có thể đưa ra thảo luận, hiện chưa được xác nhận. Lập trường được ông Steinmeier thuật lại cho thấy Trung Quốc chưa cam kết tham gia một cơ chế đàm phán ba bên, trong khi vai trò của châu Âu vẫn là vấn đề được Bắc Kinh nhấn mạnh.
Theo: ARD, The Wall Street Journal
