Đức đang xem xét tăng mạnh mức phạt đối với hành vi sử dụng điện thoại trái phép khi lái xe, từ 100 euro hiện nay lên ít nhất 500 euro. Đề xuất do Hội đồng An toàn Giao thông Đức (Deutscher Verkehrssicherheitsrat – DVR) đưa ra ngày 4/11/2026, trong khi Bộ Giao thông Liên bang muốn triển khai camera chuyên dụng để phát hiện vi phạm trên toàn quốc.
Nếu được thông qua, mức phạt mới sẽ cao gấp ít nhất 5 lần quy định hiện hành. Biện pháp này nhằm tăng sức răn đe đối với hành vi gây mất tập trung khi điều khiển phương tiện, vốn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Đề xuất nâng tiền phạt lên ít nhất 500 euro
Chủ tịch DVR Manfred Wirsch cho rằng mức phạt 100 euro hiện nay chưa đủ sức ngăn người lái xe sử dụng điện thoại trái phép. Ông đề nghị nâng mức xử phạt cơ bản lên ít nhất 500 euro.
Mức tiền này tương đương khoản phạt cơ bản áp dụng đối với hành vi lái xe vi phạm giới hạn nồng độ cồn 0,5 phần nghìn tại Đức. Việc đặt hai hành vi vi phạm trong cùng mức xử phạt cho thấy DVR muốn coi việc sử dụng điện thoại khi lái xe là nguy cơ nghiêm trọng đối với an toàn giao thông.
Theo quy định hiện hành, người lái xe sử dụng điện thoại không đúng cách sẽ phải nộp phạt 100 euro. Ngoài ra, người vi phạm còn bị ghi một điểm trong hệ thống quản lý vi phạm giao thông tại Flensburg.
Mức xử phạt tăng lên nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hơn. Trường hợp người lái xe gây nguy hiểm cho người khác, tiền phạt là 150 euro. Nếu hành vi dẫn đến tai nạn, mức phạt tăng lên 200 euro.
Trong hai trường hợp này, người vi phạm có thể bị ghi hai điểm và cấm lái xe trong một tháng. Như vậy, quy định hiện hành đã phân biệt mức độ xử lý dựa trên hậu quả của hành vi, nhưng DVR vẫn cho rằng mức phạt cơ bản chưa đủ sức răn đe.
Camera có thể phát hiện người dùng điện thoại sau vô lăng
Bên cạnh tăng tiền phạt, Bộ trưởng Giao thông Liên bang Steffen Bilger ủng hộ triển khai hệ thống camera chuyên dụng mang tên Handy-Blitzer, còn gọi là Monocam, trên toàn nước Đức.
Khác với camera thông thường chủ yếu ghi nhận tốc độ hoặc hình ảnh phương tiện, hệ thống này tập trung phát hiện hành vi sử dụng điện thoại khi điều khiển xe. Thiết bị có thể được lắp trên các cầu vượt đường cao tốc để quan sát phương tiện từ phía trên.
Camera ghi hình xuyên qua kính chắn gió, qua đó nhận diện những trường hợp người lái đang cầm và sử dụng điện thoại. Hình ảnh được hệ thống ghi nhận sẽ chuyển đến nhân viên cảnh sát để kiểm tra.
Quy trình kiểm tra thủ công đóng vai trò quan trọng trước khi cơ quan chức năng xử lý vi phạm. Hình ảnh camera chỉ giúp phát hiện trường hợp nghi vấn. Cảnh sát phải xem xét bằng chứng để xác định hành vi có thực sự vi phạm quy định hay không.
Cách triển khai này cũng giúp phân biệt người sử dụng điện thoại trái phép với những tình huống không thuộc diện xử phạt. Chẳng hạn, một thiết bị được đặt trên giá đỡ hoặc hệ thống điều khiển tích hợp của xe có thể được sử dụng hợp pháp trong những điều kiện nhất định.
Thử nghiệm tại Trier ghi nhận số vi phạm giảm 70%
Bang Rheinland-Pfalz đã đưa công nghệ Monocam vào sử dụng. Đây là một trong những địa phương tại Đức triển khai hệ thống camera chuyên dụng nhằm kiểm soát hành vi sử dụng điện thoại khi lái xe.
Theo DVR, quá trình thử nghiệm tại thành phố Trier ghi nhận số trường hợp sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện bị phát hiện giảm khoảng 70%. Kết quả này được tổ chức đưa ra để minh họa tác động của công nghệ giám sát đối với hành vi tham gia giao thông.
Mức giảm trên cho thấy camera có thể hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm soát những hành vi khó phát hiện bằng phương thức tuần tra thông thường. Người lái xe có thể không nhận thấy sự hiện diện của lực lượng cảnh sát, nhưng vẫn có nguy cơ bị ghi hình khi sử dụng điện thoại trên đường.
Tuy nhiên, kết quả tại Trier chưa đồng nghĩa toàn nước Đức có thể lập tức áp dụng hệ thống này. Muốn triển khai đồng bộ, Chính phủ Liên bang cần xây dựng cơ sở pháp lý thống nhất.
Khung pháp lý phải tạo điều kiện cho việc sử dụng hình ảnh từ camera, quy định quy trình kiểm tra và xác định trách nhiệm xử lý vi phạm. Đây là điều kiện cần thiết để các bang có thể áp dụng công nghệ theo cùng một nguyên tắc.
Hơn 1.100 vụ tai nạn liên quan đến thiết bị điện tử
Đề xuất tăng mức phạt được đưa ra trong bối cảnh tình trạng mất tập trung khi lái xe tiếp tục gây ra những hậu quả đáng kể tại Đức. Số liệu năm 2025 cho thấy nước này ghi nhận hơn 1.100 vụ tai nạn giao thông gây thương tích có nguyên nhân được xác định liên quan đến việc sử dụng thiết bị điện tử.
Các vụ tai nạn khiến 15 người thiệt mạng, 199 người bị thương nặng và 1.257 người bị thương nhẹ. Những con số này cho thấy hậu quả của việc mất tập trung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe của nhiều người.
Cần lưu ý, thống kê trên bao gồm nhiều loại thiết bị điện tử, không chỉ điện thoại di động. Vì vậy, không thể coi toàn bộ số vụ tai nạn nói trên đều xuất phát từ hành vi sử dụng điện thoại khi lái xe.
Việc sử dụng thiết bị điện tử có thể khiến người điều khiển phương tiện rời mắt khỏi đường, mất tập trung hoặc phản ứng chậm trước những tình huống bất ngờ. Ngay cả khi chỉ nhìn xuống màn hình trong thời gian ngắn, người lái vẫn có thể bỏ lỡ tín hiệu đèn giao thông, phương tiện phía trước phanh gấp hoặc người đi bộ băng qua đường.
Nguy cơ càng đáng quan tâm trên đường cao tốc, nơi các phương tiện thường di chuyển với tốc độ cao. Khi xảy ra va chạm, thời gian phản ứng ngắn và khoảng cách phanh dài có thể khiến hậu quả trở nên nghiêm trọng.
DVR cho rằng kết hợp tăng tiền phạt với camera giám sát sẽ góp phần hạn chế hành vi mất tập trung. Một mặt, mức phạt cao hơn tạo áp lực tài chính đối với người vi phạm. Mặt khác, khả năng bị phát hiện qua camera có thể khiến người lái xe thận trọng hơn.
Những quy định nào vẫn áp dụng tại Đức?
Đề xuất nâng mức phạt lên ít nhất 500 euro hiện chưa có hiệu lực pháp luật. Người lái xe tại Đức vẫn phải tuân thủ mức xử phạt hiện hành cho đến khi cơ quan có thẩm quyền thông qua quy định mới.
Thời điểm triển khai hệ thống Monocam trên phạm vi toàn quốc cũng chưa được xác định. Việc mở rộng công nghệ còn phụ thuộc vào quá trình xây dựng và hoàn thiện cơ sở pháp lý ở cấp liên bang.
Theo quy định hiện hành, người lái xe không được cầm điện thoại để sử dụng trong lúc điều khiển phương tiện. Lệnh cấm nhằm bảo đảm người lái duy trì khả năng quan sát và kiểm soát phương tiện, thay vì bị phân tâm bởi màn hình hoặc các thao tác trên thiết bị.
Tuy nhiên, người tham gia giao thông vẫn có thể thực hiện cuộc gọi thông qua hệ thống rảnh tay, kết nối Bluetooth hoặc thiết bị được tích hợp sẵn trên xe, miễn là sử dụng đúng quy định. Những phương thức này cho phép người lái liên lạc mà không phải cầm điện thoại trên tay.
Trong thời gian chờ quyết định về mức phạt mới và kế hoạch triển khai camera, mức phạt 100 euro cùng các hình thức xử lý tăng nặng vẫn tiếp tục được áp dụng. Chính phủ Liên bang cần hoàn thiện cơ sở pháp lý trước khi hệ thống giám sát chuyên dụng có thể hoạt động thống nhất trên toàn nước Đức.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Deutschlandfunk, dpa và ADAC
