Hệ thống làm lạnh của một siêu thị Edeka tại thị trấn Reisbach, huyện Dingolfing-Landau, bang Bayern, Đức, bị tin tặc tấn công, khiến nhiệt độ trong các thiết bị bảo quản thực phẩm tăng lên tới 50 độ C. Phần lớn hàng hóa đông lạnh và thực phẩm cần bảo quản lạnh phải đưa đi tiêu hủy, gây thiệt hại đáng kể cho cửa hàng.
Vụ việc xảy ra tại Niederbayern, miền đông nam nước Đức, trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu cũng ghi nhận những cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống làm lạnh của các siêu thị. Cảnh sát đã vào cuộc điều tra và đang trao đổi thông tin với cơ quan chức năng ở những nước liên quan.
Hệ thống làm lạnh bị tin tặc can thiệp
Siêu thị gặp sự cố thuộc hệ thống bán lẻ Edeka, đặt tại Reisbach, một thị trấn thuộc huyện Dingolfing-Landau, vùng Niederbayern. Cuộc tấn công nhắm trực tiếp vào hệ thống kỹ thuật kiểm soát nhiệt độ của cửa hàng. Hậu quả là các thiết bị làm lạnh không còn duy trì được điều kiện bảo quản thực phẩm như bình thường.
Nhiệt độ bên trong hệ thống tăng lên mức 50 độ C. Đây là mức nhiệt hoàn toàn không phù hợp để bảo quản thịt, cá, sữa, các sản phẩm đông lạnh và nhiều loại thực phẩm dễ hư hỏng khác. Khi chuỗi bảo quản lạnh bị phá vỡ, hàng hóa có nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, ngay cả khi hình thức bên ngoài chưa xuất hiện dấu hiệu hư hỏng rõ rệt.
Đối với siêu thị, hệ thống làm lạnh là một phần thiết yếu trong hoạt động kinh doanh hằng ngày. Các tủ đông, tủ mát và kho lạnh phải duy trì nhiệt độ ổn định theo yêu cầu của từng nhóm hàng. Chỉ một sự cố kéo dài cũng có thể khiến lượng lớn thực phẩm không còn đủ điều kiện để tiếp tục bày bán.
Trong trường hợp tại Reisbach, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng vì nhiệt độ tăng cao bất thường. Cửa hàng không thể đơn giản khởi động lại thiết bị rồi tiếp tục bán toàn bộ số hàng còn lại. Những sản phẩm có nguy cơ mất an toàn phải được loại khỏi chuỗi cung ứng thực phẩm.
Phần lớn thực phẩm phải đưa đi tiêu hủy
Người điều hành siêu thị đã thông báo về sự cố trên trang Facebook của cửa hàng. Theo thông tin này, lượng thực phẩm bị ảnh hưởng rất lớn. Phần lớn hàng hóa trong các khu vực bảo quản lạnh không thể tiếp tục sử dụng và phải đưa đi xử lý.
Thiệt hại không chỉ nằm ở giá trị hàng hóa. Một lượng lớn thực phẩm bị loại bỏ còn đồng nghĩa với sự lãng phí nguồn lực trong quá trình sản xuất, vận chuyển, lưu kho và phân phối. Những mặt hàng này đã trải qua nhiều công đoạn trước khi đến được quầy bán lẻ, nhưng cuối cùng không thể đến tay người tiêu dùng.
Trong số hàng hóa bị ảnh hưởng, vẫn có một phần được cứu kịp thời nhờ tổ chức Foodsharing. Đây là sáng kiến tại Đức nhằm hạn chế lãng phí thực phẩm, kết nối những người có thể tiếp nhận thực phẩm còn sử dụng được với các cửa hàng và đơn vị cung cấp.
Ngay sau khi nhận được thông tin, Foodsharing đã nhanh chóng đến thu gom những sản phẩm vẫn còn khả năng cứu vãn. Người điều hành siêu thị ghi nhận sự hỗ trợ kịp thời này. Tuy nhiên, lượng thực phẩm có thể giữ lại chỉ chiếm một phần nhỏ so với tổng số hàng hóa bị ảnh hưởng.
Việc phân loại thực phẩm trong tình huống như vậy đòi hỏi sự thận trọng. Không phải sản phẩm nào chưa có mùi lạ hoặc dấu hiệu biến đổi cũng mặc nhiên được xem là an toàn. Đặc biệt với thịt, cá và các mặt hàng đông lạnh, thời gian tiếp xúc với nhiệt độ không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ phát triển vi sinh vật gây hại.
Cảnh sát Đức điều tra, nhiều nước từng xảy ra vụ tương tự
Cảnh sát bang Bayern đã tiếp nhận vụ việc. Sở Cảnh sát Niederbayern chịu trách nhiệm điều tra cuộc tấn công mạng nhằm vào siêu thị tại Reisbach.
Một người phát ngôn cảnh sát cho biết cơ quan điều tra đang trao đổi với các cơ quan chức năng tại những quốc gia từng ghi nhận những vụ tấn công tương tự. Tuy nhiên, ở thời điểm thông tin được công bố, cảnh sát chưa cung cấp thêm chi tiết cụ thể về phương thức xâm nhập, danh tính thủ phạm hoặc động cơ của cuộc tấn công.
Những thông tin ban đầu cho thấy đây không phải hiện tượng chỉ xuất hiện tại Đức. Các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống làm lạnh của siêu thị từng được ghi nhận tại Pháp, Bỉ, Thụy Điển, Ireland, Luxembourg, Estonia, Phần Lan và Hà Lan.
Tại siêu thị, các nhân viên đang lấy hàng đông lạnh ra khỏi những tủ lạnh bị đột nhập. Ảnh: IMAGO/TT
Việc nhiều quốc gia cùng xuất hiện những sự cố có tính chất tương tự khiến giới chức phải xem xét khả năng tồn tại những mối liên hệ giữa các vụ việc. Tuy nhiên, chưa có thông tin xác nhận các cuộc tấn công tại những nước này do cùng một nhóm tin tặc thực hiện hoặc sử dụng chung phương thức.
Các hệ thống điều khiển nhiệt độ hiện đại thường kết nối với phần mềm quản lý và thiết bị giám sát từ xa. Công nghệ này giúp doanh nghiệp theo dõi hoạt động của nhiều tủ lạnh, kho đông và thiết bị kỹ thuật từ một hệ thống trung tâm. Tuy nhiên, nếu quyền truy cập không được bảo vệ đầy đủ, những thiết bị vốn phục vụ hoạt động thường ngày cũng có thể trở thành mục tiêu của tin tặc.
Khác với những cuộc tấn công chỉ nhằm đánh cắp dữ liệu hoặc làm gián đoạn website, việc can thiệp vào hệ thống điều khiển công nghiệp có thể gây ra hậu quả trực tiếp đối với hoạt động vật lý. Một thay đổi trái phép về thông số vận hành có thể khiến máy móc hoạt động sai, hàng hóa hư hỏng và doanh nghiệp phải ngừng một phần hoạt động.
Đối với ngành bán lẻ thực phẩm, rủi ro này đặc biệt đáng quan tâm. Siêu thị phụ thuộc vào nhiều hệ thống kỹ thuật liên kết với nhau, từ kho lạnh, thiết bị bảo quản đến phần mềm quản lý hàng hóa. Một sự cố tại khâu kỹ thuật có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động kinh doanh và gây tổn thất lớn.
Siêu thị dự kiến hoạt động bình thường trở lại
Sau sự cố, cửa hàng Edeka tại Reisbach lên kế hoạch tiếp nhận các lô thực phẩm tươi mới vào thứ Ba, ngày 3/11. Nhà bán lẻ dự kiến bổ sung hàng hóa để khôi phục hoạt động của các quầy thực phẩm và lấp đầy những kệ hàng bị ảnh hưởng.
Đợt giao hàng mới được kỳ vọng giúp siêu thị sớm trở lại trạng thái phục vụ khách hàng bình thường. Tuy nhiên, thiệt hại từ số thực phẩm phải tiêu hủy vẫn là hậu quả trực tiếp của cuộc tấn công mạng.
Trong khi cửa hàng tập trung khôi phục nguồn hàng, cảnh sát Niederbayern tiếp tục điều tra vụ việc và trao đổi thông tin với các cơ quan chức năng ở nước ngoài. Những chi tiết về thủ phạm, cách thức xâm nhập cũng như mối liên hệ với các vụ tấn công tại những quốc gia châu Âu khác hiện chưa được công bố.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: dpa
