Triều Tiên gia tăng sức ép đối với Mỹ khi bà Kim Yo Jong tuyên bố Bình Nhưỡng không còn kiên nhẫn với các đề xuất đối thoại thiếu tin cậy, trong lúc nhà lãnh đạo Kim Jong Un thúc đẩy hiện đại hóa hạm đội hải quân. Những động thái ngoại giao và quân sự diễn ra giữa mùa bầu cử tại Mỹ, làm triển vọng cải thiện quan hệ hai nước thêm khó khăn.
Thông điệp cứng rắn từ Bình Nhưỡng cho thấy Triều Tiên chưa sẵn sàng nối lại đàm phán nếu không nhìn thấy lợi ích cụ thể.
Song song với tuyên bố chính trị, việc tăng tốc phát triển tàu mặt nước và tàu ngầm cho thấy nước này tiếp tục đặt trọng tâm vào năng lực quân sự, bất chấp những kỳ vọng ngoại giao từng xuất hiện trong các cuộc tiếp xúc cấp cao trước đây.
Kim Yo Jong bác bỏ triển vọng đối thoại thiếu thực chất
Bà Kim Yo Jong, em gái Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un, đưa ra tuyên bố thể hiện lập trường cứng rắn với Washington. Bà Kim tuyên bố Bình Nhưỡng hết kiên nhẫn và sẽ không rảnh để đối thoại với những kẻ "thù địch và không đáng tin".
Theo lập trường của bà Kim, Triều Tiên không bác bỏ hoàn toàn khả năng ngoại giao. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán chỉ có ý nghĩa khi mang lại kết quả và lợi ích thực tế cho Bình Nhưỡng. Những cuộc tiếp xúc không đáp ứng điều kiện này khó có thể nhận được sự hưởng ứng từ phía Triều Tiên.
Cách đặt điều kiện như vậy phản ánh khoảng cách lớn giữa hai bên về mục tiêu đàm phán. Washington kỳ vọng các nỗ lực ngoại giao có thể góp phần giải quyết những vấn đề an ninh trên bán đảo Triều Tiên. Trong khi đó, Bình Nhưỡng muốn bảo đảm rằng đối thoại không chỉ dừng ở những tuyên bố chính trị mà phải tạo ra lợi ích cụ thể.
Bà Kim cũng chỉ trích Mỹ liên quan đến cáo buộc Triều Tiên đứng sau vụ đánh cắp 6,3 tỷ USD từ sàn giao dịch tiền mã hóa Binance. Bà cho rằng Washington đang sử dụng những cáo buộc này nhằm phục vụ mục đích chính trị.
Vụ việc trở thành một điểm gây tranh cãi mới giữa hai nước. Các cáo buộc liên quan đến hoạt động mạng, tài chính và an ninh mạng từ lâu đã tạo thêm sức ép trong quan hệ Mỹ - Triều Tiên. Bình Nhưỡng thường bác bỏ những cáo buộc mà họ cho là nhằm làm tổn hại hình ảnh và lợi ích quốc gia.
Kim Jong Un thúc đẩy hiện đại hóa hải quân
Trong khi thông điệp ngoại giao ngày càng cứng rắn, Kim Jong Un trực tiếp đến xưởng đóng tàu Nampho để kiểm tra và thúc đẩy hoạt động nâng cấp lực lượng hải quân. Trọng tâm được đặt vào việc phát triển cả tàu mặt nước lẫn tàu ngầm.
Động thái này cho thấy Bình Nhưỡng không chỉ sử dụng tuyên bố chính trị để thể hiện lập trường. Nước này còn tiếp tục đầu tư vào năng lực quân sự, đặc biệt là lực lượng hải quân, nhằm tăng khả năng hoạt động và bảo vệ lợi ích an ninh trên biển.
Đối với Triều Tiên, phát triển tàu mặt nước và tàu ngầm có ý nghĩa trong việc mở rộng các phương án tác chiến. Tàu mặt nước phục vụ nhiều nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát và triển khai lực lượng. Trong khi đó, tàu ngầm tạo ra khả năng hoạt động bí mật, khiến đối phương khó theo dõi và dự đoán.
Việc Kim Jong Un trực tiếp thị sát cơ sở đóng tàu cũng cho thấy chương trình phát triển hải quân nhận được sự quan tâm ở cấp lãnh đạo cao nhất. Tuy nhiên, các thông tin hiện có chưa cung cấp tiến độ cụ thể, số lượng phương tiện dự kiến hoàn thành hoặc quy mô ngân sách dành cho chương trình.
Sức ép an ninh gia tăng trong thời điểm Mỹ bận rộn
Triều Tiên tiếp tục viện dẫn nguy cơ bị Mỹ gây sức ép bằng sức mạnh hạt nhân để giải thích cho định hướng tăng cường quốc phòng. Bình Nhưỡng coi năng lực quân sự là công cụ bảo đảm an ninh và duy trì vị thế trong các cuộc thương lượng quốc tế.
Thời điểm những động thái này diễn ra cũng có ý nghĩa chính trị. Nước Mỹ đang tập trung vào cuộc bầu cử giữa kỳ, khiến các vấn đề đối nội chiếm phần lớn sự chú ý của giới chính trị và công chúng. Bình Nhưỡng có thêm cơ hội phát đi thông điệp cứng rắn trong lúc Washington phải phân bổ sự quan tâm cho nhiều vấn đề trong nước.
Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào lịch trình bầu cử để kết luận Triều Tiên lựa chọn thời điểm này nhằm tận dụng sự phân tâm của Mỹ. Chương trình phát triển quân sự của Bình Nhưỡng còn gắn với những mục tiêu an ninh dài hạn và cách nước này đánh giá môi trường chiến lược trên bán đảo Triều Tiên.
Về phía Washington, những bước tiến trong chương trình hải quân Triều Tiên đặt ra thêm thách thức đối với chính sách kiểm soát rủi ro an ninh. Mỹ phải cân nhắc giữa sức ép ngoại giao, các biện pháp trừng phạt và khả năng duy trì những kênh liên lạc cần thiết để tránh tính toán sai lầm.
Những cuộc gặp cấp cao chưa tạo được chuyển biến lâu dài
Quan hệ giữa Donald Trump và Kim Jong Un từng ghi nhận những cuộc gặp trực tiếp mang tính lịch sử. Các cuộc tiếp xúc này tạo ra kỳ vọng rằng hai bên có thể từng bước thu hẹp bất đồng về chương trình hạt nhân và an ninh trên bán đảo Triều Tiên.
Dù vậy, những cuộc gặp cấp cao chưa tạo ra một thỏa thuận toàn diện có thể giải quyết các bất đồng cốt lõi. Hai bên vẫn khác biệt về phạm vi phi hạt nhân hóa, các biện pháp bảo đảm an ninh và những nhượng bộ cần thiết để tiến trình đàm phán tiếp tục.
Thực tế này cho thấy quan hệ cá nhân giữa các nhà lãnh đạo không đủ để thay thế những cam kết chính sách cụ thể. Khi lợi ích chiến lược chưa được dung hòa, các tuyên bố thiện chí khó tạo ra thay đổi bền vững trong hành động của mỗi bên.
Triều Tiên hiện kết hợp hai hướng đi song song: duy trì lập trường ngoại giao có điều kiện và tiếp tục củng cố năng lực quân sự. Cách tiếp cận này giúp Bình Nhưỡng giữ sức ép trong quan hệ với Washington, đồng thời tránh đặt toàn bộ lợi ích an ninh vào triển vọng đàm phán.
Trong thời gian tới, diễn biến quan trọng sẽ nằm ở tiến độ nâng cấp hạm đội tại Nampho và phản ứng chính sách của Mỹ. Khả năng nối lại đối thoại vẫn phụ thuộc vào việc hai bên có tìm được lợi ích thực tế và những điều kiện đủ tin cậy để tiếp tục thương lượng hay không.
Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
