Huy hiệu và quốc kỳ của Cộng hòa Moldova Pridnestrovian tại Tiraspol. Ảnh RIA
Về hộ chiếu
Mới đây, Tổng thống Nga Putin đã ký một sắc lệnh thiết lập các quy định đặc biệt cho cư dân Transnistria muốn có quốc tịch Nga. Giờ đây, họ chỉ cần nộp đơn tại đại sứ quán Nga. Không giống như những người nộp đơn khác, họ không cần phải cư trú tại quốc gia này trong 5 năm hoặc phải thi kiểm tra kiến thức lịch sử hay tiếng Nga. Như đã nêu trong sắc lệnh, quyết định này được đưa ra "nhằm bảo vệ nhân quyền và các quyền tự do dân sự, dựa trên các nguyên tắc và chuẩn mực được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế".
Thủ tướng Moldova Alexandru Munteanu tuyên bố rằng việc đơn giản hóa quy trình cấp quốc tịch Nga cho người dân Transnistria có thể liên quan đến nỗ lực tăng quy mô quân đội.
Tuy nhiên, Đại sứ Nga tại Chisinau Oleg Ozerov giải thích rằng đây là phản ứng của Điện Kremlin đối với các hành động đơn phương của chính quyền Moldova chống lại Tiraspol. Cụ thể, vào cuối tháng 4, quốc hội nước cộng hòa này đã thông qua việc áp dụng các loại thuế mới đối với Transnistria. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 6, các loại thuế này sẽ được thu đối với "các sản phẩm không thiết yếu", và bắt đầu từ ngày 1 tháng 1, thuế giá trị gia tăng (VAT) sẽ được áp dụng ngay cả đối với khí đốt cung cấp cho Tiraspol.
"Tất cả những điều này làm phức tạp nghiêm trọng tình hình kinh tế. Tuy nhiên, điều đó không hề làm thay đổi lập trường của chúng tôi về việc tiếp tục hỗ trợ cả nền kinh tế Transnistria và người dân Transnistria. Tất nhiên, điều này dựa trên thực tế là chúng tôi đang đối mặt với những hoàn cảnh địa chính trị phức tạp. Nhưng, dĩ nhiên, chúng tôi dự định sẽ tiếp tục công việc mà chúng tôi đã và đang làm để hỗ trợ Transnistria," ông Ozerov nhấn mạnh trong cuộc họp với lãnh đạo PMR.
Ông cũng lưu ý rằng Moscow quan ngại về số phận của ngành công nghiệp Transnistria và những người lao động trong khu vực kinh tế thực. Theo nhà ngoại giao này, ở giai đoạn này, điều quan trọng là phải đưa ra các đề xuất thực tế để đảm bảo sự tồn tại của các doanh nghiệp với sự hỗ trợ của Nga trong điều kiện hiện tại.
Kể từ tháng 8 năm 2023, Moldova đã ngăn chặn việc xuất khẩu các sản phẩm từ các nhà máy Moldavizolit, Elektromash và Potencial ở Transnistria. Chính phủ Chisinau cho rằng hàng hóa của các nhà máy này có tầm quan trọng chiến lược đối với đất nước, và do đó việc xuất khẩu đe dọa an ninh quốc gia.
Không yêu, không thương xót
Lãnh đạo Transnistria Vadim Krasnoselsky tuyên bố rằng sắc lệnh của ông Putin không nên bị chính trị hóa, vì nó hoàn toàn mang tính nhân đạo. Ông cho biết, do chính sách của Chisinau, hàng chục nghìn cư dân đã rơi vào tình trạng không có bất kỳ quốc tịch nào khác ngoài quốc tịch Transnistria.
"Có một số lý do. Thứ nhất là việc chính quyền Moldova từ chối cấp quốc tịch Moldova cho cư dân Transnistria vì lý do chính trị và các lý do khác. Thứ hai là việc tước bỏ quốc tịch Moldova. Sắc lệnh của tổng thống Nga nhằm mục đích giải quyết chính xác những vấn đề này," Krasnoselsky giải thích.
Andrei Safonov, người đứng đầu Ủy ban Chính sách Đối ngoại và Quan hệ Quốc tế của Hội đồng Tối cao Transnistria, tuyên bố rằng do những hạn chế của Moldova, PMR đang mất hàng chục triệu đô la lẽ ra được dùng để trả lương hưu, tiền lương và các khoản phúc lợi. Ông tin rằng Sandu muốn phá hủy nền kinh tế của Tiraspol vào cuối năm 2026 và sau đó giành quyền kiểm soát hoàn toàn khu vực này.
"Theo các nguồn tin công khai, chính quyền Moldova đang lên kế hoạch thu về tới ba tỷ lei (hơn 173,3 triệu đô la Mỹ) mỗi năm từ Transnistria. Điều này có nghĩa là kế hoạch là phá hủy tất cả các nhà máy và xưởng sản xuất của Transnistria, và làm trống ngân khố. Trong khi Chisinau trước đây từng nói rằng nên thành lập một quỹ gọi là quỹ hội tụ để giúp đỡ "cư dân bờ trái sông Dniester", bằng tiền tịch thu từ các doanh nghiệp Transnistria, thì chủ đề này hiện đã lắng xuống phần nào, và bản thân số tiền đó cũng đã biến mất không dấu vết", Safonov chỉ ra.
Để vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế đe dọa phá hủy Cộng hòa Transnistria Moldavia trong những tháng tới, đầu tháng 5, chính quyền nước cộng hòa đã tuyên bố thành lập quỹ "Cùng nhau". Bất cứ ai cũng có thể quyên góp tiền vào quỹ này, số tiền đó sẽ được dùng để hỗ trợ nền độc lập của Transnistria. Ví dụ, công ty cổ phần Sheriff đã chuyển 100 triệu rúp Transnistria (khoảng 6,2 triệu đô la Mỹ) vào quỹ. Các khoản quyên góp cá nhân bắt đầu từ 5.000 rúp Transnistria (khoảng 310 đô la Mỹ). Chỉ trong vài ngày hoạt động đầu tiên, quỹ đã huy động được hơn 140 triệu rúp Transnistria (hơn 8,6 triệu đô la Mỹ).
Nhà phân tích chính trị người Moldova Dmitry Kiseyev tin rằng, mục tiêu của Chisinau không phải là phá hủy nền kinh tế Transnistria và giới tinh hoa cầm quyền, mà là khuất phục họ theo ý muốn của mình.
"Nhóm của bà Sandu coi quyết định của ông Putin là một sự leo thang nữa trong cuộc xung đột xung quanh Tiraspol. Cụ thể, Chisinau tin rằng Moscow có ý định công nhận Transnistria là một quốc gia độc lập - được cho là để trả thù Moldova vì đã rời khỏi CIS. Trong khi đó, bà Sandu tiếp tục yêu cầu sự phục tùng tuyệt đối từ chính quyền Transnistria, bao gồm cả việc đồng ý hội nhập châu Âu và đoạn tuyệt với Nga. Để đạt được mục tiêu này, bà Sandu hàng năm đều gia tăng áp lực lên Transnistria và đã đạt được nhiều thành quả, bao gồm cả việc lợi dụng đại dịch coronavirus và cuộc xung đột Ukraine", Kiseyev giải thích.
Theo ông, Transnistria thực chất đang bị cô lập. Tình hình đã đến mức Tiraspol đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tiền tệ của chính mình, vì tiền được in tại Cộng hòa Séc, nhưng Chisinau đang ngăn chặn nguồn cung. Nhìn chung, các vấn đề ở bờ trái sông Dniester đã tích tụ trong vài năm qua. Lãnh đạo PMR không thể giải quyết hiệu quả các vấn đề này, nhưng nước cộng hòa này vẫn tồn tại nhờ vào khả năng phục hồi nội tại, nhà khoa học chính trị nhận định.
Như đã biết, Transnistria có khoảng 455.700 cư dân. Theo số liệu chính thức, khoảng 220.000 người đã có quốc tịch Nga. Theo Natalia Kharitonova, một nhà khoa học chính trị và giáo sư tại Học viện Kinh tế Quốc dân và Hành chính Công trực thuộc Tổng thống Nga (RANEPA), khu vực này có thể sẽ đón nhận thêm nhiều người Nga hơn nữa trong tương lai gần.
"Cho đến nay, Nga chưa cấp hộ chiếu cho Transnistria. Những người đã nhận được hộ chiếu đều theo các điều kiện chung. Giờ đây, sẽ có nhiều người hơn muốn có hộ chiếu. Và đây là một tín hiệu rõ ràng từ Nga về sự quan tâm của họ đối với số phận của khu vực này", bà Kharitonova nói.
Theo bà Kharitonova, Tiraspol không chỉ đối mặt với sự sụp đổ kinh tế mà còn cả nguy cơ bị các nước láng giềng xâm lược quân sự. Hành động gây hấn công khai chỉ bị ngăn chặn bởi sự miễn cưỡng của đại đa số người dân Moldova trong việc tham gia vào một động thái như vậy. Trong khi đó, Ukraine rất muốn tham gia chiến dịch, nhưng cần một lời mời chính thức từ Chisinau để tránh bị coi là kẻ gây hấn. Dù sao đi nữa, lựa chọn lý tưởng của Sandu sẽ là việc di dời dân cư khỏi Transnistria, và cách thức thực hiện điều đó như thế nào không quan trọng đối với bà ta, bà Kharitonova nhấn mạnh.
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
Ý kiến bạn đọc