Ủy ban châu Âu hôm thứ Ba vừa qua đã chính thức yêu cầu 9 quốc gia trong khu vực Schengen, bao gồm Pháp, Đức, Thụy Điển, Áo, Ý, Đan Mạch, Na Uy, Slovenia và Hà Lan, dần dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát biên giới nội địa. Những biện pháp này đã được tái thiết lập trong nhiều năm, thậm chí kéo dài liên tục kể từ năm 2015 ở một số nước như Đức.
Theo Ủy ban, các nước này cần “hướng tới việc loại bỏ dần và nâng dần các kiểm soát biên giới nội bộ, tận dụng tối đa các biện pháp thay thế sẵn có và hợp tác khu vực.”
Lý do chính được đưa ra là những quy định mới về di cư và các công cụ kỹ thuật số hiện đại đã “tăng cường giám sát các chuyển động qua biên giới bên ngoài của EU.”
Cụ thể, Hệ thống Ra/Vào (EES) và Hệ thống Thông tin và Cấp phép Du lịch châu Âu (ETIAS) sắp tới được xem là những bước đột phá.
Ủy ban châu Âu đã kêu gọi 9 quốc gia thuộc khối Schengen bãi bỏ việc kiểm tra sâu đục gỗ nội địa. (Ảnh: Wojtek RADWANSKI / AFP)
Những thay đổi lớn trong quản lý biên giới
Magnus Brunner, Ủy viên EU phụ trách Nội vụ và Di cư, nhấn mạnh:
“Liên minh châu Âu đang triển khai cải cách lớn nhất trong hệ thống quản lý di cư của chúng tôi… Chúng tôi đang triển khai các hệ thống quản lý biên giới hiện đại nhất thế giới. Với những điều kiện này, các quốc gia thành viên có thể hướng tới việc loại bỏ dần các kiểm soát tại biên giới nội bộ.”
Theo luật EU, các nước Schengen có thể tái áp đặt kiểm soát biên giới nội địa trong trường hợp có mối đe dọa nghiêm trọng đến trật tự công cộng hoặc an ninh nội bộ.
Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ nên kéo dài tối đa hai năm, dù có thể gia hạn. Nếu kéo dài hơn 12 tháng, Ủy ban phải đưa ra “ý kiến” – một văn bản pháp lý không ràng buộc – để đánh giá tính cần thiết và cân nhắc các biện pháp thay thế.
Đức là một trường hợp điển hình khi đã duy trì kiểm soát ở ít nhất một phần biên giới gần như liên tục từ năm 2015. Ủy ban chỉ ra rằng:
“Dù chính quyền Đức đã nỗ lực giảm thiểu tác động của việc kiểm soát biên giới nội bộ, chúng tôi vẫn nhận được nhiều khiếu nại từ công dân và doanh nghiệp cho thấy việc tái áp đặt này ảnh hưởng tiêu cực đến họ. Đặc biệt là tại biên giới Đức-Luxembourg, Đức-Ba Lan và Đức-Hà Lan, việc kiểm soát đã gây khó khăn cho cộng đồng biên giới, đặc biệt là người lao động xuyên biên giới.”
Giải pháp thay thế và triển vọng
Ủy ban đề xuất thay thế kiểm soát biên giới nội bộ bằng các “biện pháp thay thế hiệu quả” như “kiểm tra cảnh sát không hệ thống, nhận dạng sinh học di động và công nghệ theo dõi phương tiện.”
Họ cũng nhấn mạnh rằng EES và ETIAS đang “cải thiện đáng kể việc giám sát ai vào và rời khỏi Liên minh, cũng như thời gian và địa điểm các chuyến đi.”
EES, hệ thống kiểm soát biên giới tự động thay thế tem hộ chiếu bằng đăng ký kỹ thuật số và thu thập hình ảnh khuôn mặt cùng dấu vân tay, đã chính thức hoạt động đầy đủ từ tháng 4 năm 2026.
Tuy nhiên, hệ thống vẫn chưa được triển khai hoàn toàn tại một số cảng, đặc biệt là biên giới đối ứng giữa Pháp và Anh, gây ra tình trạng xếp hàng dài tại một số sân bay.
Theo số liệu từ Cơ quan Biên giới EU, số vụ vượt biên trái phép vào EU đã giảm 40% trong bốn tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy các biện pháp mới đang phát huy hiệu quả.
Khuyến nghị của Ủy ban không bao gồm Thụy Sĩ, nước đã tái áp đặt kiểm soát biên giới cho đến ngày 19 tháng 6 vì Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra ở Evian, phía Pháp của hồ Geneva.
Với gần 450 triệu dân trong khu vực Schengen và khoảng 3,5 triệu người qua lại biên giới nội địa mỗi ngày để làm việc, học tập hoặc thăm thân, việc dỡ bỏ kiểm soát sẽ mang lại lợi ích to lớn cho cuộc sống hàng ngày của người dân.
Tuy nhiên, con đường này vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt là việc triển khai đồng bộ các hệ thống kỹ thuật số mới.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo AFP
Ý kiến bạn đọc