Điện Kremlin được cho là không còn tin rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể buộc Ukraina ký một thỏa thuận hòa bình theo các điều khoản do Nga đưa ra. Theo nguồn tin được Bloomberg dẫn, Moskva vì thế đang tính toán gia tăng áp lực quân sự, kéo dài cuộc chiến và chuẩn bị cho một giai đoạn căng thẳng mới.
Thông tin này xuất hiện ngay trước vòng đàm phán ba bên giữa Ukraina, Hoa Kỳ và Nga dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi vào ngày 10 và 11/11. Các cuộc trao đổi này được xem là một trong những cơ hội hiếm hoi để kiểm tra xem hai bên có thể thu hẹp khoảng cách về an ninh, ngừng bắn và các vấn đề nhân đạo hay không.
Moskva thay đổi tính toán
Theo các nguồn tin của Bloomberg, giới chức Nga không còn đánh giá cao khả năng Trump gây sức ép đủ mạnh để khiến Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky chấp nhận một thỏa thuận theo hướng có lợi cho Moskva. Điện Kremlin vì vậy được cho là chuyển sang kịch bản kéo dài xung đột và tăng cường các hoạt động tấn công.
Các nguồn tin này cho rằng, nếu vị thế chính trị của Trump ở Mỹ suy yếu sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông có thể có ít không gian hơn để gây áp lực lên Kyiv. Trong kịch bản đó, Nga có thể tận dụng tình hình để gia tăng các đòn đánh vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraina, đặc biệt khi mùa đông đến gần.
Việc nhắm vào lưới điện, nhà máy nhiệt điện và hệ thống phân phối năng lượng đã là một phần trong chiến lược quân sự của Nga suốt cuộc chiến. Các cuộc tấn công vào hạ tầng này có thể làm gián đoạn điện, sưởi ấm và nguồn cung nước cho dân thường, đồng thời làm tăng áp lực lên chính quyền Ukraina trong giai đoạn đàm phán.
Kịch bản sau bầu cử Mỹ
Dẫn các nguồn tin cho biết, Nga có thể tìm cách thuyết phục Trump rằng Hoa Kỳ và Nga vẫn có thể phát triển hợp tác kinh doanh mà không cần chờ cuộc chiến ở Ukraina kết thúc. Moskva cũng được cho là muốn vận động dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Đồng thời, các nguồn tin nhận định Trump khó có thể trở nên tích cực hơn trong việc hỗ trợ Ukraina và châu Âu nếu đảng Cộng hòa thất bại trước đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Quốc hội. Theo phân tích này, một Tổng thống Mỹ suy giảm vị thế chính trị có thể ít có khả năng gây sức ép để buộc Zelensky ký một thỏa thuận.
“Ông ấy có thể có ít không gian hơn để xoay sở nhằm buộc Zelensky ký một thỏa thuận, điều này, đến lượt nó, có thể làm cho Putin rảnh tay để tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraina”, các nguồn tin được Bloomberg trích dẫn cho biết.
Như vậy, Moskva được cho là sẽ tăng cường áp lực không chỉ lên Ukraina mà còn lên các đồng minh châu Âu của nước này. Chiến lược này cho thấy Nga có thể coi đàm phán là một phần của cuộc chiến tổng thể, thay vì một bước ngoặt có khả năng chấm dứt xung đột trong ngắn hạn.
Đàm phán tại Abu Dhabi
Các cuộc đàm phán giữa đại diện Ukraina, Hoa Kỳ và Nga dự kiến nối lại tại Abu Dhabi vào ngày 10 và 11/11. Đây là vòng trao đổi trực tiếp đầu tiên giữa ba bên kể từ tháng 2, theo thông tin được các bên xác nhận.
Điện Kremlin đã xác nhận Nga sẽ tham dự. Cố vấn của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Vladimir Medinsky, được cho là sẽ đứng đầu đoàn đàm phán của Moskva. Phía Mỹ do đặc phái viên Steve Witkoff công bố rằng các cuộc trao đổi sẽ tập trung vào thỏa thuận an ninh sau chiến tranh, giảm căng thẳng, các biện pháp nhân đạo và các bước tiếp theo hướng tới chấm dứt chiến sự.
Tổng thống Zelensky cho biết Ukraina cần thảo luận về các đảm bảo an ninh trong vòng đàm phán sắp tới. Ông cũng nêu các vấn đề ưu tiên khác, gồm chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, mở khóa “hành lang ngũ cốc”, trao đổi tù binh chiến tranh và khả năng tổ chức một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo.
Tuy nhiên, Putin vẫn chưa có dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ những yêu cầu cứng rắn của Nga về lãnh thổ Ukraina. Do đó, các bên và giới quan sát không đặt kỳ vọng cao vào một bước đột phá ngay từ vòng đàm phán tại Abu Dhabi.
Khả năng gặp gỡ tại Trung Quốc
Ngoài Abu Dhabi, Putin và Trump có thể gặp nhau trong tháng 11 tại Trung Quốc, trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì. Cuộc gặp này, nếu diễn ra, sẽ tạo thêm một kênh đối thoại trực tiếp giữa Moskva và Washington.
Cuộc gặp được lên kế hoạch mà không có sự tham gia của Ukraina và các đối tác châu Âu. Moskva, tuy nhiên, không kỳ vọng sẽ có bước đột phá đáng kể từ cuộc tiếp xúc này, theo thông tin được dẫn từ các nguồn tin.
Đối với Kyiv, rủi ro lớn nhất là các cuộc trao đổi cấp cao có thể diễn ra mà không có tiếng nói trực tiếp của Ukraina. Zelensky đã nhấn mạnh nhu cầu về các đảm bảo an ninh cụ thể, cho thấy Ukraina muốn bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo vệ được đất nước trước nguy cơ Nga tái diễn chiến sự trong tương lai.
Ngân sách quốc phòng tăng mạnh
Sau cuộc gặp giữa Putin và Trump tại Alaska vào tháng 8/2025 mà không đạt kết quả, Điện Kremlin được cho là đã lên kế hoạch tăng mạnh ngân sách quốc phòng. Chi tiêu quân sự của Nga cho năm 2026 tăng gần 60 tỷ USD, đạt khoảng 200 tỷ USD.
Dự thảo ngân sách của Nga cũng dự kiến duy trì mức chi tiêu tương tự cho năm 2027. Mức chi tiêu này cho thấy Moskva không có dấu hiệu thu hẹp nỗ lực quân sự, dù chiến sự đã kéo dài và gây tổn thất lớn cho cả hai bên.
Việc tăng ngân sách quốc phòng có thể giúp Nga duy trì sản xuất đạn dược, bổ sung trang bị và duy trì các hoạt động tấn công trong thời gian dài. Điều này làm tăng áp lực lên Ukraina, vốn phụ thuộc vào viện trợ quân sự, tài chính và hệ thống phòng không từ các đối tác phương Tây.
Rủi ro từ Trung Đông
Tiến trình hòa bình tại Abu Dhabi còn có thể bị ảnh hưởng bởi căng thẳng ở Trung Đông. Nếu Trump thực hiện lời đe dọa nối lại các cuộc tấn công chống lại Iran, sự chú ý và nguồn lực của Washington có thể bị phân tán khỏi Ukraina.
Emily Ferris, nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu RUSI có trụ sở tại London, cảnh báo Trump có thể chuyển trọng tâm từ Ukraina sang Iran nếu Nga tiếp tục khăng khăng đòi chủ quyền lãnh thổ. Theo bà, điều này có thể gây nguy hiểm cho viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraina.
“Điều này có thể gây nguy hiểm cho viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraina, với lý do rằng, các khoản tiền này nên được sử dụng chống lại Iran hoặc để hỗ trợ hệ thống phòng không của Israel”, chuyên gia Ferris nhận định.
Những ngày tới sẽ là bước kiểm tra quan trọng cho tiến trình hòa bình. Các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi vào ngày 10 và 11/11 sẽ cho thấy liệu Nga có sẵn sàng thương lượng nghiêm túc về ngừng bắn, an ninh và các vấn đề nhân đạo, hay tiếp tục sử dụng áp lực quân sự để đạt mục tiêu trên chiến trường.
Minh Hoa - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bloomberg
