Người có thu nhập thấp tại Đức, kể cả người đang đi làm, làm bán thời gian, nghỉ hưu hoặc tự kinh doanh, có thể được hưởng trợ cấp tiền nhà Wohngeld nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Khoản hỗ trợ này không phải tiền vay và không phải hoàn trả, nhưng mức hưởng phụ thuộc vào thu nhập, số thành viên gia đình và chi phí nhà ở.
Tại Đức, những hộ gia đình có thu nhập không cao nhưng phải dành phần lớn tiền lương để trả tiền thuê nhà có thể xin trợ cấp Wohngeld từ nhà nước. Khoản hỗ trợ này cũng áp dụng cho một số chủ sở hữu nhà đang trực tiếp sinh sống tại bất động sản của mình và đáp ứng điều kiện quy định.
Wohngeld là trợ cấp nhà ở, không phải khoản vay nên người nhận không phải hoàn trả nếu được hưởng đúng quy định. Đối tượng được xem xét không chỉ giới hạn ở người thất nghiệp mà còn bao gồm người đi làm toàn thời gian, làm bán thời gian, người làm Minijob, người nghỉ hưu và người tự kinh doanh.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Hai hình thức trợ cấp tiền nhà tại Đức
Wohngeld có hai hình thức chính, tùy thuộc vào tình trạng nhà ở của người xin trợ cấp.
- Mietzuschuss: Trợ cấp dành cho người thuê nhà, thuê căn hộ hoặc thuê lại nhà. Đây là hình thức phổ biến đối với những hộ gia đình không sở hữu nơi ở đang sinh sống.
- Lastenzuschuss: Trợ cấp dành cho người sở hữu nhà hoặc căn hộ và trực tiếp sinh sống tại đó. Những người vẫn phải trả lãi vay mua nhà hoặc các chi phí nhà ở đủ điều kiện cũng có thể được xem xét.
Như vậy, Wohngeld không chỉ hỗ trợ người đi thuê. Chủ sở hữu bất động sản đang trả khoản vay ngân hàng cũng có thể tìm hiểu quyền lợi này.
Những ai có thể được hưởng Wohngeld?
Các nhóm thường có khả năng đáp ứng điều kiện gồm người đi làm hưởng lương thấp, nhân viên làm bán thời gian, người làm Minijob, gia đình có con nhỏ, cha mẹ đơn thân, người nghỉ hưu có lương hưu thấp và người tự kinh doanh có thu nhập hạn chế.
Cơ quan xét duyệt không chỉ căn cứ vào tiền lương của người đứng đơn mà xem xét hoàn cảnh của toàn bộ hộ gia đình. Số người cùng thuộc hộ gia đình, thu nhập và chi phí nhà ở đều ảnh hưởng đến kết quả.
Ba yếu tố quyết định mức trợ cấp
Thứ nhất là số thành viên hộ gia đình (Haushaltsmitglieder). Cơ quan chức năng xác định những ai được tính là thành viên theo luật Wohngeld. Vợ chồng, con cái và một số người thân cùng sinh sống có thể được tính vào hộ gia đình.
Tuy nhiên, đăng ký cư trú cùng một địa chỉ không đồng nghĩa tất cả mọi người mặc nhiên được tính chung. Những trường hợp ở ghép (WG) cũng phải được xem xét dựa trên quan hệ và hoàn cảnh thực tế.
Thứ hai là tổng thu nhập của hộ gia đình (Gesamteinkommen). Các khoản được xem xét có thể gồm tiền lương, thu nhập từ Minijob, lương hưu, lợi nhuận kinh doanh, tiền cấp dưỡng và những nguồn thu nhập khác theo quy định.
Cơ quan chức năng áp dụng cách tính riêng, có xét đến những khoản khấu trừ và miễn trừ hợp lệ. Vì vậy, không thể chỉ nhìn vào số tiền thực nhận trong tài khoản để tự kết luận có đủ điều kiện hay không. Kindergeld và Kinderzuschlag cũng không được tính vào thu nhập Wohngeld theo cách thông thường.
Thứ ba là tiền thuê nhà hoặc chi phí nhà ở. Mức hỗ trợ phụ thuộc vào số thành viên, thu nhập và mức phân loại chi phí nhà ở của địa phương (Mietstufe). Những thành phố có chi phí nhà ở cao có cách tính khác với khu vực có giá thuê thấp hơn.
Đối với người thuê nhà, cơ sở tính chủ yếu là tiền thuê lạnh gồm tiền thuê cơ bản (Nettokaltmiete) và các chi phí phụ không bao gồm sưởi (kalte Nebenkosten). Không phải toàn bộ tiền thuê ấm (Warmmiete) đều được đưa vào phép tính. Chi phí sưởi được tính thông qua khoản hỗ trợ riêng theo mức quy định; điện sinh hoạt và nước nóng không được cộng trực tiếp như tiền thuê lạnh.
Có tiền tiết kiệm vẫn có thể xin trợ cấp?
Có tiền trong ngân hàng không đồng nghĩa người xin trợ cấp chắc chắn bị từ chối. Tuy nhiên, cơ quan xét duyệt có thể kiểm tra tài sản (Vermögen) để xác định người nộp đơn có tài sản đáng kể hay không.
Mốc thường được sử dụng trong hướng dẫn hành chính là 60.000 euro đối với thành viên đầu tiên và cộng thêm 30.000 euro cho mỗi thành viên tiếp theo. Đây không phải khoản miễn trừ tuyệt đối được quy định thành một ngưỡng cố định trong luật. Cơ quan còn xem xét hoàn cảnh và loại tài sản cụ thể.
Tài sản có thể bao gồm tiền tiết kiệm, tiền mặt, cổ phiếu, chứng khoán, khoản đầu tư và bất động sản. Người xin trợ cấp cần khai báo trung thực khi được yêu cầu, thay vì tự loại mình khỏi diện xét duyệt chỉ vì có tiền tiết kiệm.
Những trường hợp không được nhận đồng thời trợ cấp
Người đang nhận trợ cấp bảo đảm mức sống cơ bản (Grundsicherung), trợ cấp sinh hoạt (Hilfe zum Lebensunterhalt) hoặc một số khoản hỗ trợ dành cho người cao tuổi thường không được nhận Wohngeld nếu chi phí nhà ở đã được tính trong khoản trợ cấp khác.
Sinh viên và người học nghề nhận BAföG hoặc trợ cấp đào tạo nghề (Berufsausbildungsbeihilfe) cũng có thể thuộc diện bị loại trừ theo những điều kiện riêng.
Tuy nhiên, nếu một gia đình có người thuộc diện bị loại trừ và người khác không thuộc diện này, cơ quan phải xem xét từng thành viên. Vì vậy, không thể mặc nhiên kết luận cả gia đình mất quyền hưởng Wohngeld chỉ vì một người đang nhận trợ cấp khác.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Người xin trợ cấp cần chuẩn bị giấy tờ tùy theo hoàn cảnh cá nhân và yêu cầu của cơ quan phụ trách. Đối với người thuê nhà, hồ sơ thường gồm:
- Hộ chiếu hoặc căn cước, giấy phép cư trú đối với công dân ngoài EU và thông tin các thành viên gia đình.
- Hợp đồng thuê nhà (Mietvertrag), giấy xác nhận tiền thuê (Mietbescheinigung) và giấy tờ thể hiện các khoản chi phí phụ.
- Phiếu lương gần nhất (Gehaltsabrechnungen), hợp đồng lao động nếu được yêu cầu và giấy tờ chứng minh những khoản thu nhập khác.
- Quyết định hưởng lương hưu (Rentenbescheid) đối với người nghỉ hưu.
- Thông báo quyết toán thuế (Steuerbescheid), bảng thu chi EÜR hoặc BWA và giấy tờ kinh doanh đối với người tự kinh doanh.
- Giấy tờ chứng minh tiền cấp dưỡng hoặc các khoản trợ cấp đang nhận, nếu có.
Đối với chủ sở hữu nhà xin Lastenzuschuss, cần chuẩn bị giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc hợp đồng mua nhà, hợp đồng vay ngân hàng, xác nhận tiền lãi và khoản trả nợ, thông báo thuế nhà đất (Grundsteuerbescheid) cùng giấy tờ về chi phí quản lý và vận hành.
Danh sách trên không phải yêu cầu bắt buộc giống nhau cho mọi trường hợp. Wohngeldstelle có thể yêu cầu bổ sung giấy tờ tùy theo tình hình thực tế.
Nộp đơn ở đâu và theo trình tự nào?
Hồ sơ được gửi đến cơ quan trợ cấp nhà ở (Wohngeldstelle) tại thành phố hoặc huyện nơi người xin đang cư trú. Tùy địa phương, người dân có thể nộp trực tuyến, gửi mẫu đơn qua bưu điện, đến trực tiếp cơ quan hoặc gửi đơn ban đầu qua email nếu được chấp nhận.
Quy trình thực hiện thường gồm các bước sau:
- Kiểm tra khả năng đủ điều kiện bằng công cụ tính Wohngeld trực tuyến.
- Tìm Wohngeldstelle phụ trách địa phương bằng tên thành phố hoặc huyện.
- Chọn mẫu đơn Mietzuschuss nếu thuê nhà hoặc Lastenzuschuss nếu sở hữu nhà và trực tiếp sinh sống tại đó.
- Khai thông tin hộ gia đình, thu nhập, tiền thuê hoặc chi phí nhà ở.
- Gửi đơn kèm giấy tờ chứng minh theo yêu cầu.
- Theo dõi thư từ hoặc tài khoản trực tuyến để bổ sung hồ sơ khi cơ quan yêu cầu.
Người sinh sống tại Nordrhein-Westfalen có thể sử dụng cổng tính toán và nộp đơn trực tuyến tại https://www.wohngeldrechner.nrw.de/.
Người dân ở các bang khác cần tìm cổng dịch vụ hoặc cơ quan phụ trách tại địa phương.
Thời điểm bắt đầu nhận tiền và thời hạn xét duyệt
Wohngeld thường được tính từ ngày đầu tiên của tháng cơ quan nhận được đơn. Chẳng hạn, nếu đơn được tiếp nhận vào ngày cuối cùng của tháng và người nộp đáp ứng điều kiện, trợ cấp về nguyên tắc vẫn có thể được tính từ đầu tháng đó.
Thông thường, người dân không được truy lĩnh trợ cấp cho những tháng trước tháng nộp đơn, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ theo luật. Thời gian xử lý hồ sơ phụ thuộc vào từng địa phương và mức độ đầy đủ của giấy tờ.
Thời hạn phê duyệt thường là 12 tháng.
Khi gần hết thời gian hưởng, người nhận cần nộp đơn xin tiếp tục (Weiterleistungsantrag). Nên chuẩn bị và gửi hồ sơ khoảng hai tháng trước ngày hết hạn để tránh gián đoạn trợ cấp.
Nếu hồ sơ bị từ chối hoặc tính sai mức hưởng
Khi nhận quyết định (Wohngeldbescheid), người nộp đơn nên kiểm tra kỹ bảng tính, đặc biệt là thu nhập, số thành viên hộ gia đình và chi phí nhà ở được công nhận.
Nếu phát hiện sai sót hoặc không đồng ý với quyết định, người dân có thể gửi đơn phản đối (Widerspruch) theo hướng dẫn pháp lý kèm quyết định. Thời hạn thông thường là một tháng kể từ khi quyết định được thông báo. Trường hợp không hiểu cách tính, người dân có thể nhờ tổ chức tư vấn xã hội hoặc luật sư kiểm tra hồ sơ.
Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bộ Nhà ở và Luật Wohngeld của Đức
