Ben Hodges, cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu, dự báo chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể phải đối mặt với các cuộc điều tra, trát triệu tập và cáo trạng liên quan đến chính sách đối với Nga và Ukraine.
Trong cuộc phỏng vấn trực tuyến với hãng truyền thông Đức DW, vị tướng nghỉ hưu cho rằng nhiều quyết định của chính quyền Mỹ trong hai năm qua có thể bị xem xét về tính hợp pháp, đồng thời dự báo Quốc hội sẽ gia tăng sức ép buộc Washington thực hiện các cam kết với Kyiv.
Nhận định của ông Hodges tập trung vào ba vấn đề: mức độ ảnh hưởng của Moscow đối với chính sách Washington, trách nhiệm pháp lý của các quan chức Mỹ và vai trò giám sát của Quốc hội. Tuy nhiên, đây là những dự báo và đánh giá cá nhân của một cựu chỉ huy quân đội, không phải kết luận từ một cuộc điều tra hay phán quyết pháp lý đã được công bố.
Hodges cho rằng Moscow từng hưởng lợi từ chính sách của Washington
Ông Hodges nhận định Điện Kremlin từng có lý do để tin rằng chính quyền Mỹ đang hành động theo hướng có lợi cho Nga. Theo ông, những quyết định của Tổng thống Donald Trump trong hai năm qua gần như đáp ứng danh sách mong muốn của Moscow.
Vị tướng nghỉ hưu cho rằng Nga đã đạt được nhiều lợi ích mà giới lãnh đạo nước này có thể kỳ vọng từ quan hệ với Washington. Ông nhận định giai đoạn đó hiện đã kết thúc và Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể thất vọng trước những diễn biến mới.
Đây là cách đánh giá của ông Hodges về tác động của chính sách đối ngoại Mỹ đối với lợi ích chiến lược của Nga. Nhận định này đặt ra vấn đề về mức độ nhất quán trong cách Washington xử lý quan hệ với Moscow, đặc biệt khi cuộc chiến tại Ukraine vẫn là một trọng tâm an ninh của châu Âu.
Trong quan hệ quốc tế, những thay đổi trong chính sách của một chính quyền không chỉ ảnh hưởng đến đối thủ mà còn tác động trực tiếp tới đồng minh. Với Ukraine, lập trường của Mỹ có ý nghĩa lớn đối với hỗ trợ quân sự, ngoại giao và sức ép kinh tế nhằm vào Nga.
Dự báo xuất hiện các cuộc điều tra và cáo trạng
Phần đáng chú ý nhất trong phát biểu của ông Hodges là dự báo về trách nhiệm pháp lý của những người tham gia hoạch định và thực thi chính sách đối với Nga, Ukraine. Ông cho rằng nhiều quyết định trong hai năm qua có thể bị phát hiện là trái pháp luật khi các cơ quan có thẩm quyền tiến hành xem xét.
Ông dự báo sẽ xuất hiện các cuộc điều tra, trát triệu tập và cáo trạng. Theo cách nhìn của cựu chỉ huy quân đội Mỹ, một số thành viên chính quyền có thể tìm cách xin lệnh ân xá trước khi những cuộc điều tra tiến triển.
Trát triệu tập là công cụ pháp lý buộc cá nhân hoặc tổ chức cung cấp tài liệu, thông tin hay tham gia làm chứng theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Trong khi đó, cáo trạng đánh dấu một bước tố tụng hình sự, khi công tố viên chính thức đưa ra cáo buộc đối với một cá nhân.
Hai thủ tục này không đồng nghĩa với việc người bị điều tra đã phạm tội. Muốn xác định trách nhiệm hình sự, cơ quan chức năng phải thu thập chứng cứ, xem xét hành vi cụ thể và tuân thủ các quy trình pháp luật. Vì vậy, dự báo của ông Hodges cần được phân biệt với những diễn biến pháp lý đã thực sự xảy ra.
Witkoff và Kushner được nêu tên trong dự báo điều tra
Ông Hodges đặc biệt nhắc tới Steve Witkoff và Jared Kushner khi đề cập đến những người có thể nằm trong diện bị điều tra. Theo ông, hai nhân vật này sẽ thuộc nhóm được chú ý nhiều nếu các cuộc điều tra về chính sách Nga và Ukraine được triển khai.
Witkoff là nhân vật có vai trò trong các hoạt động ngoại giao của chính quyền Trump. Kushner, con rể Tổng thống Trump, từng tham gia nhiều vấn đề đối ngoại trong nhiệm kỳ trước của ông Trump. Việc ông Hodges nêu tên hai người cho thấy trọng tâm chỉ trích không chỉ hướng vào các quyết định của Tổng thống mà còn mở rộng tới những nhân vật tham gia xử lý các vấn đề quốc tế.
Tuy nhiên, phát biểu của ông Hodges không cung cấp bằng chứng về hành vi phạm pháp của hai nhân vật này. Việc một người được nhắc đến trong dự báo điều tra cũng không đồng nghĩa người đó đã trở thành đối tượng của một cuộc điều tra chính thức hoặc bị truy tố.
Quốc hội Mỹ có thể gia tăng sức ép về Ukraine
Bên cạnh vấn đề trách nhiệm pháp lý, ông Hodges dự báo Quốc hội Mỹ sẽ gây sức ép buộc chính quyền thực thi các biện pháp trừng phạt Nga. Ông cho rằng các nghị sĩ có thể sử dụng quyền lập pháp để ngăn cản một số quyết định của Tổng thống nếu ông Trump không thực hiện những cam kết liên quan đến Ukraine.
Trong hệ thống chính trị Mỹ, Quốc hội có quyền giám sát hoạt động của nhánh hành pháp, quyết định ngân sách và ban hành luật. Những quyền hạn này tạo ra cơ chế kiểm soát đối với chính sách của Tổng thống, kể cả trong lĩnh vực đối ngoại và an ninh quốc gia.
Ông Hodges nhận định phần lớn người dân Mỹ và đa số thành viên Quốc hội ủng hộ Ukraine. Từ đánh giá đó, ông cho rằng chính quyền Trump sẽ khó có thể tự do điều chỉnh chính sách nếu những quyết định mới đi ngược lại quan điểm của các nghị sĩ.
Các biện pháp trừng phạt Nga cũng là một công cụ quan trọng trong chính sách của Washington. Những hạn chế về tài chính, thương mại và các lĩnh vực kinh tế khác có thể gây sức ép lên Moscow. Tuy nhiên, mức độ và cách thức thực thi các biện pháp này còn phụ thuộc vào quyết định chính trị và khuôn khổ pháp luật của Mỹ.
Vai trò của các nhà lãnh đạo châu Âu trong quan hệ với Trump
Ông Hodges cũng đánh giá tích cực cách một số nhà lãnh đạo châu Âu duy trì lập trường độc lập trong quan hệ với Tổng thống Trump. Theo ông, những người không tìm cách tâng bốc hoặc chiều theo Washington quá mức đã thể hiện sự lựa chọn đúng đắn.
Ông lấy Thủ tướng Đức Friedrich Merz làm ví dụ. Theo nhận xét của vị tướng nghỉ hưu, ông Merz đã trao đổi với Tổng thống Mỹ trên tư thế của một nhà lãnh đạo quốc gia có chủ quyền, thay vì thể hiện sự phụ thuộc về chính trị.
Nhận xét này phản ánh một vấn đề trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương: các nước châu Âu vừa cần duy trì hợp tác với Mỹ, vừa phải bảo vệ lợi ích an ninh và chính sách riêng. Những bất đồng về Ukraine, quan hệ với Nga và trách nhiệm chia sẻ gánh nặng quốc phòng có thể khiến quan hệ giữa hai bờ Đại Tây Dương chịu thêm sức ép.
Đối với Đức, lập trường của chính phủ liên quan đến Ukraine còn gắn với vai trò của Berlin trong an ninh châu Âu. Những quyết định của Mỹ có thể tác động đến tính toán của các đồng minh NATO, đặc biệt trong trường hợp Washington thay đổi mức độ hỗ trợ Kyiv.
Hodges nhận định sự ủng hộ dành cho Trump trong đảng Cộng hòa suy giảm
Ở khía cạnh chính trị trong nước, ông Hodges cho rằng một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa từng e ngại Tổng thống Trump đang dần thay đổi thái độ. Theo ông, ảnh hưởng của Tổng thống đối với các thành viên trong đảng không còn hoàn toàn giống trước đây.
Ông sử dụng những lời lẽ chỉ trích gay gắt để mô tả vị thế chính trị hiện tại của ông Trump. Đây là đánh giá mang tính cá nhân, chưa đi kèm số liệu khảo sát hoặc bằng chứng cụ thể về mức độ thay đổi trong nội bộ đảng Cộng hòa.
Dù vậy, vấn đề quan hệ giữa Tổng thống và các nghị sĩ cùng đảng có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng triển khai chính sách. Nếu sự ủng hộ trong Quốc hội suy giảm, chính quyền có thể gặp khó khăn hơn khi thúc đẩy các quyết định liên quan đến ngân sách, trừng phạt và viện trợ nước ngoài.
Những dự báo của ông Hodges đặt ra khả năng chính sách Nga và Ukraine của chính quyền Trump sẽ tiếp tục chịu sự giám sát từ Quốc hội và các cơ quan pháp luật. Diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào việc các cơ quan có thẩm quyền có mở điều tra, thu thập chứng cứ và đưa ra những quyết định pháp lý cụ thể hay không.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Deutsch Welle
