Ủy ban châu Âu vừa công bố hướng dẫn giúp người dân và cộng đồng ứng phó với thiên tai, sự cố hoặc gián đoạn dịch vụ thiết yếu. Các khuyến nghị tập trung vào khả năng tự chủ trong 72 giờ đầu, giáo dục phòng ngừa và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
Ủy ban châu Âu (European Commission) ngày 3/11/2026 công bố bộ hướng dẫn mới nhằm giúp người dân và cộng đồng chuẩn bị tốt hơn trước thiên tai, sự cố kỹ thuật hoặc các tình huống khẩn cấp khác. Trọng tâm là khả năng tự đáp ứng nhu cầu thiết yếu trong 72 giờ đầu, trong khi lực lượng cứu hộ và cơ quan chức năng triển khai hỗ trợ.
Bộ hướng dẫn không phải là cảnh báo về một nguy cơ cụ thể sắp xảy ra. Đây là các khuyến nghị không bắt buộc, nhằm xây dựng năng lực ứng phó dài hạn cho các quốc gia thành viên, tổ chức bảo vệ dân sự và người dân.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Chuẩn bị cho 72 giờ đầu
Theo Ủy ban châu Âu, 72 giờ đầu của một cuộc khủng hoảng có ý nghĩa quyết định. Trong giai đoạn này, các dịch vụ thiết yếu có thể bị gián đoạn, trong khi việc huy động hỗ trợ công cộng vẫn cần thời gian.
Hướng dẫn khuyến khích mỗi hộ gia đình chuẩn bị để có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản trong ít nhất ba ngày. Các nhu cầu này gồm nước uống, thực phẩm, sưởi ấm hoặc làm mát, chiếu sáng, thuốc, vật dụng vệ sinh và khả năng tiếp cận thông tin.
Người dân cũng được khuyến nghị lập kế hoạch khẩn cấp cho gia đình, chuẩn bị túi di chuyển khẩn cấp và học các kỹ năng thực tế như sơ cứu. Ủy ban nhấn mạnh việc chuẩn bị nên theo các bước phù hợp với hoàn cảnh từng gia đình, thay vì chỉ tập trung vào tích trữ vật tư.
Trong một tình huống khẩn cấp, túi khẩn cấp có thể chứa nước, đồ ăn khô, đèn pin, pin dự phòng, bộ sơ cứu, thuốc cá nhân, giấy tờ quan trọng và thiết bị nhận thông tin như radio dùng pin. Các vật dụng này giúp gia đình duy trì sinh hoạt cơ bản khi mất điện, gián đoạn mạng di động hoặc phải di chuyển nhanh.
Bốn trụ cột của hướng dẫn
Bộ hướng dẫn gồm bốn lĩnh vực chính. Thứ nhất là khả năng tự chủ trong 72 giờ, thông qua việc hỗ trợ người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm và túi khẩn cấp.
Thứ hai, Ủy ban châu Âu đề xuất đưa nội dung phòng ngừa khủng hoảng vào chương trình giáo dục mầm non và tiểu học. Giáo viên sẽ được đào tạo để giúp trẻ hình thành kỹ năng ứng phó phù hợp lứa tuổi, mà không tạo cảm giác sợ hãi hoặc lo âu.
Thứ ba, các biện pháp chuẩn bị cần bao hàm và dễ tiếp cận. Hướng dẫn đặc biệt lưu ý nhu cầu của người khuyết tật, hộ gia đình thu nhập thấp và các nhóm gặp rào cản khác, đồng thời khuyến khích họ tham gia xây dựng kế hoạch ứng phó.
Thứ tư, cơ quan chức năng cần truyền thông rủi ro hiệu quả hơn. Người dân phải nhận được thông tin kịp thời, dễ hiểu và đáng tin cậy trước, trong và sau khi khẩn cấp xảy ra.
Ngày ứng phó khủng hoảng toàn EU
Ủy ban châu Âu đề xuất tổ chức Ngày ứng phó khủng hoảng toàn châu Âu (EU Preparedness Day) hằng năm vào ngày 23/10, bắt đầu từ năm 2027. Ngày này nhằm khuyến khích người dân và cộng đồng chủ động chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp.
Sự kiện cũng tôn vinh công việc của chính quyền quốc gia, vùng và địa phương, các tổ chức bảo vệ dân sự cùng cộng đồng trong việc nâng cao năng lực ứng phó. Ngày 23/10 được chọn vì trùng với kỷ niệm ngày thành lập Cơ chế bảo vệ dân sự châu Âu năm 2001.
Ý tưởng này xuất phát từ khuyến nghị của Hội đồng công dân châu Âu về chuẩn bị ứng phó. Hội đồng gồm 150 công dân từ các quốc gia thành viên, hoạt động từ tháng 3 đến tháng 5/2026, đã đề xuất tổ chức một tuần ứng phó khủng hoảng toàn châu Âu hằng năm.
Ủy ban châu Âu cho biết sẽ phối hợp với Nghị viện châu Âu, Hội đồng châu Âu, Ủy ban Kinh tế và Xã hội châu Âu cùng Ủy ban các Vùng để xây dựng tuyên bố chung ủng hộ sáng kiến này.
Giữ hoạt động cho hệ thống cứu trợ
Bên cạnh hướng dẫn cho người dân, Ủy ban châu Âu cũng ban hành khuyến nghị về duy trì hoạt động liên tục và kiểm tra khả năng chịu tải. Mục tiêu là giúp các đầu mối bảo vệ dân sự quốc gia duy trì hoạt động cả ngày lẫn đêm, kể cả khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.
Các quốc gia thành viên và các quốc gia tham gia Cơ chế bảo vệ dân sự châu Âu được khuyến nghị xây dựng kế hoạch duy trì hoạt động, đồng thời thường xuyên kiểm tra các phương án này. Việc làm này nhằm bảo đảm hệ thống phối hợp cứu trợ vẫn vận hành khi thiên tai hoặc khủng hoảng xảy ra.
Ủy viên châu Âu phụ trách Bình đẳng, Chuẩn bị ứng phó và Quản lý khủng hoảng Hadja Lahbib cho biết những giờ đầu tiên khi thiên tai xảy ra có thể tạo ra khác biệt lớn. Bà nhấn mạnh mỗi người cần biết cách bảo vệ gia đình, hỗ trợ người khác và chuẩn bị từ ngay tại nhà, trường học và cộng đồng.
Bộ hướng dẫn là một phần của Chiến lược Liên minh chuẩn bị ứng phó của EU, được thông qua vào tháng 3.
Chiến lược này đề cao cách tiếp cận toàn xã hội, trong đó chính quyền, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân cùng chia sẻ trách nhiệm phòng ngừa và ứng phó khủng hoảng.
Các tài liệu hướng dẫn kèm theo sẽ cung cấp ví dụ thực tiễn từ các quốc gia thành viên và trên thế giới. Ủy ban châu Âu cho biết có thể điều chỉnh nội dung trong tương lai dựa trên phản hồi và bài học rút ra từ thực tế.
Minh Hoa - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
