Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đang thúc đẩy các quốc gia đồng minh cùng gánh vác trách nhiệm bảo vệ eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới.
Theo các báo cáo mới nhất, một vài quốc gia đầu tiên đã bắt đầu bày tỏ sự sẵn lòng tham gia vào liên minh này. Tuy nhiên, danh sách cụ thể các bên tham gia vẫn chưa được tiết lộ chính thức, trong khi một số nước khác đã nhanh chóng đưa ra lời khước từ.
Tổng thống Donald Trump gây sức ép lên các đồng minh về vấn đề an ninh tại eo biển Hormuz.
Pháp đề xuất giải pháp hộ tống hàng hải
Pháp đã chủ động đưa ra đề xuất về việc thiết lập các đội tàu hộ tống cho tàu thương mại đi qua khu vực đầy biến động này. Sau hội nghị thượng đỉnh G7, Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định các nước công nghiệp hàng đầu thế giới mong muốn khôi phục hoạt động giao thương bình thường. Ông nhấn mạnh việc tổ chức hộ tống cho các tàu chở dầu và tàu hàng là cần thiết để duy trì luồng thương mại toàn cầu.
Mặc dù vậy, nhà lãnh đạo Pháp cũng thừa nhận rằng các điều kiện thực tế để triển khai kế hoạch này vẫn chưa thực sự chín muồi. Ông mô tả eo biển Hormuz hiện nay giống như một "chiến trường" và công tác bảo vệ cần phải được tổ chức một cách cực kỳ bài bản. Theo ông, quá trình phối hợp giữa các lực lượng hải quân đa quốc gia sẽ phải mất nhiều tuần chuẩn bị kỹ lưỡng.
Anh khẳng định đây không phải nhiệm vụ của NATO
Trái ngược hoàn toàn với quan điểm của Washington, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho rằng việc bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz không thuộc phạm vi trách nhiệm của NATO. Ông tuyên bố rõ ràng rằng đây không phải là một nhiệm vụ của liên minh quân sự này và cũng chưa bao giờ được dự tính như vậy trong các điều khoản chung. Anh ưu tiên một mô hình hợp tác linh hoạt hơn giữa các đối tác có lợi ích trực tiếp.
Thủ tướng Starmer đề xuất một liên minh bao gồm các nước châu Âu, các quốc gia vùng Vịnh và Mỹ để cùng xây dựng một kế hoạch khả thi. Ông khẳng định Anh sẽ nỗ lực bảo vệ quyền lợi của mình và các đồng minh nhưng kiên quyết không để bị kéo vào một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn. Mọi biện pháp được thực hiện sẽ chỉ dừng lại ở mức độ cần thiết để đảm bảo tự do hàng hải.
Đức và lập trường ưu tiên đàm phán hòa bình
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã thẳng thừng bác bỏ khả năng quân đội nước này tham gia vào bất kỳ chiến dịch quân sự nào tại eo biển Hormuz.
Ông khẳng định nước Đức không phải là một bên trong cuộc xung đột này và hoàn toàn không có ý định can thiệp bằng vũ lực. Theo ông, mọi nỗ lực hiện nay của Berlin đều tập trung vào mục tiêu duy nhất là chấm dứt chiến tranh thông qua các biện pháp hòa bình.
Ngoại trưởng Johann Wadephul cũng tái khẳng định lập trường cứng rắn của Đức khi tuyên bố quốc gia này sẽ đứng ngoài các cuộc đối đầu vũ trang tại khu vực.
Ông cho rằng an ninh bền vững cho eo biển chỉ có thể đạt được thông qua một giải pháp ngoại giao và các cuộc đàm phán thực chất với phía Iran. Đức lo ngại việc can thiệp quân sự có thể làm trầm trọng thêm tình hình vốn đã rất căng thẳng.
Sức ép của Donald Trump đối với tương lai của NATO
Tổng thống Donald Trump đã không ngần ngại dùng những lời lẽ mạnh mẽ để gây sức ép lên các đồng minh trong khối NATO. Ông cảnh báo rằng tương lai của liên minh này sẽ đối mặt với những kịch bản "rất tệ" nếu các đối tác không chịu chung tay hỗ trợ Mỹ. Ông cho rằng sự thiếu phản hồi hoặc thái độ tiêu cực từ các đồng minh sẽ làm suy yếu giá trị cốt lõi của sự hợp tác xuyên Đại Tây Dương.
Khi được hỏi về những kỳ vọng cụ thể, Trump trả lời ngắn gọn là ông cần "bất cứ điều gì cần thiết" để ổn định tình hình. Ông đặc biệt chỉ ra rằng châu Âu đang sở hữu lực lượng tàu quét thủy lôi hùng hậu hơn Mỹ và yêu cầu họ điều động loại tàu này đến khu vực. Trump cũng nhắc lại việc Mỹ đã hỗ trợ hết mình cho châu Âu trong vấn đề Ukraine để làm đòn bẩy cho yêu cầu lần này.
Liên minh châu Âu và các phương án ngoại giao
Đại diện cấp cao về đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, đang nỗ lực tìm kiếm một giải pháp ngoại giao để chấm dứt tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz. Bà đề xuất áp dụng một mô hình thỏa thuận tương tự như thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine trước đây. Ý tưởng này đã được thảo luận trực tiếp với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhằm áp dụng cho khu vực vùng Vịnh.
Bên cạnh con đường ngoại giao, các bộ trưởng EU cũng đang cân nhắc đến các phương án quân sự ở mức độ phòng vệ. Một trong những khả năng được xem xét là mở rộng nhiệm vụ của chiến dịch hải quân "Aspides", vốn đang hoạt động tại Biển Đỏ. Tuy nhiên, kế hoạch này đang vấp phải sự hoài nghi lớn từ phía Đức, khiến việc thống nhất ý kiến chung trở nên khó khăn.
Phản ứng từ các cường quốc châu Á và châu Úc
Các quốc gia khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng đang theo dõi sát sao tình hình với những phản ứng khác nhau:
- Trung Quốc: Bắc Kinh khẳng định sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh năng lượng vì phần lớn dầu nhập khẩu của họ đi qua đây. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng Trung Quốc sẽ ưu tiên sử dụng kênh ngoại giao với Iran thay vì can thiệp quân sự trực tiếp.
- Nhật Bản: Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Tokyo chưa nhận được yêu cầu chính thức từ Mỹ nhưng đang nghiên cứu các giải pháp trong khuôn khổ pháp luật. Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi hiện chưa có kế hoạch điều động tàu chiến đến khu vực này.
- Hàn Quốc: Seoul cho biết đang xem xét kỹ lưỡng yêu cầu của Trump và sẽ phối hợp chặt chẽ với Washington để đảm bảo an toàn cho mạng lưới logistics toàn cầu.
- Úc: Bộ trưởng Giao thông Catherine King khẳng định Úc chưa có kế hoạch huy động hải quân vì nguồn cung nhiên liệu trong nước vẫn đang được đảm bảo ổn định.
Tình hình tại eo biển Hormuz vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp khi các quốc gia phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế, an ninh quốc phòng và các mối quan hệ ngoại giao nhạy cảm.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
